Czym się zajmujemy?

Czwarty Zakład Departamentu Badań Podstawowych zajmuje się badaniami z zakresu astrofizyki i astronomii, głównie ich aspektami obserwacyjnymi. Nasza siedziba mieści się w Warszawie przy ulicy Pasteura 7.

Badania prowadzone w Zakładzie Astrofizyki obejmują:

Kosmologię: CMB, duże struktury Wszechświata, ciemna materia, kosmologia niestandardowa i soczewkowanie grawitacyjne
Fale grawitacyjne: Astronomia wieloskładnikowa, nowe narzędzia dla kosmologii
Fizykę galaktyk: Formacja i ewolucja galaktyk, AGN, kwazary i rozbłyski gamma
Ośrodek międzygwiazdowy: Powstawanie gwiazd, gwiazdy neutronowe i białe karły

Naukowcy Zakładu są również zaangażowani w wiele projektów międzynarodowych.

 

 

Więcej szczegółów dotyczących badań Zakładu Astrofizyki i jego pracowników jest dostępnych w angielskiej wersji strony

Aktualności

Aktualności dotyczące badań prowadzonych przez nasz Zakład znajdziesz tutaj.

Aktualności

<a href="https://www.ncbj.gov.pl/news-bp4">Aktualności dotyczące badań prowadzonych przez nasz Zakład znajdziesz&nbsp;tutaj</a>.

Wygenerowana z wykorzystaniem sztucznej inteligencji wizja artystyczna RAD-BAARG, przedstawiająca możliwe oddziaływanie relatywistycznych dżetów emitowanych przez centralną galaktykę z otaczającym środowiskiem gromady. Jasny łuk po prawej stronie przedstawia proponowaną wielkoskalową dziobową falę uderzeniową, natomiast wydłużona struktura po lewej obrazuje rozległą plazmę radiową ukształtowaną przez ruch galaktyki i jej otoczenie.

Kosmiczny łuk i strzała: czy naddźwiękowa radiogalaktyka wyznacza gigantyczną falę uderzeniową?

Międzynarodowy zespół współkierowany przez dr. Pratika Dabhade z Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) odkrył niezwykłą radiogalaktykę o kształcie łuku i strzały, z gigantyczną strukturą łukową rozciągającą się na niemal 1,8 miliona lat świetlnych.

Różne typy radiogalaktyk zasilane energią supermasywnych czarnych dziur. Źrodło: Maya Horton and the LOFAR surveys collaboration

„Sięgają tam, gdzie wzrok nie sięga” – kamień milowy w rozwoju światowej radioastronomii!

W europejskim czasopiśmie Astronomy & Astrophysics ukazał się artykuł opisujący największy i najbardziej szczegółowy radiowy przegląd nieba. W międzynarodowym gronie badaczy zaangażowanych w ten wyjątkowy na skalę światową projekt są astronomowie z Polski, w tym prof. Katarzyna Małek i dr Pratik Dhabade z Zakładu Astrofizyki NCBJ.

Ilustracja pokazująca ukrytą różnorodność nieaktywnych galaktyk: Chociaż galaktyki wygaszone wydają się podobnie czerwone i stare w świetle gwiazd obserwowanym przez JWST (dół) , obrazy ALMA pokazują, że zawartość zimnego pyłu i gazu molekularnego może się znacznie różnić. Niektóre obiekty zachowują znaczne zasoby pyłu i gazu (po lewej), podczas gdy inne są prawie wyczerpane (po prawej), co wskazuje na różnorodne ścieżki ewolucyjne po zakończeniu formowania się gwiazd

Doktorant NCBJ na czele międzynarodowego zespołu z publikacją w The Astrophysical Journal Letters

Doktorant Zakładu Astrofizyki Narodowego Centrum Badań Jądrowych, Giuliano Lorenzon, stanął na czele międzynarodowego zespołu, którego wyniki - opublikowane w prestiżowym czasopiśmie The Astrophysical Journal Letters - dostarczają jednych z najgłębszych jak dotąd obserwacyjnych ograniczeń dotyczących zawartości gazu molekularnego i pyłu w masywnych galaktykach nieaktywnych.

NCBJ dołącza do europejskiej inicjatywy astrofizyki cząstek EuCAPT

NCBJ dołącza do europejskiej inicjatywy astrofizyki cząstek EuCAPT

Grupa badaczy z Narodowego Centrum Badań Jądrowych, we współpracy z naukowcami z instytutów Polskiej Akademii Nauk, dołączyła do ogólnoeuropejskiej inicjatywy naukowej EuCAPT. NCBJ znalazł się tym samym w gronie pierwszych polskich ośrodków, które przystąpiły do tej międzynarodowej współpracy.

Wizualizacja dziwnego kręgu radiowego (ORC) RAD J131346.9+500320, ukazująca dwa przecinające się pierścienie dla fal radiowych metrowej długości. Ten niezwykły obiekt odkryto dzięki danym LOFAR w ramach inicjatywy nauki obywatelskiej RAD@home. Źródło: Pratik Dabhade, RAD@home

Astrofizyk NCBJ jednym z odkrywców największego „nietypowego kręgu radiowego”

Właśnie opublikowano odkrycie najbardziej odległego i największego „nietypowego kręgu radiowego” (ang. Odd Radio Circle, ORC). Kluczową rolę w nowym odkryciu odegrał naukowiec z Zakładu Astrofizyki Narodowego Centrum Badań Jądrowych, dr Pratik Dabhade.

Galaktyka JADES-GS-z6-0 z przeglądu astronomicznego GOODS-S field: JADES (zdjęcie NIRCam)

Naukowcy z NCBJ badają pochodzenie pyłu węglowego w jednej z najstarszych znanych galaktyk

Zespół badaczy z Zakładu Astrofizyki Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ), kierowany przez dr hab. Ambrę Nanni, przeprowadził pionierskie badania nad pochodzeniem pyłu węglowego w jednej z najodleglejszych galaktyk znanych nauce – JADES–GS-z6-0. Informacje zebrane przez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST) dały nowe spojrzenie na obecność złożonych cząsteczek, takich jak wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (PAH), we wczesnym Wszechświecie – czyli mniej niż miliard lat po Wielkim Wybuchu.