Wszystkie Aktualności

Daria Dylich „Za Kulisami Kryształów: Sekrety Ich Tworzenia i Właściwości”. Zdjęcie: NCBj

XIX edycja konkursu dla uczniów Fizyczne Ścieżki odkryła nowe talenty

Seminarium kończące tegoroczną edycję Fizycznych Ścieżek odbyło się 19 kwietnia 2024 r. w kompleksie jądrowym Świerk. Wyróżniono m.in. rozważania na temat możliwości naukowego poznania rzeczywistości, komorę do obserwowania promieniowania, samochodzik szybszy niż wiatr oraz badania plam na Słońcu. W konkursie wzięło udział 111 prac uczniów ze szkół w całej Polsce.

Akcelerator AQURE FLASH (RT). Źródło: NCBJ

Akcelerator w poszukiwaniu nowych metod leczenia nowotworów

Terapia FLASH może być obiecującą metodą niszczenia nowotworów, przy jednoczesnym lepszym zachowaniu komórek zdrowych. Zbudowany w NCBJ akcelerator wspomaga już badania nad tym sposobem leczenia w Wielkopolskim Centrum Onkologii.

EagleEye - pierwszy zaprojektowany i zbudowany w Polsce satelita o masie powyżej 50 kg. W tym roku satelita zostanie wyniesiony na orbitę okołoziemską. Źródło: Creotech Instruments S.A.

Czy elektronika w EagleEye przetrwa misję kosmiczną? W NCBJ przeprowadzono testy radiacyjne układów mikrosatelity

Układy elektroniczne będące częścią misji kosmicznych są narażone na działanie promieniowania jonizującego, które może powodować występowanie błędów lub nawet trwałe uszkodzenie całego systemu. Z tego powodu ważne jest dobranie elementów o odpowiedniej odporności radiacyjnej. W NCBJ przeprowadzono testy układów mających działać w polskim mikrosatelicie EagleEye.

Finał XIX edycji konkursu Fizyczne Ścieżki już w najbliższy piątek

Już w najbliższy piątek, 19 kwietnia odbędzie się Seminarium Finałowe kończące XIX edycję konkursu Fizyczne Ścieżki. Uczestnicy zaprezentują najciekawsze spośród 111 zgłoszonych prac w kategoriach: Praca Naukowa, Pokaz Zjawiska Fizycznego oraz Esej.

Peter Higgs przy eksperymencie CMS (Foto: CERN)

Zmarł prof. Peter Higgs

Z nazwiskiem zmarłego we wtorek Petera Higgsa związana jest tzw. boska cząstka – bozon Higgsa. Bez niej nie wiadomo było, jak wyjaśnić, skąd w teorii oddziaływań elementarnych bierze się masa cząstek - tłumaczy w rozmowie z PAP dyrektor Narodowego Centrum Badań Jądrowych prof. Krzysztof Kurek.

We Wszechświecie wygląd ma znaczenie. Pyłowe kształty kolorowych galaktyk

Czy możemy zobaczyć, co kryje się w chmurze pyłu bez pomocy podczerwieni? Pytanie to dotyczy nie tylko obiektów ziemskich, ale także astronomicznych obserwacji galaktyk, a odpowiedź zazwyczaj brzmi "nie". Naukowcy z zakładu Astrofizyki NCBJ zaangażowani w największy optyczny przegląd nieba - Legacy Survey of Space and Time (LSST), w najnowszym artykule, który ukazał się kwietniu w czasopiśmie Astronomy & Astrophysics, proponują nowatorską metodę pozwalającą uzyskać informacje o pyle w galaktykach bez faktycznej obserwacji jego światła podczerwonego.

Zakres badania OGHReS z oznaczonym podziałem na wewnętrzny i zewnętrzny obszar naszej galaktyki. Źródło: https://sedigism.mpifr-bonn.mpg.de/oghres/

Nowe obserwacje zewnętrznych części Drogi Mlecznej pomagają zrozumieć procesy formowania się gwiazd

Dokładne zrozumienie procesu formowania się gwiazd jest kluczowe dla opisu tworzenia i ewolucji galaktyk. Nowe badania opublikowane w Monthly Notices of the Royal Astronomical Society wykorzystują dane dotyczące zewnętrznych części naszej galaktyki do bardziej precyzyjnego wyznaczenia odległości i właściwości gromad gwiazdotwórczych. W badaniach bierze udział dr Miguel Figueira z Zakładu Astrofizyki NCBJ.

Logo EURAXESS

Narodowe Centrum Badań Jądrowych dołączyło do europejskiej sieci EURAXESS

EURAXESS – Researchers in Motion to europejska inicjatywa, której celem jest pomoc w rozwoju kariery naukowców pragnących prowadzić badania za granicą. Narodowe Centrum Badań Jądrowych jest jedną z 9 polskich instytucji, które dołączyły w marcu do sieci EURAXESS.

Wyniki symulacji struktury atomowej stopu NiCoCr po punktowym nacisku diamentowym ostrzem. Jak zaobserwowali naukowcy, atomy niklu układają się wzdłuż kierunku działania siły nacisku.

Symulacje ukazują zaskakujące uporządkowania krótkozasięgowe w stopach niklowo-kobaltowo-chromowych

Naukowcy z Narodowego Centrum Badań Jądrowych przewidują możliwość porządkowania struktury atomów w stopach wieloskładnikowych za pomocą punktowego nacisku na ich powierzchnię. Do tej pory sądzono, że takie uporządkowania mogą tworzyć się jedynie pod wpływem obróbki termicznej. Trwają starania, by wynik numeryczny potwierdzić eksperymentalnie.

Wizyta ekspertów HTGR z JAEA, MHI, Fuji Electric oraz Toshiba ESS w NCBJ

Wizyta japońskich ekspertów technologii HTGR w Polsce

W dniach 11–14 marca 2024 roku odbyła się trzecia wizyta zespołu projektowego z Japonii, która związana była z przekazaniem ostatniej partii dokumentacji technicznej dostarczanej przez JAEA. Spotkanie ekspertów realizowane było w ramach prac nad projektem podstawowym badawczego reaktora wysokotemperaturowego chłodzonego gazem HTGR-POLA. Eksperci odbyli również szereg wizyt technicznych, powiązanych z tematyką wdrożenia i wykorzystania reaktora HTGR w Polsce, m.in. w reaktorze MARIA oraz Laboratorium Badań Materiałowych NCBJ.

Absolwenci programu studiów PHD4GEN otrzymali dyplomy podczas uroczystej Rady Naukowej NCBJ

Absolwenci programu studiów doktoranckich PHD4GEN w NCBJ otrzymali dyplomy

Dobiegł końca trwający od 2018 roku program studiów doktoranckich „Nowe koncepcje reaktorów i analiz bezpieczeństwa dla polskiej energetyki jądrowej – PHD4GEN”. Absolwenci programu otrzymali dyplomy doktora nauk fizycznych podczas Uroczystej Rady Naukowej NCBJ.

dr Michael Romano

Dr Michael Romano laureatem prestiżowej nagrody czasopisma Astronomy & Astrophysics

Dr Michael Romano z Zakładu Astrofizyki Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ), został laureatem prestiżowej nagrody "Early Career Research Award" przyznawanej przez czasopismo "Astronomy & Astrophysics" (A&A). Nagroda "Early Career Research Award" przyznawana jest co roku młodym naukowcom, którzy wyróżnili się wybitnymi osiągnięciami w dziedzinie astrofizyki.

Uroczysta Rada Naukowa - 6 marca 2024

6 marca 2024 roku w Naradowym Centrum Badań Jądrowych odbyło się uroczyste posiedzenie Rady Naukowej, podczas której zostały przyznane wyróżnienia w trzech kategoriach: naukowo-badawczej, organizacyjno-technicznej, edukacyjnej. Dyrektor NCBJ, prof. dr hab. inż. Krzysztof Kurek wręczył dyplomy nadania stopnia naukowego doktora i doktora habilitowanego oraz wyróżnienia za osiągnięcia instytutu w 2023 roku.

Elementy skarbu Piaski-Dramino użyte do badań, wraz z rekonstrukcją sposobu noszenia kaptorga pod postacią naszyjnika (rekonstrukcja naszyjnika z Dziekanowic autorstwa G. Pilarczyk/PilarArt, kostium i model - K. Górewicz/Triglav, zdjęcie - J. Kacprzak 1-10: kaptorgi, 23-25: srebrne "druty"

Badania amuletów z okresu Wikingów ukazują dawne szlaki handlowe na terenie Polski

Dzięki możliwościom współczesnych badań materiałowych, odkrycia archeologów mogą dostarczać wielu cennych informacji. Najnowsze analizy archeometryczne unikatowych artefaktów wykonanych ze srebra nie tylko przybliżyły techniki rzemieślnicze z okresu Wikingów ale i wskazały możliwe szlaki, jakimi transportowano dobra na terenach Polski.

Laboratorium Pomiarów Dozymetrycznych zajmuje się oceną oddziaływania ośrodka jądrowego Świerk na otoczenie oraz monitoringiem narażenia na promieniowanie jonizujące personelu NCBJ (Foto: NCBJ)

Jak mierzyć niskie stężenia trytu w wodach rzecznych i morskich?

Tryt (oznaczany symbolem 3H lub T) jest promieniotwórczym izotopem wodoru, który może pochodzić zarówno z naturalnych jak i antropogenicznych źródeł. Monitorowanie jego stężeń, jako radionuklidu dominującego w uwolnieniach z obiektów jądrowych, jest istotne, aby zapewnić utrzymanie poziomu trytu w bezpiecznych granicach (zgodnych z regulacjami obowiązującymi w celu ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska). Prace nad optymalizacją metod w badaniach niskich stężeń aktywności trytu w wodach powierzchniowych prowadzą w NCBJ naukowcy Laboratorium Pomiarów Dozymetrycznych.

W NCBJ odbyło się spotkanie inauguracyjne projektu WEKTOR

26 lutego w Narodowym Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) odbyło się spotkanie inauguracyjne projektu „Wykrywanie i zwalczanie bezpilotowych statków powietrznych (BSP) za pomocą mikrofalowego generatora impulsowego wysokiej mocy (HPM) z emisją kierunkową WEKTOR”. W spotkaniu wzięli udział przedstawiciele konsorcjum, odpowiedzialni za realizację poszczególnych jego części.

Eksperci z Polski i Japonii na tle budynku JAEA w Tokio (foto: JAEA)

Kolejna wizyta zespołu projektowego HTGR-POLA w Japonii

W dniach 13–16 lutego 2024 roku odbyła się trzecia wizyta zespołu projektowego Zakładu Energetyki Jądrowej i Analiz Środowiska NCBJ w Japonii, związana z odbiorem kolejnej partii dokumentacji technicznej dostarczanej przez JAEA. Spotkanie ekspertów realizowane było w ramach prac nad projektem podstawowym badawczego reaktora wysokotemperaturowego chłodzonego gazem HTGR-POLA. W ramach wyjazdu odbyły się również dwie wizyty techniczne, w fabryce paliwa jądrowego oraz w fabryce grafitu. Celem wizyty była dyskusja na temat rozwiązań technicznych dla badawczego HTGR i nawiązanie kontaktu z przedstawicielami łańcucha dostaw elementów wewnątrzreaktorowych dla projektowanego reaktora.

Przedstawiciele Labsoft sp. z o.o, zwycięzcy aukcji podczas odbierania wylicytowanego serduszka oraz oprawionego zdjęcia SEM wygrawerowanego serduszka (Foto: NCBJ)

Aktualizacja: NCBJ dla WOŚP - Najmniejsze serduszko wystawione na aukcję!

Najmniejsze serduszko WOŚP w historii, element logotypu 32. Finału WOŚP "wyrzeźbionego atomami" techniką FIB w srebrnym serduszku, podbiło serca licytujących w całej Polsce. Z przyjemnością informujemy, że podczas licytacji udało się zebrać kwotę 4371 zł. Zwycięzcy aukcji otrzymali srebrne serce i oprawione zdjęcie SEM maleńkiego emblematu z rąk dyrektora M. Kardasa w dniu 14 lutego 2024r.

NCBJ podpisało z Ministerstwem Edukacji i Nauki umowę o wsparciu Centrum Doskonałości NOMATEN

W grudniu 2023 roku, Narodowe Centrum Badań Jądrowych podpisało umowę z Ministerstwem Edukacji i Nauki. Dotyczy ona wsparcia działającego w NCBJ Centrum Doskonałości NOMATEN w latach 2024-2026.

Artist’s impression of an outflow of molecular gas from the quasar J2054-0005 (Credit: ALMA (ESO/NAOJ/NRAO))

Uciekający gaz - ALMA dostrzega cień wypływu molekularnego gazu z kwazara, gdy Wszechświat miał mniej niż miliard lat

Przewidywania teoretyczne zostały potwierdzone odkryciem wypływu cząsteczkowego gazu z kwazara, gdy Wszechświat miał mniej niż miliard lat. Wyniki uzyskane na podstawie obserwacji teleskopu ALMA mają duże znaczenie dla zrozumienia procesów formowania się gwiazd w galaktykach. W pracach zespołu badawczego uczestniczył dr Darko Donevski z Zakładu Astrofizyki NCBJ.

Podpisanie porozumienia pomiędzy profesorem Krzysztofem Kurkiem, dyrektorem NCBJ i Elisabeth Terrail, wiceprezes ds. zasobów ludzkich w Framatome

Framatome i Narodowe Centrum Badań Jądrowych będą współpracować w zakresie edukacji

Framatome ogłosiło podpisanie porozumienia (MOU) z Narodowym Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) w Polsce w celu poszukiwania i rozwijania możliwości współpracy w zakresie edukacji i badań jądrowych.

Pozycje adsorbcji badanych cząsteczek: a) tlenu, b) wody, c) metanu i d) dwutlenku węgla. Widoczny jest fakt, że adsorbcja częściej występuje na atomach glinu (szare). Źródło: https://doi.org/10.1002/pssb.202200567

Symulacje pomagają zrozumieć adsorpcję molekuł na powierzchni α-aluminy

α-alu­mina, jedna z postaci tlenku glinu, jest powszech­nie sto­so­wa­nym mate­ria­łem cera­micz­nym, m. in. ze względu na swoją zdol­ność do adsorp­cji. Zro­zu­mie­nie tego mecha­ni­zmu pogłę­biły ostat­nie bada­nia z wyko­rzy­sta­niem nowo­cze­snych obli­czeń DFT prze­pro­wa­dzone przez naukow­ców NOMATEN w NCBJ, które wyróż­niono na okładce spe­cjal­nego numeru cza­so­pi­sma Phy­sica Sta­tus Solidi B.

Centrum Informatyczne Świerk

CIŚ uzyskuje status Tier 1 dla eksperymentu LHCb w CERN

Centrum Informatyczne Świerk (CIŚ) w Narodowym Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) uzyskało oficjalny status Tier 1 w Worldwide LHC Computing Grid (WLCG). Dzięki temu staje się węzłem sieciowym dla operacyjnej produkcji danych przy Wielkim Zderzaczu Hadronów (LHC) w CERN.

System Multicontrol CanisMatic Rail na granicznym przejściu kolejowym w Hrubieszowie (Foto: NCBJ; fragmenty obrazu wzbogacone dzięki rozszerzeniu generatywnemu)

Polska granica jeszcze lepiej chroniona

Już trzeci kompleksowy skaner do bezinwazyjnej inspekcji towarów wielkogabarytowych służący do wykrywania zagrożeń czy prób przemytu został dostarczony na polska granicę. Nowe urządzenie MultiControl CanisMatic Rail, będzie pracować na kolejowym przejściu granicznym w Hrubieszowie. Tak jak dwa poprzednie działające już w Kuźnicy Białostockiej i w Korszach, jest ono dziełem polskiej firmy MultiControl sp. z o.o., a powstało dzięki zaawansowanej technologii NCBJ.

Umieszczanie cyklotronu w budynku laboratorium (Foto: NCBJ)

Cyklotron CERAD dotarł do Świerka

Cyklotron CERAD zaprojektowany i zbudowany przez belgijską firmę IBA (Ion Beam Applications S.A.) został zainstalowany w Narodowym Centrum Badań Jądrowych (NCBJ). W cyklotronie będą rozpędzane protony i cząstki alfa do energii 30 MeV oraz deuterony do energii 15 MeV. Bombardując nimi odpowiednio dobrane tarcze będzie można wytwarzać radionuklidy takie jak 89Zr czy 211At, które do tej pory nie były otrzymywane w NCBJ i nie były powszechnie dostępne w Polsce. Dzięki nowemu urządzeniu w Świerku będzie można prowadzić badania nad nowymi radiofarmaceutykami, w szczególności takimi, które zostaną specjalnie zaprojektowane pod potrzeby indywidualnych pacjentów.

Badanie koszulek paliwa jądrowego

Badanie koszulek paliwa jądrowego - współpraca z Koreą Południową

Na początku grudnia został zaakceptowany do realizacji projekt ATF Cladding złożony wspólnie przez naukowców z Polski i Korei Południowej. Ze strony polskiej uczestnikiem jest NCBJ, a ze strony koreańskiej konsorcjum Seul National University, Korean Atomic Energy Research Institute i firma DAEKYUNG TECH & TESTERS. Celem projektu jest szczegółowe zbadanie stabilności strukturalnej i związanych z tym zmieniających się właściwości funkcjonalnych nowego typu koszulek paliwowych pokrytych warstwą ochronną przeznaczonych dla reaktorów jądrowych. Materiały te zwiększą tolerancję na zdarzenia jądrowe tego typu elementów i nazywane są Accident Tolerant Fuel.

Early Career Researcher Award

Wiedza o chłodzeniu: kluczowa dla konstruktorów reaktorów jądrowych

W badaniach prowadzonych w Narodowym Centrum Badań Jądrowych opracowano kompleksową metodologię w ramach obliczeniowej mechaniki płynów (CFD) w celu dokładnego modelowania zjawiska turbulentnego przepływu i wymiany ciepła w geometrii ściśle upakowanej kasety paliwowej. Wysiłki zostały nagrodzone na międzynarodowej konferencji SCOPE.

Zespół Działu Edukacji i Szkoleń NCBJ (Foto: Andrzej Bigos / NCBJ)

Nagroda Główna Popularyzatora Nauki dla Działu Edukacji i Szkoleń

Nagrodę Główną w 19. edycji konkursu Popularyzator Nauki otrzymał Zespół Działu Edukacji i Szkoleń NCBJ. Nagrodę przyznano "Za wieloletnie zasługi w popularyzowaniu wiedzy nt. promieniowania jonizującego, promieniotwórczości, energii jądrowej i naturalnej promieniotwórczości. Działania te mają dodatkowe znaczenie w kontekście realizacji programu transformacji energetycznej Polski".

Defekty struktury krystalicznej półprzewodników stosowanych w przemyśle jądrowym i kosmicznym mogą wpływać na pracę urządzeń, które są z nich zbudowane. Magistrant Instituto Superior Técnico w Portugalii we współpracy z naukowcami NCBJ, badał defekty powstające w azotku galu bombardowanym argonem. Istotnym elementem badań było wykorzystanie programu McChasy rozwijanego w Świerku. Azotek galu (GaN) jest półprzewodnikiem, który pozwala tworzyć elektronikę działającą przy wysokim napięciu, w wysokiej temperat

Program McChasy pomaga badać defekty w półprzewodnikach do zastosowań specjalnych

Defekty struktury krystalicznej półprzewodników stosowanych w kosmosie i w przemyśle jądrowym mogą wpływać na pracę urządzeń, które są z nich zbudowane. Magistrant Instituto Superior Técnico w Portugalii we współpracy z naukowcami NCBJ, badał defekty powstające w azotku galu bombardowanym argonem. Istotnym elementem badań było wykorzystanie programu McChasy rozwijanego w Świerku.

Japoński reaktor HTTR

MKiŚ podpisało umowę z Japonią o współpracy w dziedzinie HTGR

Ceremonia podpisania polsko-japońskiego Porozumienia o współpracy (MoC) w zakresie współpracy w dziedzinie HTGR między Ministerstwem Klimatu i Środowiska oraz japońskim Ministerstwem Edukacji, Kultury, Sportu i Nauki (MEXT) odbyła się 16 listopada 2023 r. NCBJ jest głównym realizatorem umowy po stronie polskiej.

Budżet energetyczny 1000 galaktyk w połowie istnienia Wszechświata. Strzałki odpowiadają korelacjom z różnymi wielkościami. Różne linie odpowiadają różnym zależnościom z literatury.

Wszechświat w kryzysie wieku średniego: Interakcje galaktyk bez wpływu na pył międzygwiezdny

Nowe badanie rzuciło światło na skomplikowane zależności pomiędzy pyłem międzygwiazdowym w galaktykach, właściwościami galaktyk i ich środowiskami. Mimo długotrwałych badań, relacje między właściwościami pyłu a środowiskiem w jakim znajdują się galaktyki były dotąd słabo poznane. W najnowszej pracy opublikowanej w Astronomy&Astrophysics, naukowcy opisali związek między ilością światła gwiezdnego pochłanianego przez pył a środowiskiem galaktyk.

Nowa sterownia reaktora MARIA (Foto: NCBJ)

MARIA wróciła do pracy

27 października został uruchomiony, po przerwie remontowej, reaktor badawczy MARIA. Tym samym rozpoczęła się ponownie długo oczekiwana produkcja radioizotopów, głównie na potrzeby medycyny. Dyrektor NCBJ w specjalnym liście podziękował osobom zaangażowanym w skomplikowane prace modernizacyjne.

Kompozycja graficzna: NCBJ

Neutrina mogą być kluczem do zrozumienia ciemnej materii

Zespół badaczy z Francji, Polski i Wielkiej Brytanii zaproponował nową hipotezę sugerującą, że oddziaływania ciemnej materii z neutrinami mogą wyjaśnić pewne nieprawidłowości w rozkładzie mikrofalowego promieniowania tła. Szczegóły analizy opisano w artykułach opublikowanych na łamach prestiżowych periodyków naukowych Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters oraz Physics of the Dark Universe.

Profesor Agnieszka Pollo objęła funkcję Zastępcy Dyrektora NCBJ ds. Naukowych

16 października 2023 r. nastąpiła zmiana na stanowisku Zastępcy Dyrektora NCBJ ds. Naukowych. Dotychczasowa dyrektor, profesor Ewa Rondio przekazała swoje obowiązki profesor Agnieszce Pollo, astrofizyczce, która dotychczas kierowała bardzo prężnie rozwijającym się Zakładem Astrofizyki.

Próbka przygotowana do badań w analizatorze termicznym STA 449 F3 Jupiter (Foto: NCBJ)

Laboratorium Badań Materiałowych NCBJ przygotowane do badań materiałów konstrukcyjnych reaktora typu HTGR

Naukowcy i Inżynierowie Laboratorium Badań Materiałowych NCBJ specjalizują się w analizach właściwości mechanicznych, strukturalnych, termicznych i badaniach nieniszczących nowoczesnych materiałów przeznaczonych do zastosowania w reaktorach jądrowych IV Generacji. Zakończona właśnie modernizacja Laboratorium pozwoli na badanie i certyfikowanie materiałów, które mają posłużyć do konstrukcji pierwszego polskiego reaktora wysokotemperaturowego chłodzonego gazem – HTGR.

Profesor Wacław Gudowski

Profesor Gudowski otrzymał nagrodę Orła tygodnika "Wprost"

23 września podczas konferencji w Warszawie zatytułowanej "Wprost o nauce. Od badań podstawowych do prac rozwojowych. Polski system szkolnictwa wyższego i nauki w dobie wyzwań współczesności. Perspektywy szanse wyzwania", prof. Wacław Gudowski z Narodowego Centrum Badań Jądrowych otrzymał nagrodę Orła "Wprost" w kategorii "Biznes i nauka". Nagroda została przyznana za wybitne osiągnięcia naukowe i działalność dydaktyczną w zakresie energetyki jądrowej, a także za zaangażowanie w rozwój współpracy naukowej między Polską a Szwecją.

HTGR Contribution towards Carbon neutrality- sesja na konferencji MAEA w Wiedniu (Courtesy: JAEA)

Reaktor badawczy HTGR-POLA zaprezentowany podczas 67-th General Conference IAEA

Zaprezentowany w czerwcu w Warszawie projekt koncepcyjny polskiego reaktora wysokotemperaturowego chłodzonego gazem (HTGR-POLA) został w ubiegłym tygodniu (27 września) przedstawiony na międzynarodowym forum jądrowym, na corocznej konferencji generalnej Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej w Wiedniu.

Wizyta w Świerku pana Davida A. Wrighta, komisarza NRC. Od lewej: Grzegorz Krzysztoszek, Krzysztof Kurek, David. A. Wright (foto: Marek Pawłowski, NCBJ)

Wizyta delegacji NRC

26 września 2023 r. NCBJ odwiedził pan David Austin Wright, komisarz NRC - amerykańskiej Komisji Regulacji Jądrowych. Gościowi towarzyszyli przedstawiciele Komisji oraz Ambasady USA w Warszawie z zastępcą szefa misji, panem Danielem J. Lawtonem. Goście spotkali się z kierownictwem Instytutu, zapoznali się z informacjami o naszych głównych priorytetach badawczych oraz zwiedzili reaktor MARIA.

Odpowiednie aminokwasy mogą poprawić skuteczność terapii trudnodostępnych nowotworów

Odpowiednie aminokwasy mogą poprawić skuteczność terapii trudnodostępnych nowotworów

W badaniu, którego wyniki właśnie opublikowano w czasopiśmie „Molecules” naukowczynie wykazały, że poddanie komórek nowotworowych niedrobnokomórkowego raka płuc działaniu odpowiednio dobranych aminokwasów może zwiększać skuteczność radioterapii opartej na miejscowej emisji promieniowania alfa przez bor aktywowany neutronami. Tak zwana terapia BNCT jest stosowana głównie w przypadku leczenia narządów szczególnie wrażliwych, np. mózgu. Pierwszą autorką pracy jest doktorantka studiów RadFarm prowadzonych w NCBJ.

Nowy transmisyjny mikroskop elektronowy (TEM) JEM-F200 firmy JEOL uruchomiony w NOMATEN CoE (Foto: NCBJ)

Naukowcy NCBJ badają strukturę materiałów z wykorzystaniem nowego mikroskopu

Laboratorium Badań Materiałowych oraz Centrum Doskonałości NOMATEN w NCBJ zajmują się m. in. badaniami i testami materiałów konstrukcyjnych i ich połączeń, wykorzystując nowoczesne, specjalistyczne urządzenia do analizy. Infrastrukturę badawczą laboratoriów zasilił uruchomiony w ostatnim czasie transmisyjny mikroskop elektronowy.

Zdjęcie: Artystyczna interpretacja odpływów galaktycznych. Aktywność gwiazdotwórcza może skutkować powstawaniem potężnych wiatrów (odpływów), które są w stanie przenosić gaz na bardzo duże odległości, aż do przestrzeni międzygalaktycznej. Linie emisyjne [CII] 158 μm wyraźnie wskazują na odpływ gazu atomowego. Źródło: ESA/Hubble, ESO/L. Calçada, M. Romano.

Galaktyczne odpływy gazu rządzą ewolucją galaktyk karłowatych

Gwiazdom przypisywana jest kluczowa rola w sterowaniu ewolucją galaktyk o niewielkich masach. Wytwarzane w nich wiatry galaktyczne, tzw. odpływy (ang. outflows), wyrzucają gaz poza ośrodek międzygwiazdowy, uniemożliwiając powstawanie nowych gwiazd. Badania wpływu galaktycznych odpływów na cykl barionowy galaktyk karłowatych, przeprowadzone przez międzynarodowy zespół naukowców pod przewodnictwem astrofizyka z NCBJ, zostały właśnie opublikowane w czasopiśmie Astronomy & Astrophysics.

Układy 4π(LS)-gamma koincydencji wykorzystywane do badań w Laboratorium Wzorców Radioaktywności (Foto: NCBJ)

Laboratorium w NCBJ, które stanowi prawdziwy „wzorzec”

Częścią działającego w NCBJ Ośrodka Radioizotopów POLATOM jest Laboratorium Wzorców Radioaktywności (LWR). Pracownicy laboratorium zajmują się m.in. kontrolą aktywności i poziomu zanieczyszczeń promieniotwórczych preparatów radiochemicznych i radiofarmaceutyków wytwarzanych w OR POLATOM, a także prowadzą prace naukowo-badawcze. Najnowsze opublikowane wyniki dotyczą precyzyjnych pomiarów aktywności roztworów 177Lu i 225Ac oraz czasu połowicznego zaniku tych radionuklidów.

Krajowe Składowisko Odpadów Promieniotwórczych zaprasza na dzień otwarty

Krajowe Składowisko Odpadów Promieniotwórczych zaprasza na dzień otwarty

9 września (sobota) Krajowe Składowisko Odpadów Promieniotwórczych (KSOP) w Różanie będzie otwarte dla zwiedzających. To nietypowa okazja, żeby zobaczyć obiekt, który zazwyczaj jest niedostępny dla osób postronnych.

Spotkanie pracowników NCBJ i delegacji JAEA w ramach prac nad przygotowaniem projektu podstawowego badawczego reaktora wysokotemperaturowego chłodzonego gazem HTGR-POLA (Foto: NCBJ)

Kolejny etap współpracy NCBJ i JAEA nad projektem reaktora HTGR-POLA

W dniach 21–23 sierpnia 2023 roku w NCBJ odbyło się spotkanie w ramach prac nad przygotowaniem projektu badawczego reaktora wysokotemperaturowego chłodzonego gazem HTGR-POLA. Był to kolejny etap przeglądu dokumentacji, którą dostarcza JAEA w ramach kontraktu o współpracy przy przygotowaniu projektu tego reaktora.

Instalacja w Rykach, fot. Lubelska Agencja Wspierania Przedsiębiorczości

Pierwszy prosument zbiorowy w Polsce już działa!

W ostatnich latach szybko wzrasta popularność indywidualnej produkcji energii z wykorzystaniem OZE. Na początku lipca tego roku zaczął działać pierwszy w Polsce prosument zbiorowy. Umożliwiła to współpraca, w której brał udział Interdyscyplinarny Zakład Analiz Energetycznych (IDEA), będący częścią Narodowego Centrum Badań Jądrowych.

Uczenie maszynowe pomaga zrozumieć zachowanie stopów magnezu

Uczenie maszynowe pomaga zrozumieć zachowanie stopów magnezu

Uczenie maszynowe zostało użyte do mapowania rozkładu dyslokacji w stopach magnezu i przewidywania ich właściwości mechanicznych. Grupa naukowców z Finlandii, Hiszpanii i z NCBJ przeprowadziła trening modelu uczenia maszynowego na zestawie danych obrazów EBSD (elektronowa dyfrakcja wsteczna) stopów magnezu o różnych gęstościach dyslokacji. Badania mogą doprowadzić do rozwoju nowych materiałów o zoptymalizowanych właściwościach mechanicznych. Ich artykuł ukazał się w lipcowym numerze czasopisma Nature Scientific Reports.

Struktura przyspieszająca do akceleratora FLASH na stanowisku testowym, uruchomionym w ramach projektu Utworzenie centrum informacyjno-wdrożeniowego przemysłowych technik radiacyjnych CentriX w NCBJ (Foto: Marek Pawłowski / NCBJ)

NCBJ buduje stanowisko generujące wiązkę elektronów o ultra wysokiej mocy dawki (FLASH)

W Zakładzie Aparatury Jądrowej NCBJ, przy współudziale Departamentu Aparatury i Technik Jądrowych NCBJ, została zaprojektowana i zbudowana struktura przyspieszająca akceleratora do nowego stanowiska badawczego terapii typu FLASH. Pionierskie stanowisko ma wykorzystywać konstrukcję akceleratora medycznego AQURE i docelowo ma działać w WCO w Poznaniu.

Andrzej Głowacki i Krzysztof Kurek (Foto: PAA)

Autoryzacja PAA - Pierwszy krok NCBJ do pełnienia roli TSO

NCBJ otrzymało autoryzację Państwowej Agencji Atomistyki, która pozwoli instytutowi wspierać czynności Prezesa Agencji w zakresie bezpieczeństwa elektrowni jądrowych i fizyki jądrowej w zastosowaniach praktycznych. Na obecnym etapie zadania te wiązały się będą przede wszystkim z procesami licencjonowania przyszłych elektrowni i nadzoru nad ich budową.

Dostępna jest już pełna seria filmów "Wirtualne Dni Otwartych Drzwi NCBJ i OJ Świerk"

Dostępna jest już pełna seria filmów "Wirtualne Dni Otwartych Drzwi NCBJ i OJ Świerk"

Dziś o godzinie 15.00 premiera filmu o pracy Zakładu Aparatury Jądrowej HITEC oraz Zakładu Fizyki i Techniki Akceleracji Cząstek. Będzie to dziesiąty, a zarazem ostatni film opublikowany w ramach projektu Wirtualne Dni Otwartych Drzwi NCBJ i OJ Świerk. Gorąco zapraszamy do obejrzenia wszystkich realizacji!

Stanisław Mrówczyński podczas Specjalnego Colloquium DBP (foto: Marek Pawłowski / NCBJ)

Wręczono doroczne nagrody Departamentu Badań Podstawowych NCBJ

26 czerwca 2023 r. odbyło się Specjalne Colloquium, na którym wręczone zostały nagrody za najlepsze prace badawcze i działalność popularyzatorską w roku 2022. Laureatami zostali dr hab. Michał Bluj, zespół w składzie dr hab. Paweł Ziń i dr Maciej Pylak, dr Michael Romano oraz prof. dr hab. Jerzy Kowalski-Glikman i dr Miguel Figueira.

Nagroda 2023 Paul Phelps Continuing Education Grant dla pracownika NCBJ

Dr inż. Tomasz Rajkowski z Zakładu Elektroniki i Systemów Detekcyjnych NCBJ został laureatem nagrody Paul Phelps Continuing Education Grant, przyznawanej corocznie przez Radiation Effects Committee w IEEE Nuclear and Plasma Sciences Society. Nagroda pozwoli naukowcowi na wzięcie udziału w szkoleniu podczas międzynarodowej konferencji NSREC 2023.

Rząd przyjął uchwałę w sprawie projektu modernizacji badawczego reaktora jądrowego MARIA

We wtorek, 20 czerwca, przyjęta zostałą uchwała w sprawie programu wieloletniego pod nazwą "Program modernizacji badawczego reaktora jądrowego MARIA". Koszt przedsięwzięcia wyniesie ok. 91,7 mln zł i pozwoli na eksploatację reaktora po roku 2027.

Mgr Aleksandra Lenartowicz podczas odbierania nagrody w Konkursie im. prof. Mieczysława Pożaryskiego „Na najlepsze artykuły opublikowane w czasopismach – organach SEP” w roku 2022 (Źródło: NCBJ)

Artykuł o FLASH doceniony przez SEP

Obiecujące wyniki pierwszych badań i testów radioterapii wykorzystującej ultra wysokie moce dawki, FLASH, powodują, że zainteresowanie ta techniką stale rośnie. Badania w tej tematyce są doceniane, co potwierdza nagroda, jaką uzyskał ostatnio artykuł o terapii FLASH autorstwa naukowców Zakładu Aparatury Jądrowej NCBJ.

Grafika: Przekrój projektowanego reaktora. Na czerwono są oznaczone bloki rdzenia z kanałami paliwowymi, na pomarańczowo – bloki reflektora z kanałami chłodzącymi, na żółto – bloki reflektora z kanałami na pręty regulacyjne, na zielono – pozostałe bloki reflektora, na niebiesko – bloki reflektora stałego. Obok reaktora znajduje się zbiornik ciśnieniowy wytwornicy pary. (Źródło: NCBJ)

Projekt koncepcyjny reaktora badawczego HTGR-POLA

12 czerwca na konferencji zorganizowanej przez Związek Pracodawców Polskich zaprezentowano po raz pierwszy publicznie projekt koncepcyjny nowego polskiego badawczego reaktora wysokotemperaturowego opracowany w NCBJ. Chłodzony helem reaktor dostarczy 30 MW mocy cieplnej, a temperatura helu na wyjściu pierwotnego obiegu chłodzącego osiągnie 750 ⁰C.

Zawartość gwiazdowo-pyłowa w funkcji wieku Wszechświata. Rozkład osiąga szczyt w okolicach kosmicznego południa.

Odsłaniając ukryte gwiazdy: ALMA rzuca światło na tłumienie pyłu w galaktykach

Pył międzygwiazdowy jest kluczowym składnikiem galaktyk: sprzyja powstawaniu gwiazd i napędza procesy chemiczne i fizyczne. Jednak równocześnie ukrywa on większość nowo narodzonych gwiazd w taki sposób, że ich bezpośrednia obserwacja jest niemożliwa. Dlatego astrofizycy wykorzystują prawa tłumienia pyłu i inżynierię wsteczną, by ustalić jak aktywna gwiazdotwórczo jest dana galaktyka. Praca na ten temat ukazała się w czasopismie Astronomy & Astrophysics.

14-15.06.2023 - Ćwiczenia Straży Pożarnej w Świerku

14-15.06.2023 - Ćwiczenia Straży Pożarnej w Świerku

W dniach 14-15 czerwca 2023 odbywają się ćwiczenia Straży Pożarnej w Świerku. Może wystąpić wzmożony ruch pojazdów służb ratowniczych na drogach dojadowych do Ośrodka.

Zapraszamy do wirtualnego zwiedzania!

Nie każdy może zwiedzić NCBJ osobiście, ale już teraz niemal każdy będzie mógł zrobić to „wirtualnie”! Wystarczy dostęp do Internetu. Zapraszamy do wirtualnego zwiedzania NCBJ i OJ Świerk!

Interfejs systemu Zefir (https://zefir.app/zefir/)

Optymalny miks w projekcie „Obserwatorium Transformacji Energetycznej”

Przeprowadzenie skutecznej transformacji energetycznej wymaga m.in. kompleksowego monitorowania postępu jej wdrażania, co musi być oparte na aktualnych i wiarygodnych analizach danych. Takie działania będą prowadzone w NCBJ w rozpoczynającym się właśnie projekcie „Obserwatorium Transformacji Energetycznej”.

W ramach współpracy NCBJ z JAEA, wysokotemperaturowa sonda materiałowa JMTR trafiła do reaktora MARIA

Współpraca NCBJ z JAEA (Japan Atomic Energy Agency) realizowana jest już od ponad 10 lat. Obok dużych przedsięwzięć, jak działania w obszarze wysokotemperaturowych reaktorów chłodzonych gazem (HTGR), od kilku lat rozwijane są projekty pozwalające na pełniejsze wykorzystanie możliwości reaktora MARIA. Najnowszy z nich dotyczy wysokotemperaturowych sond materiałowych typu JMTR.

NCBJ ponownie gościło na Pikniku Naukowym Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik

W sobotę, 27 maja miał miejsce 26. Piknik Naukowy Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik. Motywem przewodnim tegorocznej edycji były „Rewolucje naukowe”. Tradycyjnie, Dział Edukacji i Szkoleń NCBJ również przygotował swoje stoisko.

Zakończyły się Dni Innowacji NOMATEN

Dni Innowacji NOMATEN miały na celu dialog z przedstawicielami przemysłu i poznanie ich potrzeb dotyczących wspólnych projektów z sektorem naukowym. Podczas konferencji miały miejsce panele i prelekcje inspirujące współpracę badawczo-rozwojową, a także bloki związane z badaniami materiałowymi w szerokich zastosowaniach (m.in.

Rys. 1. Turbulentny przepływ chłodziwa między prętami paliwowymi (kierunek przepływu prostopadły do powierzchni grafiki). (Źródło: NCBJ/NRG)

Najdokładniejszy obraz przepływów turbulentnych w sercu reaktora jądrowego

Reakcje jądrowe rozgrzewają pręty paliwowe w rdzeniach reaktorów. Odbiór tak powstającego ciepła ma krytyczne znaczenie dla bezpieczeństwa pracy samych reaktorów oraz wydajności turbin parowych generujących prąd. Złożone zjawiska fizyczne, zachodzące podczas przepływów chłodziwa między prętami paliwowymi, będzie można teraz przewidywać szybciej i dokładniej dzięki wyjątkowym symulacjom komputerowym zrealizowanym w NCBJ.

NCBJ. Na horyzoncie panorama Warszawy.

NCBJ siódme wśród polskich ... uniwersytetów

To nie pomyłka! NCBJ plasuje się w czołówce 4% spośród 20 531 uniwersytetów na całym świecie według edycji z 2023 r. opartej na wynikach listy Global 2000 sporządzonej przez Center for World University Rankings. W Polsce jesteśmy na siódmym miejscu. Choć nie kształcimy studentów na studiach pierwszego i drugiego stopnia, naszą pozycję zawdzięczamy jakości prowadzonych badań naukowych.

Wizualizacja stanowiska do napromieniań przy kanale poziomym H2 w reaktorze MARIA

Neutrony z reaktora MARIA posłużą do badań materiałowych i badań nad terapią leczenia nowotworów na nowym stanowisku

Znajdujące się w reaktorze MARIA kanały poziome służą do wyprowadzania wiązki neutronów poza rdzeń, celem wykorzystania jej do badań. W ramach nowego projektu przygotowywane jest stanowisko do prowadzenia badań podstawowych w dziedzinach inżynierii biomedycznej, materiałowej, nauk fizycznych i innych.

Prezentacja komór gorących reaktora MARIA - Paweł Nowakowski, Frédéric Billet, François Gauché

Wizyta Ambasadora Francji

W dniu 10 maja 2023 r. Świerk odwiedził pan Frédéric Billet, ambasador Republiki Francuskiej w Polsce. Gościowi towarzyszyli m.in. pan François Gauché, wiceprezes CERCA - producenta paliwa jądrowego działającego w ramach przedsiębiorstwa Framatome oraz pan Thierry Deschaux, Dyrektor generalny, EDF - Przedstawicielstwo w Polsce. Współgospodarzem wizyty było Ministerstwo Klimatu i Środowiska reprezentowane przez pana Pawła Pytlarczyka, dyrektora Departamentu Energii Jądrowej.

Farma wiatrowa umiejscowiona na szczycie wzgórza. Źródło: https://www.publicdomainpictures.net/en/view-image.php?image=270398&picture=wind-turbines

Naukowcy przewidują generowanie mocy przez turbiny wiatrowe wykorzystując metody uczenia maszynowego

Rosnący udział OZE, takich jak turbiny wiatrowe, w miksie energetycznym oraz ich zależność od warunków pogodowych sprawiają, że konieczne staje się precyzyjne przewidywanie generowanej przez nie mocy w znacznym horyzoncie czasowym. Wyniki badań nad wykorzystaniem w tym celu metod uczenia maszynowego zostały ostatnio przedstawione w pracy opublikowanej przez naukowców Interdyscyplinarnego Zakładu Analiz Energetycznych NCBJ i Politechniki Śląskiej.

Stanowisko pokazu "Generator Marxa czyli wytwarzanie sztucznych błyskawic"

Ogłoszono wyniki XVIII edycji konkursu Fizyczne Ścieżki!

Podczas dwudniowego finału tegorocznej edycji konkursu Fizyczne Ścieżki, organizowanego przez Narodowe Centrum Badań Jądrowych oraz Instytut Fizyki Polskiej Akademii Nauk, laureaci po raz kolejny zaprezentowali swoje dokonania w kategoriach: Pokaz Zjawiska Fizycznego, Praca Naukowa i Esej. Po elektryzujących pokazach oraz burzliwych obradach Jury, ogłoszono wyniki XVIII edycji Konkursu.

Delegacja japońska zwiedza reaktor badawczy MARIA

Ambasador Japonii odwiedził Świerk

Jego ekscelencja pan Akio MIYAJIMA, ambasador Japonii, odwiedził 6 kwietnia 2023 r. Narodowe Centrum Badań Jądrowych. Gość spotkał się z dyrektorem NCBJ, prof. Krzysztofem Kurkiem i zwiedził badawczy reaktor jądrowy MARIA.

Wizja artystyczna i zdjęcie rentgenowskie galaktyki MRK 1216 typu "red nugget". Źródło: X-ray: NASA/CXC/MTA-Eötvös University/N. Werner et al., Ilustracja: NASA/CXC/M. Weiss

Projekt doktoranta Zakładu Astrofizyki NCBJ zakwalifikowany do programu „Perły Nauki”

Została rozstrzygnięta I edycja konkursu w ramach programu „Perły Nauki”. Jednym z naukowców zakwalifikowanych do programu jest mgr Krzysztof Lisiecki, doktorant Zakładu Astrofizyki NCBJ, prowadzący badania w projekcie „W poszukiwaniu świadków wczesnego Wszechświata – badanie właściwości czerwonych nuggetów”.

Dr Marek Barlak przy komorze próżniowej implantatora jonów w Narodowym Centrum Badań Jądrowych w Świerku. (Źródło: NCBJ)

Jony szansą dla zabytków zawierających celulozę

Cenne przedmioty zbudowane z materiałów drewnopochodnych, takie jak stare książki czy rzeźby, można skuteczniej chronić przed zawilgoceniem bądź gniciem. Tak optymistyczny wniosek płynie z badań nad implantowaniem celulozy jonami metali i gazów szlachetnych, przeprowadzonych w Narodowym Centrum Badań Jądrowych i Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego.

Dyrektor NCBJ, prof. Krzysztof Kurek podpisuje kontrakt na dostarczenie elementów projektu podstawowego reaktora badawczego HTGR

Podpisanie kolejnego kontraktu w ramach współpracy badawczej w zakresie wykonania projektu podstawowego reaktora badawczego HTGR

29 marca 2023 r. prof. Krzysztof Kurek podpisał drugi kontrakt dotyczący przekazania z Japonii kolejnych elementów projektu podstawowego reaktora badawczego HTGR. Dokumentacja zostanie przekazana do NCBJ przez Japońską Agencję Energii Atomowej do końca marca 2024 r.

Korpus elektromagnesu cyklotronu powstającego w ramach projektu CERAD, dzięki któremu możliwa będzie produkcja nowych, unikalnych radioizotopów (foto: IBA)

Praca naukowców OR POLATOM w specjalnym wydaniu czasopisma Molecules

Użycie radiofarmaceutyków bazujących na izotopach metali zyskuje na znaczeniu dzięki doskonaleniu metod ich wytwarzania. Artykuł naukowców OR POLATOM, dotyczący przeglądu możliwości produkcyjnych radioizotopu miedzi-67, trafił do właśnie opublikowanego, specjalnego wydania międzynarodowego czasopisma „Molecules”.

Próbka w Laboratorium Badań Materiałowych NCBJ

Organizowanie europejskiej społeczności badań materiałów jądrowych

NCBJ uczestniczy w europejskim projekcie ORIENT-NM. Celem projektu jest zbadanie możliwości i krytyczna ocena wartości dodanej, która by wynikała z ustanowienia współfinansowanego europejskiego partnerstwa (CEP) w celu wsparcia rozwoju skoordynowanego europejskiego programu badań i innowacji w zakresie materiałów jądrowych. 

Przygotowania do badań nanomechanicznych po implantacji jonowej z użyciem urządzenia NanoTest Vantage w Narodowym Centrum Badań Jądrowych w Świerku. (Źródło: NCBJ)

Obiecujący kandydat na materiał do zadań ekstremalnych

Poszukiwanie materiałów zachowujących wysokie parametry mechaniczne w środowisku wnętrza wysokotemperaturowych reaktorów jądrowych jest zadaniem wyjątkowo trudnym. Najnowsze badania naukowców z ośrodka jądrowego w Świerku pozwalają przypuszczać, że materiał zdolny wytrzymać tak ekstremalne warunki pracy może się kryć wśród stopów, których podstawowymi składnikami są nikiel i żelazo.

Uproszczony schemat przepływu w jednostce z reaktorem DFRm. Źródło: J. Sierchuła "Determination of the liquid eutectic metal fuel Dual Fluid Reactor design"

Nagroda w konkursie Polskiego Towarzystwa Nukleonicznego za pracę doktorską dotyczącą reaktora dwupłynowego

Polskie Towarzystwo Nukleoniczne ogłosiło wyniki najnowszej edycji Konkursu na najlepsze prace dyplomowe. Drugie miejsce w kategorii prac doktorskich zajął dr inż. Jakub Sierchuła z Zakładu Energetyki Jądrowej i Analiz Środowiska NCBJ, za pracę dotyczącą reaktorów dwupłynowych.

Sonda MAKARONI na stanowisku eksperymentalnym

Konstruktorzy eksperymentalnych sond termostatycznych nagrodzeni odznaką honorową

Badania materiałów, jakie mają być używane w przyszłych reaktorach wysokotemperaturowych, czy instalacjach termojądrowych wymagają specjalnych sond, w których podczas napromieniania panują ściśle określone warunki. Zespół pracowników reaktora MARIA zaprojektował i skonstruował już kilka sond tego typu, w których napromieniano próbki materiałowe. Dokonania konstruktorów nagrodzono właśnie odznaką honorową "Za Zasługi dla Wynalazczości".

dr Renata Ratajczak podczas prezentacji wyróżnionych osiągnięć

Wyróżnienia Rady Naukowej NCBJ za osiągnięcia naukowe i badawczo-techniczne w roku 2022

8 marca, podczas uroczystego posiedzenia Rady Naukowej NCBJ, zostały zaprezentowane i nagrodzone osiągnięcia pracowników Instytutu, w kategoriach: naukowe, badawczo-techniczne i popularyzatorskie, dokonane w 2022 roku. Serdecznie gratulujemy wszystkim wyróżnionym i życzymy sukcesów w dalszej pracy naukowej!

Fot. 2. Zdjęcie mikroskopowe obrazujące różnice w zużyciu między zębem niezmodyfikowanej piły tarczowej (na górze) a zębem piły udoskonalonym w NCBJ za pomocą implantacji jonów (na dole). Ciemniejsze obszary na zębie zmodyfikowanym to odtwarzające się struktury amorficznego węgla. Zdjęcie w kolorach sztucznych. (Źródło: NCBJ/PORTA)

Przemysł drzewny może zyskać na implantacji jonów

Zróżnicowany kształt zębów współczesnych tarcz tnących utrudnia modyfikowanie ich powierzchni czynnych. W testach przemysłowych naukowcy i inżynierowie z Narodowego Centrum Badań Jądrowych w Świerku wykazali, że nawet narzędzia o tak skomplikowanej geometrii można z powodzeniem doskonalić za pomocą implantacji jonów azotu. Co więcej, podczas pracy z materiałami drewnopochodnymi zmodyfikowane powierzchnie tnące okazują się nabierać interesujących właściwości.

AstroCeNT zaprasza na spotkanie z laureatami Nagrody Nobla z dziedziny fizyki

W dniu 22 lutego 2023 dwaj laureaci Nagrody Nobla z dziedziny fizyki, Prof. Barry C. Barish oraz Prof. Arthur B. McDonald, wygłoszą w Warszawie wykłady publiczne. Organizatorem spotkania jest Międzynarodowa Agenda Badawcza AstroCeNT prowadzona przez polskiego fizyka prof. Leszka Roszkowskiego.

prof. Stefanos Papanicolau

Nieporządek w metalicznych stopach fascynuje świat

Perfekcja nie zawsze jest najlepszym rozwiązaniem. W przypadku materiałów pewne stochastyczne zaburzenia budowy wewnętrznej mogą korzystnie wpływać na ich właściwości mechaniczne. Artykuły dotyczące roli takiego nieporządku w strukturze atomowej stopów, powstające w Narodowym Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) w Świerku w zespole prof. Stefanosa Papanikolaou, budzą zainteresowanie naukowców z całego świata.

Gdy zwiększa się energia zderzeń, w protonach i neutronach gwałtownie rośnie gęstość gluonów, tu przedstawionych jako sprężynki oddziałujące między kwarkami kowalencyjnymi (duże kulki), kwarkami wirtualnymi (małe kulki) i samymi sobą. Wg hipotezy, kondensat kolorowego szkła powstaje, gdy gęstość gluonów osiągnie wartość maksymalną. (Źródło: NCBJ)

Fizyk „koloru” z NCBJ wśród najczęściej cytowanych naukowców świata

Prace dotyczące poszukiwanego od ponad 20 lat egzotycznego stanu materii – kondensatu kolorowego szkła – zapewniły dr. Guillaume'owi Beufowi, teoretykowi z Narodowego Centrum Badań Jądrowych w Świerku, obecność w prestiżowym rankingu Uniwersytetu Stanforda, obejmującym 2% najczęściej cytowanych naukowców świata.

Wsparcie polskich użytkowników EuXFEL

Projekt „Wsparcie polskich użytkowników EuXFEL – Nadzór II (2022-26)” został zaakceptowany do finansowania w ramach programu „Wsparcie udziału polskich zespołów naukowych w międzynarodowych projektach infrastruktury badawczej” Ministerstwa Edukacji i Nauki.

Kryształ scyntylacyjny jodku cezu domieszkowanego talem, prezentowany przez dr Zuzannę Mianowską z Narodowego Centrum Badań Jądrowych w Świerku. (Źródło: NCBJ)

Świetlana przyszłość detektorów scyntylacyjnych

Prawdopodobnie już za kilka lat na rynku pojawią się detektory scyntylacyjne nowej generacji, zdolne do rejestrowania promieniowania jonizującego z bardzo dobrą rozdzielczością energetyczną. Zapowiedzią zbliżającego się przełomu są wyniki najnowszych badań nad kryształami jodku cezu domieszkowanego talem, przeprowadzonych w Zakładzie Fizyki Detektorów i Diagnostyki Plazmy NCBJ.

Prof. Leszek Roszkowski

Prof. Leszek Roszkowski wybrany w skład EASA

Z radością informujemy, że prof. Leszek Roszkowski został członkiem Europejskiej Akademii Nauk i Sztuk Pięknych (EASA). EASA jest jedną z najbardziej prestiżowych organizacji naukowych i artystycznych w Europie. Prof. Roszkowski jest zatrudniony w Zakładzie Fizyki Teoretycznej NCBJ i jednocześnie kieruje międzynarodową agendą badawczą AstroCeNT.

dr Marcin Kardas, z-ca. dyrektora NCBJ ds. innowacji i wdrożeń

Dr Marcin Kardas zastępcą dyrektora NCBJ ds. innowacji i wdrożeń

Z dniem 1 stycznia 2023 r. dr Marcin Kardas objął funkcję zastępcy dyrektora Narodowego Centrum Badań Jądrowych ds. innowacji i wdrożeń. Nowy dyrektor będzie odpowiadał m.in. za prace ZdAJ i PNT. Marcin Kardas jest doktorem nauk o zarządzaniu (2009, SGH), a od 2013 r. współpracuje z Wydziałem Zarządzania UW. 

Zdjęcie z przeglądu H20/Cosmic Dawn wybrane przez użytkownika Galaxy Zoo Talk graham_d

Nowe zdjęcia dziesiątek tysięcy galaktyk udostępniono w Galaktycznym Zoo

Dwadzieścia tysięcy wysokiej jakości zdjęć z przeglądu nieba Hawaii Two-0 (H20)/Cosmic Dawn zostało udostępnionych publicznie w najpopularniejszym projekcie nauki obywatelskiej Galaktyczne Zoo. W ramach tego projektu, każdy chętny może zostać naukowcem i pomóc astronomom w klasyfikacji zdjęć z teleskopu Subaru.

Porównanie wyników eksperymentalnych i przewidywań SM

LHCb: Udoskonalone pomiary uniwersalności leptonów wykazują zgodność z Modelem Standardowym

20 grudnia na seminarium w CERN zespół LHCb Collaboration zaprezentował nowe testy uniwersalności leptonów, jednej z podstawowych zasad Modelu Standardowego (SM) fizyki cząstek elementarnych. Zasada ta stwierdza, że ​​SM traktuje trzy naładowane leptony (elektrony, miony i taony) identycznie, z wyjątkiem różnic wynikających z ich różnych mas. Wyniki są zgodne z SM. Ważny rezultat komentują naukowcy z Zakładu Fizyki Teoretycznej.

Meteoryt spod Antonina tuż po znalezieniu. (Foto: K. Kmieciak)

Badania potwierdzają: w Polsce wylądował gość z kosmosu

Nie każdy kamień leżący przy drodze ma ziemskie korzenie. Niepozorne znalezisko z okolic wielkopolskiego Antonina okazało się fragmentem świeżego meteorytu, poszukiwanego od momentu sfilmowania jego spadku latem 2021 roku. Jednoznacznych dowodów na kosmiczny rodowód odłamka dostarczyły pomiary radioizotopowe przeprowadzone w NCBJ.

Uroczystość podpisania umowy Polskiego Konsorcjum OR

Polskie Konsorcjum Ochrony Radiologicznej

Sześć jednostek naukowych utworzyło Polskie Konsorcjum Ochrony Radiologicznej. Cele Konsorcjum, w skład którego weszło także NCBJ, to współdziałanie i koordynacja badań, kształcenie kadry, wspieranie organizacji rządowych i pozarządowych oraz inicjatyw społecznych, a także promujących wiedzę na temat ochrony radiologicznej.

Kwantowe krople gazowego kondensatu Bosego-Einsteina mają stałą gęstość i wyraźne granice, podobnie jak widoczne na zdjęciu krople wody. (Źródło: Pixabay)

Krople kwantowe - egzotyczne, ale coraz lepiej rozumiane

Kondensaty Bosego-Einsteina pojawiają się w gazach schłodzonych do ultraniskich temperatur. Od kilku lat wiadomo, że mogą się w nich formować krople kwantowe, niezwykłe obiekty wykazujące cechy zarówno gazów, jak i cieczy. Fizycy z kilku warszawskich instytucji połączyli siły, aby dokładniej opisać ich zachowanie.

Reaktor MARIA zimą

MoU na temat współpracy NCBJ-KAERI

NCBJ i Koreański Instytut Badań Energii Atomowej (KAERI) podpisały protokół ustaleń dotyczący obszarów możliwej współpracy pomiędzy partnerami. Obejmują one m.in. wymianę danych technicznych, wymianę naukową, wspólne prace B+R i wykorzystanie koreańskich zasobów badawczych.

Zasobnik do napromieniania umieszczany w rdzeniu reaktora MARIA

Druk 3D może pomóc przy produkcji cennych radiofarmaceutyków

Radioizotopy o zasadniczym znaczeniu dla współczesnej diagnostyki, takie jak molibden-99, są wytwarzane w zaledwie kilku badawczych reaktorach jądrowych na świecie. W procesie produkcji molibdenu kluczową rolę odgrywają płaskie, cienkie tarcze uranowe. Europejski patent, właśnie przyznany naukowcom z NCBJ, może tę produkcję zoptymalizować dzięki tarczom wykonanym z użyciem druku przestrzennego.

Krzysztof Kurek i Koguchi Masanori po podpisaniu porozumienia NCBJ-JAEA

Porozumienia w Tokio – kolejny etap współpracy japońsko-polskiej w obszarze technologii reaktorów wysokotemperaturowych

Prezes Japońskiej Agencji Energii Atomowej (JAEA) oraz Dyrektor NCBJ podpisali w dniu dzisiejszym Porozumienie Wdrażające dotyczące współpracy instytucji w pracach badawczo-rozwojowych w dziedzinie technologii reaktorów wysokotemperaturowych chłodzonych gazem. Jednocześnie została podpisana umowa o zakupie przez NCBJ elementów dokumentacji projektu podstawowego reaktora badawczego HTGR, który miałby zostać zainstalowany w Polsce.

Instalacja detektora eksperymentu FASER w tunelu LHC. Źródło: CERN

Postępy i przyszłość programu badawczego neutrin w LHC

Program obecnego cyklu LHC obejmie pomiary wysokoenergetycznych neutrin, badania nad naturą oddziaływań spajających jądra atomowe oraz poszukiwanie śladów tzw. nowej fizyki. W dniach 15–16 listopada podczas 5. międzynarodowego spotkania wstępnie podsumowano działanie nowych detektorów FASER i SND@LHC oraz omówiono plany budowy nowych instalacji.

Park Naukowo-Technologiczny Świerk uzyskał akredytację mazowieckiej Instytucji Otoczenia Biznesu (IOB)

IOB-y wspierają przedsiębiorców, w szczególności mikro, małych i średnich, w kontaktach pomiędzy nauką i biznesem. Zajmują się doradztwem i badaniem potrzeb przedsiębiorstwa. Oferują pomoc podczas aplikowania do programów (związanych m.in. z transferem technologii) o zasięgu krajowym i międzynarodowym. PNT uzyskał akredytację na dwa lata.

Układ napromieniania próbek jonami ksenonu

Jak elektronika radzi sobie z promieniowaniem jonizującym?

Niezbędne w większości gałęzi fizyki systemy detekcyjne oparte są w dużej mierze na układach elektronicznych. Wiele z takich układów pracuje w warunkach narażenia na promieniowanie jonizujące, dlatego ciągle prowadzone są badania, m.in. nad półprzewodnikami, scyntylatorami, czy fotopowielaczami, w celu lepszego zrozumienia ich zachowania w takim środowisku.

Marek Woźniak, Marszałek Województwa Wielkopolskiego, prof. Julian Malicki, dyrektor WCO i prof. Krzysztof Kurek, dyrektor NCBJ (na zdjęciu od lewej)

Akcelerator typu FLASH: nowa metoda walki z rakiem

W Wielkopolskim Centrum Onkologii zaprezentowano dwa projekty realizowane wspólnie z NCBJ, a finansowane ze środków na naukę Województwa Wielkopolskiego. Zupełnie nowym rozwiązaniem jest akcelerator elektronów typu FLASH wysyłający mikrosekundowe impulsy terapeutyczne o mocy dawki kilkudziesieciu grejów na sekundę. W przyszłym roku rozpoczną się badania przedkliniczne z wykorzystaniem tego urządzenia.

Mikrosfery Y2O3 przygotowane metodą sol-gel umieszczono w kwarcowej kapilarze. Pokazano pojedynczą mikrosferę Y2O3 przygotowaną metodą sol-gel, powiększenie 150x.

Mikrosfery „na miarę” szansą na skuteczniejsze ratowanie wątroby

Za kilka lat wśród środków do walki z nowotworami wątroby mogą się znaleźć mikrosfery żelowe z tlenku itru, wytwarzane w NCBJ. Wyniki najnowszych badań nad oddziaływaniem nowych mikrosfer na materiał biologiczny okazują się obiecujące. Jeśli dalsze testy je potwierdzą, w przyszłości mikrosfery będzie można wytwarzać szybko i tanio, precyzyjnie dopasowując ich cechy do potrzeb konkretnego pacjenta.

Dr Karol Kozioł zdobywcą grantu NCN MINIATURA 6

Dr Karol Kozioł z Zakładu Fizyki Detektorów i Diagnostyki Plazmy NCBJ, uzyskał grant NCN w konkursie MINIATURA 6 na realizację pojedynczych działań naukowych. Badania dr. Kozioła dotyczą naruszania parzystości oraz efektów elektrodynamiki kwantowej w spektroskopii jądrowego rezonansu magnetycznego.

Soczewkowane obrazy rozbłysku gamma mogą dochodzić do obserwatora po drogach o różnej długości (A, B). Jeśli fotony o różnych energiach podróżują z tą samą prędkością, opóźnienia między tymi samymi zmianami w wyglądzie obrazów A' i B' nie będą zależały od energii fotonów. Jeśli dla fotonów o większych energiach opóźnienie się zmieni, będzie to świadczyło, że poruszają się one z nieco inną prędkością niż fotony o mniejszych energiach. (Źródło: NCBJ)

Wyścigi fotonów pod lupą grawitacji

Fotony przemierzają Wszechświat z niezmienną prędkością. Tylko czy zawsze wszystkie z tą samą? Aby sprawdzić, czy potencjalne efekty kwantowej grawitacji nie wpływają na prędkości fotonów o bardzo dużych energiach, polsko-chiński zespół naukowców zaprzągł do pracy dwa spektakularne zjawiska kosmiczne: soczewki grawitacyjne i wybuchy promieniowania gamma.

Misja Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej OMARR

Misja Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA) pomaga w ulepszeniu pracy reaktora MARIA

W dniach 10–14 października 2022 roku międzynarodowe grono specjalistów MAEA ramach misji OMARR (ang. Operation and Maintenance Assessment for Research Reactors) dokonało przeglądu mającego na celu zwiększenie efektywności programu pracy i utrzymania w ruchu reaktora MARIA.

Medal 40 lat PAA

Czterdziestolecie Państwowej Agencji Atomistyki

17 października odbyła się uroczystość z okazji czterdziestolecia PAA. Dyrektor NCBJ skierował do Prezesa PAA list gratulacyjny z okazji rocznicy. Podczas uroczystości nasz instytut został nagrodzony medalem okolicznościowym, a profesor Krzysztof Kurek otrzymał z rąk pani minister Anny Moskwy odznakę honorową "Zasłużony dla Energetyki".

Wyspa stabilności w grafice G. Seaborga - połowa XX w.

Jądra superciężkie: między lądem a wyspą

Synteza pierwiastków superciężkich odbywa się w wyniku reakcji zderzeń ciężkich jonów. Powstałe jądro superciężkie może być zarówno silnie wzbudzone (gorące), jak i wzbudzone w niewielkim stopniu (zimne). Do tej pory brak było przykładów świadczących o tym, że oba scenariusze reakcji jądrowej mogą prowadzić do tych samych jąder końcowych. Opublikowana we wrześniu praca międzynarodowego zespołu naukowców z udziałem polskich fizyków, pokazuje, że taka sytuacja jest możliwa.

Prof. Jacek Rzadkiewicz i dr Rafał Prokopowicz z zasobnikiem do napromieniania próbek w celu produkcji izotopów renu (foto: NCBJ)

Nowe, najdokładniejsze pomiary czasu życia izomeru 184mRe

Zespół naukowy Departamentu Aparatury i Technik Jądrowych NCBJ wraz z ekspertami z Laboratorium Badawczego Armii USA przeprowadzili nową, udaną eksperymentalną próbę produkcji izomerów renu, wykorzystując pola neutronowe reaktora MARIA. Eksperyment zaowocował wyznaczeniem najdokładniejszej do tej pory wartości czasu życia izomeru 184mRe.

Centrum Informatyczne Świerk, NCBJ

Uczenie maszynowe - uniwersalne narzędzie badawcze

Konferencja "International Workshop on Machine Learning and Quantum Computing Applications in Medicine and Physics" (WMLQ2022) odbyła się w dniach 13-16 września w Warszawie i była poświęcona zastosowaniu metod statystycznych, w tym uczenia maszynowego w medycynie i naukach fizycznych. Głównym organizatorem konferencji było NCBJ. Współorganizatorami byli naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego, z Uniwersytetu Wiedeńskiego oraz projekt EuroCC.

Obraz mikropęknięcia z mikroskopu SEM

Od superuszczelek do detekcji niebezpiecznych kabli dzięki wiązkom jonów

Gdy rozpędzone neutrony bądź jony bombardują materiał, jego warstwa powierzchniowa ulega dramatycznym przekształceniom fizycznym i chemicznym. Ten fakt został wykorzystano do stworzenia metody produkcji superuszczelek. Naukowcy zaproponowali także prosty i szybki sposób detekcji niebezpiecznych kabli, których polimerowa izolacja zaczyna tracić właściwości izolujące.

Operatorzy przy komorach gorących w OR POLATOM w NCBJ

Małe dawki promieniowania docenione!

Gdy organizm najpierw otrzyma niewielką dawkę promieniowania jonizującego, a po pewnym czasie drugą, wyraźnie większą, ryzyko wystąpienia negatywnych skutków będzie mniejsze niż w sytuacji, gdyby otrzymał tylko tę ostatnią. Zjawisko, znane jako efekt Rapera-Yonezawy, z powodzeniem opisali naukowcy z NCBJ. Ich badania nagrodzono dziś w Gliwicach prestiżową nagrodą Polskiego Towarzystwa Badań Radiacyjnych.

Dyplom wyróżnienia na konferencji NUTHOS-13

Best Paper Award konferencji NUTHOS-13 za pracę na temat modelowania przepływu turbulentnego

Mgr inż. Tomasz Kwiatkowski z Zakładu Energetyki Jądrowej i Analiz Środowiska NCBJ otrzymał nagrodę Best Paper Award za pracę zaprezentowaną podczas 13th International Topical Meeting on Nuclear Reactor Thermal-Hydraulics, Operation, and Safety (NUTHOS-13). Nagrodzona praca dotyczy analizy niepewności modeli turbulentnych przepływu chłodziwa w ściśle upakowanych kasetach paliwowych w reaktorach jądrowych.

Szkoła Letnia DHD4GEN

Międzynarodowa Szkoła Letnia “New High-Temperature Technologies for Poland”

W dniach 12-15 września 2022 roku w Kazimierzu Dolnym odbyła się Międzynarodową Szkoła Letnia w trakcie której zaprezentowano wykłady ekspertów ze Szwecji, Włoch, Szwajcarii, Japonii, Holandii i Indonezji oraz z NCBJ. Doktoranci NCBJ mieli okazję przedstawić wyniki swoich badań oraz uzyskać informację zwrotną ze strony zaproszonych gości.

Przykłady silnych soczewek grawitacyjnych sfotografowanych przez teleskop Hubble'a. W lewym dolnym roku wyraźny pierścień Einsteina. (Źródła: Hubble/NASA/ESA)

Sztuczna inteligencja wytropi soczewki grawitacyjne

Obrazy odległych galaktyk, zniekształcone przez silne soczewki grawitacyjne, to wizualnie najbardziej nieszablonowe zjawiska fotografowane przez teleskopy. Ich automatyczna detekcja z wielu względów jest trudna. Podczas międzynarodowych warsztatów w Warszawie, dedykowanych uczeniu maszynowemu, naukowcy NCBJ zademonstrowali modele teoretyczne i oprogramowanie, które z wysoką skutecznością i wiarygodnością radzą sobie z tym zadaniem.

Rdzeń reaktora MARIA

Reaktor MARIA przebada elementy budowanego we Francji reaktora termojądrowego ITER

NCBJ zawarło umowę ramową z ITER Organization, w ramach której zbadane zostaną próbki materiałów i okna diagnostyczne, które znajdą zastosowanie w reaktorze termojądrowym ITER. Zostaną zaprojektowane specjalne kapsuły termostatyczne, które odtworzą warunki panujące w miejscu ich docelowej instalacji. Zostaną umieszczone w rdzeniu naszego reaktora, napromienione, a następnie przebadane.

Uczestnicy dwudziestej drugiej Krajowej Konferencji Badań Radiograficznych goszczący w Świerku.

Uczestnicy konferencji badań radiograficznych gościli w Świerku

13.09 NCBJ gościł uczestników dwudziestej drugiej Krajowej Konferencji Badań Radiograficznych. Tematyka tradycyjnie obejmowała m.in. współczesne trendy rozwoju radiografii rentgenowskiej, ciekawe przypadki spotykane w trakcie prowadzonych badań, nowinki techniczne i technologiczne oraz nowe obszary zastosowań obrazowania RTG.

Naukowcy NCBJ nagrodzeni grantami NCN: POLONEZ BIS i SONATINA

Dwaj naukowcy NCBJ zostali nagrodzeni grantami konkursów Narodowego Centrum Nauki. Dr Wenyi Huo z Centrum Doskonałości NOMATEN otrzymał grant POLONEZ BIS na realizację projektu dotyczącego stopów o wysokiej entropii, natomiast dr Ilkka Samuli Mäkinen uzyskał grant z konkursu SONATINA na projekt dotyczący pętlowej grawitacji kwantowej.

Fot. 1. Magdalena Wilczopolska i Grzegorz Witold Strzelecki, doktoranci NCBJ, prezentują katody z pierwiastkami używane w badaniach nad wytwarzaniem wieloskładnikowych warstw o wysokiej entropii.

W NCBJ powstają warstwy metaliczne o wysokiej entropii

Aluminium, tytan, nikiel, niob i wolfram – aż pięć pierwiastków składa się na warstwy o wysokiej entropii właśnie wyprodukowane w Narodowym Centrum Badań Jądrowych. Ich wytworzenie oznacza, że ośrodek w Świerku włączył się w badania nad pokryciami uchodzącymi we współczesnej inżynierii powierzchni za jedne z najbardziej nowatorskich.

Pojemniki z LutaPolem

Błędne doniesienia o problemach z dostępnością LutaPolu

W związku z artykułem w Gazecie Stołecznej zatytułowanym "Pacjentce z nowotworem odwołano leczenie. Powód? Radioizotop sprowadzany jest z Rosji” wyjaśniamy, że powody opisanej sytuacji nie leżą po stronie NCBJ i nic nam nie wiadomo o tym, by można je było wiązać z problemami z dostawami z Rosji.

Przekrój rdzenia modelowanego reaktora DFRm z wyszczególnionymi rurami paliwowymi (kolor żółty), chłodziwem (kolor różowy), reflektorem (kolor niebieski) i powłoką z węglika krzemu (kolor zielony). Źródło: https://doi.org/10.1002/er.8387

Pierwsze obliczenia stanów przejściowych reaktora dwupłynowego DFR

Ważnym etapem wprowadzania koncepcji reaktorów jądrowych IV generacji są wszechstronne badania i modele ich działania. Na podstawie analiz potwierdzono np. pasywne bezpieczeństwo reaktora DFRm, dzięki wyznaczeniu temperaturowego współczynnika reaktywności. W pracy opublikowanej ostatnio w czasopiśmie International Journal of Energy Research, po raz pierwszy przedstawiono obliczenia stanów przejściowych dla takiego reaktora.

Magnetron wykorzystywany w inżynierii powierzchni materiałów w Zakładzie Technologii Plazmowych i Jonowych NCBJ

Przedłużanie trwałości narzędzi dzięki inżynierii powierzchni materiałów

Narzędzia stosowane do obróbki w przemyśle meblarskim są narażone na szybkie zużywanie się. Modyfikacja powierzchni może zapewnić przedłużenie ich trwałości, co wpływa na zużycie energii, wykończenie powierzchni oraz szybkość produkcji. Badania wpływu implantacji jonów azotu na trwałość stalowych wierteł przeprowadzili naukowcy Zakładu Technologii Plazmowych i Jonowych NCBJ oraz Katedry Mechanicznej Obróbki Drewna SGGW.

Logo projektu ENEN2plus

Dział Edukacji i Szkoleń NCBJ bierze udział w projekcie ENEN2plus

Pod koniec czerwca, w formacie hybrydowym, odbyło się w Brukseli spotkanie inaugurujące międzynarodowy projekt ENEN2plus. Projekt ma na celu budowanie kompetencji z zakresu technologii jądrowych poprzez działalność edukacyjną i szkoleniową. Dział Edukacji i Szkoleń NCBJ również bierze w nim udział.

dr William James Pearson

Dr William Pearson zdobywcą stypendium dla wybitnych młodych naukowców

"Moja praca skupia się na badaniu procesów towarzyszących formowaniu się i ewolucji galaktyk z zastosowaniem nowoczesnych metod uczenia maszynowego" - wyjaśnia dr William James Pearson z Zakładu Astrofizyki NCBJ. Dr Pearson otrzymał jedno z tegorocznych stypendiów Ministra Edukacji i Nauki dla wybitnych młodych naukowców wykazujących się znaczącymi osiągnięciami w działalności naukowej.

Grafika pokazująca w sposób artystyczny symetrię CP

LHCb: Coraz lepiej widać różnice między antymaterią a materią

Do tej pory nie potrafiliśmy bezpośrednio i z odpowiednią precyzją zmierzyć, jak łamanie symetrii CP przejawia się w rozpadach mezonów powabnych. Wyniki analiz eksperymentu LHCb zaprezentowane na właśnie zakończonej konferencji fizyki wielkich energii ICHEP w Bolonii znakomicie wypełniają tę lukę.

Grafika poglądowa: reaktor MARIA wraz z obecnymi i planowanymi stanowiskami badawczymi

Sympozjum: źródła neutronów

W dniach 22-23 czerwca 2022 r. odbyło się w Świerku sympozjum poświęcone rozwojowi badań neutronowych w Polsce i w Europie. Sympozjum zapoczątkowało współpracę polskich instytucji, uczelni i naukowców ze strony użytkowników źródeł neutronowych (konsorcjum "Neutrony dla Polskiej Nauki") z operatorami i konstruktorami infrastruktury wytwarzającej neutrony (w tym reaktor MARIA, DONES, ESS).

Jacek Boruciński i Krzysztof Kurek podpisują list intencyjny

SEFAKO będzie współpracować z NCBJ w projekcie HTGR

W dniu 5 lipca NCBJ podpisało list intencyjny z Fabryką Kotłów SEFAKO S.A. w sprawie współpracy w zakresie działalności badawczo-rozwojowej dotyczącej opracowania opisu technicznego badawczego redaktora HTGR. Zadaniem SEFAKO będzie zaprojektowanie i w przypadku podjęcia decyzji o rozpoczęciu inwestycji, zbudowanie Zespołu Urządzeń Reboilera w części konwencjonalnej instalacji.

Minęło 10 lat od ogłoszenia pierwszych obserwacji bozonu Higgsa

Fizycy wysokich energii świętują dziś dziesiątą rocznicę odkrycia bozonu Higgsa. 4 lipca 2012 r. długo oczekiwane wyniki ogłosiły jednocześnie eksperymenty ATLAS i CMS przy Wielkim Zderzaczu Hadronów. Naukowcy NCBJ wnieśli swój znaczący wkład w budowę i zbieranie oraz analizę danych CMS. Okolicznościowe Sympozjum właśnie trwa i można je śledzić zdalnie.

Uczestnicy spotkania konsorcjum REVaMP

REVaMP - aby efektywnie wykorzystywać metale

W dniach 21 i 22 czerwca w Narodowym Centrum Badań Jądrowych w Otwocku odbyło się spotkanie uczestników Projektu REVaMP. Głównym celem projektu jest opracowanie, dostosowanie i zastosowanie nowych technologii recyklingu metali. W skład konsorcjum wchodzi 16 europejskich partnerów. Zadania NCBJ wykonywane są przez naukowców Zakładu TJ3.

Uroczystość wręczenia nagród Dyrektora DBP NCBJ za rok 2021

Nagrody Dyrektora DBP NCBJ za osiągnięcia naukowe w roku 2021

27 czerwca zostały rozdane Nagrody Dyrektora Departamentu Badań Podstawowych NCBJ za osiągnięcia naukowe i działalność popularyzatorską za rok 2021. W tym roku wyróżnieni zostali: dr Varvara Batozskaya z Zakładu Fizyki Wysokich Energii, prof. Marek Biesiada z Zakładu Astrofizyki, profesorowie Michał Kowal i Janusz Skalski z Zakładu Fizyki Teoretycznej oraz prof. Katarzyna Małek z Zakładu Astrofizyki za osiągnięcia w obszarze popularyzacji.

Osiągnięcia sportowców z NCBJ podczas Igrzysk Atomiade 2022

W dniach 10–13.06.2022 odbyły się 17 Igrzyska Olimpijskie Instytutów Naukowych. W tym roku organizatorem był CEA Grenoble. W zawodach uczestniczyło ponad 1000 naukowców reprezentujących 26 Instytutów Naukowych z 10 krajów europejskich, w tym pracownicy NCBJ, którzy zdobyli wiele medali.

Rentgenowski dyfraktometr monokrystaliczny z pracowni Zakładu Metod Jądrowych Fizyki Ciała Stałego (foto: NCBJ)

Badania fizyki ciała stałego pomagają projektować nowe leki

Badania z zakresu medycyny kojarzą się w NCBJ z Ośrodkiem Radioizotopów POLATOM. Nie jest to jedyny Zakład zajmujący się w Instytucie tą dziedziną nauki. Duży wkład w opracowanie nowych związków, przydatnych z punktu widzenia medycyny, mają również naukowcy z Zakładu Metod Jądrowych Fizyki Ciała Stałego, dzięki zastosowaniu badań krystalograficznych.

System CANIS w Kuźnicy Białostockiej

CANIS laureatem konkursu TERAZ POLSKA

System do bezinwazyjnej inspekcji towarów wielkogabarytowych CANIS, wspólne dzieło firmy PID Polska oraz NCBJ, został tegorocznym laureatem godła Teraz Polska w kategorii innowacje. W Świerku powstaje m.in. serce urządzenia czyli akcelerator będący źródłem skanującej wiązki promieniowania gamma. Dziś na uroczystości w Pałacu Prezydenckim dyplom i statuetkę godła wręczyła przedstawicielom naszych instytucji pani Agata Kornhauser-Duda.

Statuetka nagrody PID Polska

Otwarcie nowej siedziby Centrum Badawczo-Rozwojowego naszego partnera

Delegacja NCBJ uczestniczyła w uroczystości otwarcia Centrum Badawczo-Rozwojowego PID Polska. Ośrodek prowadzi badania w obszarze inspekcji radiograficznej i detekcji. Dzięki współpracy z polskimi instytucjami naukowymi możliwy będzie rozwój własnych technologii mających zastosowanie zarówno w przemysłowych detektorach rentgenowskich, jak i w skanerach cargo.

3.06.2022 - Ćwiczenia przeciwpożarowe w Świerku

Dziś na terenie NCBJ odbywają się ćwiczenia przeciwpożarowe. Na drogach dojazdowych do ośrodka Świerk spodziewany jest wzmożony ruch pojazdów służb ratowniczych.

Stanowisko NCBJ przygotowane przez Dział Edukacji i Szkoleń

NCBJ na 25. Pikniku Naukowym Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik

W sobotę 21 maja miał miejsce 25. Piknik Naukowy Polskiego Radia i Centrum Nauki Kopernik. Tematyką tegorocznej edycji Pikniku była woda – jej rola w przyrodzie i życiu człowieka, a także jej właściwości i zjawiska z nią związane. Impreza odbyła się na terenie Centrum Nauki Kopernik. Swoje stoisko, przygotowane przez Dział Edukacji i Szkoleń, wystawiło również NCBJ.

Ćwiczenia z zakresu bezpieczeństwa w Świerku

W dniu dzisiejszym (1.06.2022) na terenie ośrodka jądrowego Świerk odbywają się ćwiczenia z zakresu bezpieczeństwa. W związku z tym mogą wystąpić utrudnienia w ruchu na drogach dojazdowych do NCBJ. 

Praca naukowców z OR POLATOM wśród najczęściej cytowanych publikacji Nuclear Medicine Review

Po raz kolejny artykuł opisujący badania naukowców Ośrodka Radioizotopów POLATOM znalazł się wśród pięciu najczęściej cytowanych publikacji czasopisma Nuclear Medicine Review w latach 2017-2021. Dyplom przyznany przez Redakcję został wręczony autorom podczas XVII Zjazdu Polskiego Towarzystwa Medycyny Nuklearnej w Białymstoku 26–28.05.2022.

Mikrospektroskop Ramana WITec alpha 300R z Laboratorium Badań Materiałowych NCBJ

Jak przygotować powierzchnię implantów tytanowych nowej generacji?

Materiały na bazie tytanu są często używane do wytwarzania implantów medycznych. Naukowcy z Laboratorium Badań Materiałowych i Centrum Doskonałości NOMATEN NCBJ po raz pierwszy wykorzystali technikę badawczą obrazowania ramanowskiego do określenia rozkładu przestrzennego oraz udziału ilościowego poszczególnych faz tlenku tytanu pokrywających powierzchnię materiału, co decyduje o jego właściwościach.

grafika dekoracyjna

Międzynarodowa konferencja informatyki materiałowej – pierwsza taka w Polsce

NCBJ organizuje 1st NOMATEN International Conference on Materials Informatics. Informatyka materiałowa to nowa dziedzina badań, która wykorzystuje zaawansowane narzędzia informatyczne do lepszego poznania i projektowania materiałów potrzebnych przede wszystkim do pracy w ekstremalnych warunkach fizycznych i chemicznych, a także w medycynie. Tematyką tą zajmują się m.in. pomysłodawcy i organizatorzy konferencji - naukowcy z Centrum Doskonałości NOMATEN działającego w Świerku.

Rysunek z pracy: Prawdopodobieństwo fuzji Pfus(l) jako funkcja temperatury T i wysokości bariery H(l) dla różnych wartość momentu pędu l (0, 20, 40 i 60 ℏ). Obliczenia dla trzech pocisków: 48Ca (kolor zielony), 50Ti (niebieski), 54Cr (czerwony) oddziałujących z jądrami 208Pb. Kolor powierzchni obrazuje zmianę temperatury układu.

Wzbronienie syntezy jąder pierwiastków superciężkich

Naukowcy z NCBJ i UW opublikowali pracę, w której wyjaśniają, od czego zależy powodzenie syntezy jąder najcięższych pierwiastków w reakcjach fuzji. Z przeprowadzonych obliczeń wynika, że dramatyczny spadek prawdopodobieństwa syntezy wraz ze wzrostem liczby atomowej tworzonego jądra da się wyjaśnić, zakładając, że fuzja następuje w procesie dyfuzji.

Hala reaktora badawczego MARIA

Tematyczny przegląd obiektów jądrowych – trwają konsultacje publiczne

Co 6 lat, kraje UE dokonują wzajemnej, tematycznej oceny bezpieczeństwa instalacji jądrowych. W Polsce taki obiekt stanowi reaktor badawczy MARIA. Do 27 maja 2022 r. trwają publiczne konsultacje dokumentów regulujących tematyczny przegląd obiektów jądrowych.

Wizualizacja przebiegu obróbki struktur grafenowych przed badaniem właściwości. Źródło: https://doi.org/10.1016/j.apsusc.2022.152992

Grafen jako detektor pola magnetycznego w reaktorach termojądrowych

W projektach związanych z syntezą termojądrową konieczne jest wykorzystanie materiałów odpornych na wysokie temperatury i uszkodzenia radiacyjne. Obiecujące pod tym względem są materiały bazujące na węglu, zwłaszcza nanorurki węglowe i grafen. W badaniach odporności detektorów grafenowych na wysokie strumienie neutronów brali udział naukowcy z Zakładu Badań Reaktorowych NCBJ.

Rozstrzygnięcie konkursu Fizyczne Ścieżki

Rozstrzygnięcie tegorocznej edycji konkursu Fizyczne Ścieżki!

Ogłoszono wyniki XVII edycji konkursu Fizyczne Ścieżki, który jest organizowany przez Narodowe Centrum Badań Jądrowych i Instytut Fizyki Polskiej Akademii Nauk. Zdobywcom I, II i III miejsca przyznano nagrody pieniężne, jak również przekazano środki na wyposażenie szkolnych pracowni opiekunom naukowym. Po raz pierwszy przyznana została również nagroda im. prof. Ludwika Dobrzyńskiego dla nauczyciela będącego opiekunem uczestnika konkursu.

Pierścień akceleratora LHC w tunelu pod Point 1 (eksperyment ATLAS). Źródło: Hertzog, Samuel Joseph: CERN

LHC wchodzi w kolejną fazę rozruchu po Long Shutdown 2

Od kilku miesięcy naukowcy z CERN przygotowują do wybudzenia znajdujący się tam kompleks akceleratorów. Po ponad 3 latach tzw. Long Shutdown 2 i sukcesywnym testowaniu kolejnych etapów rozpędzania, pierwsza wiązka protonów pojawiła się już w pierścieniu LHC.

Obrazy badanych próbek paliwa TRISO

Paliwo TRISO – paliwo z własną „obudową bezpieczeństwa”

Reaktory wysokotemperaturowe wykorzystują nowoczesne paliwo jądrowe typu TRISO (ang. TRIstructural-ISOtropic). Naukowcy NCBJ przeprowadzili wstępne badania odporności „osłon” kuleczek paliwowych na uszkodzenia mechaniczne. Prace prowadzone są we współpracy z Europejskim Centrum Badawczym (JRC).

Schemat pętli chłodzącej i paliwowej rektora dwupłynowego

Ujemny współczynnik reaktywności reaktora dwupłynowego

Naukowcy NCBJ analizują koncepcje przyszłych rozwiązań reaktorów jądrowych nowych generacji. Jednym z obiecujących rozwiązań jest reaktor dwupłynowy (DFR). W pracy opublikowanej w kwietniowym numerze czasopisma Progress in Nuclear Energy badacze wykazali, że DFR charakteryzuje się ujemnym temperaturowym współczynnikiem reaktywności, który jest jedną z kluczowych wielkości świadczących o pasywnym bezpieczeństwie reaktora jądrowego.

Jak ciężki może być grawiton?

Naukowcy starają się określić własności grawitonu – hipotetycznej cząstki przenoszącej oddziaływanie grawitacyjne. W pracy opublikowanej w czasopiśmie Journal of High Energy Astrophysics prof. Marek Biesiada wraz ze współpracownikami na podstawie analizy 12 gromad galaktyk przedstawili nowe ograniczenie na masę grawitonu. Jest ono o siedem rzędów wielkości silniejsze niż ograniczenia wynikające z obserwacji fal grawitacyjnych.

Dr hab. Michał Kowal, prof. NCBJ – fot. archiwum prywatne, Michał Kowal

Prof. Michał Kowal w Radzie Naukowej ośrodka badawczego GANIL

Prof. Michał Kowal, Kierownik Zakładu Fizyki Teoretycznej NCBJ, wszedł w skład Rady Naukowej francuskiego ośrodka badawczego GANIL (fr. Grand Accélérateur National d’Ions Lourds – Wielki Narodowy Akcelerator Ciężkich Jonów). Wraz z pozostałymi członkami Rady, prof. Kowal będzie kształtował program badawczy instytutu.

GEMINI 4.0 - poligeneracja dla przemysłu i ciepłownictwa

NCBJ bierze udział w realizacji międzynarodowego projektu GEMINI 4.0 realizowanego przez ponad 20 instytucji z Europy, Azji i USA. Partnerzy opracują koncepcję wykorzystania reaktora wysokotemperaturowego do bezemisyjnej produkcji ciepła technologicznego i komunalnego, wodoru, amoniaku i innych zastosowań.

Wizja artystyczna układu podwójnego składającego się z gwiazdy neutronowej i gwiazdy o masie mniejszej niż masa Słońca.

Wpływ efektu pociemnienia grawitacyjnego na widmo rotujących obiektów

Egzotyczne, szybko rotujące obiekty, są w kręgu zainteresowań astrofizyków. Polscy astronomowie próbują uzyskać informacje o warunkach fizycznych panujących we wnętrzu szybko rotujących gwiazd neutronowych. W pracy opublikowanej w The Astronomical Journal wzbogacili analizy o efekty wynikające ze zjawiska pociemnienia grawitacyjnego.

Układ badawczy do elektrochemicznego rozpuszczania dysków molibdenowych

Badania nad nowymi metodami produkcji 99mTc dla medycyny nuklearnej

W ostatnich latach trwają prace nad alternatywnymi do reaktorowej drogami produkcji technetu-99m, stosowanego w medycynie nuklearnej. Przykład stanowi wykorzystanie cyklotronów lub akceleratorów liniowych. Jeden z etapów uzyskiwania technetu tą metodą badają obecnie naukowcy z OR POLATOM w NCBJ.

Logo 5 edycji Cosmology School

Kosmologiczny lipiec – otwarta rejestracja na 5th Cosmology School

Ruszyła rejestracja na 5 edycję Międzynarodowej Konferencji „Cosmology School - Introduction to Cosmology” współorganizowanej przez Narodowe Centrum Badań Jądrowych. Konferencja ta już na dobre wpisała się w harmonogram polskich astrofizycznych wydarzeń naukowych i jest rozpoznawana na arenie światowych konferencji kosmologicznych.

Manipulator wciągający kapsułę wysokotemperaturową ISHTAR do komory gorącej (Foto: NCBJ)

Sukces napromieniania materiałów w sondzie ISHTAR w reaktorze MARIA

Pełnym powodzeniem zakończyły się prace prowadzone przez zespół reaktora MARIA, związane z badaniem materiałów konstrukcyjnych dla reaktorów czwartej generacji chłodzonych helem. Wykonana przez nich sonda ISHTAR (Irradiation System for High-Temperature Reactors) opuściła rdzeń reaktora, a znajdujące się w niej napromienione próbki zostały przekazane do dalszych badań.

Obszar odpowiadający części centralnego Londynu, będący podstawą do przygotowania danych dla SSN, jak również wykorzystany w eksperymencie DAPPLE (skrzyżowanie Marylebone Road i Gloucester Place, 51.5218N 0.1597W)

Naukowcy trenują sztuczne sieci neuronowe do wykrywania w czasie rzeczywistym uwolnień toksyn

Gdy dochodzi do wykrycia uwolnienia substancji niebezpiecznych, najważniejsze jest szybkie i precyzyjne zlokalizowanie źródła oraz przewidzenie kierunku dalszego rozprzestrzeniania. Zamiast wymagających obliczeniowo modeli dyspersyjnych, pomóc mogą modele bazujące na Sztucznych Sieciach Neuronowych. Pozwoli to na monitorowanie skażenia w czasie rzeczywistym. W badaniu możliwości wykorzystania takich modeli uczestniczą naukowcy z NCBJ.

Zdjęcie kwazara HE 0435-5304 (centralny punkt na zdjęciu, zaznaczony różowym krzyżem) wraz z najbliższym otoczeniem. Obraz został złożony z kilku zdjęć w różnych filtrach.

Historia kwazara HE 0435-5304, czyli odległość ma znaczenie!

Publicznie dostępne dane nie są zbyt popularne wśród łowców przełomowych odkryć. Zwykle zostały już przejrzane wielokrotnie i wysycono ich zawartość naukową w wielu publikacjach. Jednak zdarzają się wyjątki takie jak - nudnie brzmiący z nazwy -  kwazar HE 0435-5304.

AI wheel, zobrazowanie narzędzi i metod wykorzystywanych w informatyce materiałowej (Źródło: NOMATEN).

Naukowcy z Centrum Doskonałości NOMATEN w NCBJ pokazują, jak powiązać strukturę materiałów z ich właściwościami dzięki narzędziom informatyki materiałów

Grupa Materials Structure, Informatics and Function (MASIF) w NOMATEN zajmuje się poszukiwaniem związków między strukturą materiałów a ich właściwościami. Dane pozyskane w sposób eksperymentalny lub wygenerowane w różnego rodzaju symulacjach są przetwarzane za pomocą narzędzi informatyki materiałów (materials informatics). Pracami grupy w NOMATEN kieruje dr Stefanos Papanikolaou.

Dwie nowe Sonaty BIS w Zakładzie Fizyki Teoretycznej

Dwóch naukowców z NCBJ otrzymało granty Narodowego Centrum Nauki w kolejnym, 11. już konkursie Sonata BIS. Dr Sebastian Trojanowski przedstawił projekt zatytułowany "Badanie lekkich cząstek ciemnego sektora Wszechświata". Drugi nagrodzony projekt został zgłoszony przez dr. Andrzeja Hryczuka. Nosi on tytuł "Ciemna materia i bariogeneza w wieloskładnikowych ciemnych sektorach oraz rozszerzonych modelach kosmologicznych".

Minister Anna Moskwa i Dyrektor NCBJ prof. Krzysztof Kurek w hali reaktora MARIA. Źródło: Ministerstwo Klimatu i Środowiska

Spotkanie Minister Klimatu i Środowiska Anny Moskwy z Dyrektorem NCBJ prof. dr hab. inż. Krzysztofem Kurkiem

Podczas spotkania, które odbyło się w czwartek, 17 lutego w Narodowym Centrum Badań Jądrowych, minister klimatu i środowiska Anna Moskwa i Dyrektor NCBJ prof. dr hab. inż. Krzysztof Kurek poruszyli wiele tematów dotyczących funkcjonowania i rozwoju NCBJ, m. in. przedłużenie licencji na eksploatację reaktora MARIA, wielkie projekty CERAD i PolFEL oraz status instytutów jądrowych w świetle rozwoju energetyki jądrowej w Polsce.

Ośrodek Radioizotopów POLATOM dostarcza radiofarmaceutyki do pacjentów w bardziej bezpieczny sposób dzięki uzyskaniu statusu Znanego Nadawcy

Duża część radiofarmaceutyków produkowanych przez OR POLATOM jest wysyłana do odbiorców na całym świecie drogą lotniczą. Uzyskanie certyfikatu Znanego Nadawcy jest dowodem uznania wewnętrznych procedur bezpieczeństwa i sprawia, że preparaty będą docierały do pacjentów szybciej i w bardziej bezpieczny sposób.

prof. Krzysztof Kurek podpisuje MoU w sprawie Hiper-K

MoU w sprawie polskiego udziału w budowie Hyper-Kamiokande

Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ), KEK i Uniwersytet Tokijski podpisały protokół uzgodnień (MoU – Memorandum of Understanding) promujący projekt budowy wielkiego detektora neutrin Hyper-Kamiokande. W skład polskiego konsorcjum projektu weszło dziewięć instytucji. W Polsce zostanie zbudowany m.in. akcelerator elektronów do kalibracji wiązki (NCBJ) i detektory światła (PW i CAMK).

Struktury akceleratora Linac4. Foto: CERN

W ramach przygotowań do restartu LHC, w akceleratorze Linac4 pojawiła się pierwsza wiązka

10 lutego 2022 roku CERN poinformował, że w akceleratorze Linac4, będącym częścią kompleksu akceleratorowego LHC, pojawiła się pierwsza wiązka protonów. Jest to jeden z etapów przygotowywania całego kompleksu do ponownego rozruchu po tzw. Long Shutdown 2, trwającym od 2019 roku. Część struktur przyspieszających akceleratora została wykonana w NCBJ.

Wnętrze reaktora JET

JET: rekordowa energia fuzji deuteru i trytu

Międzynarodowy zespół naukowców pracujący przy największym działającym tokamaku JET (Oxford, Wielka Brytania) poinformował o rekordowej energii 59 MJ osiągniętej w czasie fuzji deuteru i trytu trwającej 5 sekund. Uczeni NCBJ wnieśli swój wkład w program JET poprzez modernizację detektorów i analizę plazmy. W Świerku prowadzone są badania m.in. nad materiałami dla instalacji termojądrowych.

Obraz odległej niebieskiej galaktyki zniekształcony przez efekt soczewkowania grawitacyjnego bliższej galaktyki czerwonej.

Poszukiwanie soczewkowanej grawitacyjnie poświaty rozbłysków gamma

Rozbłyski gamma, jako jedne z najbardziej energetycznych procesów zachodzących w najdalszych zakątkach Wszechświata, od lat są w centrum zainteresowania astrofizyków. Naukowcy spodziewają się, że podobnie jak w przypadku innych dalekich obiektów, istnieje możliwość soczewkowania grawitacyjnego sygnałów pochodzących od takich zdarzeń. NCBJ bierze udział w poszukiwaniach potwierdzenia tych oczekiwań.

Współpraca NCBJ z Synthos Green Energy w obszarze reaktorów jądrowych nowych generacji

4 lutego 2022 r. NCBJ oraz Synthos Green Energy SA (SGE) podpisały list intencyjny o współpracy w wykorzystaniu technologii jądrowej w przemyśle i energetyce. Planowana współpraca związana jest z realizacją przez SGE projektów dotyczących budowy małych modułowych reaktorów lekko-wodnych (LW-SMR) służących produkcji energii elektrycznej oraz ewentualnie wytwarzaniu ciepła komunalnego oraz budową małych modularnych wysokotemperaturowych reaktorów chłodzonych gazem (HTGR).

Instalacja demonstrująca możliwy przebieg cyberataku na reaktor jądrowy

CyberLAB pokazuje jak może przebiegać cyberatak na elektrownię jądrową

Laboratorium Cyberbezpieczeństwa NCBJ przygotowało instalację ilustrującą hipotetyczny przebieg ataku na sterownik w elektrowni jądrowej. Naukowcy pokazują, że urządzenia odpowiedzialne nawet za pozornie mało istotne elementy układu mogą spowodować awaryjne wyłączenie reaktora, gdy znajdzie się i wykorzysta ich słabości.

Wizualizacja stylizacji z epoki (modelka Katarzyna Górewicz, autor zdjęcia. Arkadiusz Rutkowski) wraz z przykładowymi zdjęciami skarbów i ozdób.

Jakie tajemnice kryją się w skarbach wikingów znalezionych na polskich terenach?

Naukowcy z NCBJ przeprowadzili analizy fizykochemiczne srebrnej biżuterii słowiańskiej wykonanej z użyciem techniki granulacji i filigranu. Dzięki badaniom udało się prześledzić procesy i techniki lutowania artefaktów wchodzących w skład skarbów, będących elementem tradycji wikińskiej. Polska kolekcja muzealna znalezisk typu skarby wczesnośredniowieczne stanowi drugi co do wielkości zbiór na świecie.

Mercedes-Benz Manufacturing Poland

NCBJ nawiązało współpracę badawczą z Mercedesem

NOMATEN, agenda badawcza NCBJ, będzie prowadzić badania materiałowe dla spółki Mercedes Benz Manufacturing Poland, zarządzającej fabryką silników i baterii w Jaworze na Dolnym Śląsku. Thomas Kaiser, dyrektor ds. produkcji i utrzymania ruchu w fabryce, wszedł do Sieci Doradców Przemysłowych NOMATEN.

Zdjęcie (w orientacji poprzecznej) tomografii komputerowej (a) oraz złożenie obrazu z tomografu komputerowego i z tomografu emisyjnego pojedynczych fotonów (b) pacjenta z rakiem rdzeniastym tarczycy, przy znakowaniu galem-68. Zdjęcia wykonano 4h od podania mniejszej, niż przy znakowaniu indem, dawki peptydu. Strzałkami zaznaczono przerzuty nowotworowe w wątrobie. Zdjęcie wykonano w Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Właścicielem zdjęcia jest MDPI, Basel, Switzerland; opublikowano w ramach lice

Nowe perspektywy leczenia trudno diagnozowanych nowotworów

Długoletnie badania nad radiofarmaceutykami celowanymi w pewne typy nowotworów, w tym trudny w diagnozowaniu i leczeniu rak rdzeniasty tarczycy, wreszcie przyniosły obiecujące rezultaty w fazie przedklinicznej. Otrzymane wyniki rodzą nadzieję na rozwój teranostyki nowotworów. Pracują nad tym także naukowcy z Ośrodka Radioizotopów POLATOM w NCBJ.

Rdzeń reaktora badawczego Maria w NCBJ

Reaktor MARIA w ekspresowym tempie zapełnił lukę w światowym systemie dostaw radioizotopów ratujących życie

Reaktor MARIA zdołał błyskawicznie zmienić harmonogram swojej pracy, żeby zapobiec brakom w dostawach medycznego molibdenu-99 spowodowanych usterką w holenderskim reaktorze HFR. Molibden-99 to radionuklid szeroko stosowany w diagnostyce i terapii onkologicznej.

Prof. Maria "Hula" Szeptycka

Wspomnienie o ś.p. prof. Marii „Huli” Szeptyckiej


„Ważne było, żeby dokładnie rozumieć co i dlaczego się robi, wszystkie pytania były dozwolone, ale trzeba było umieć obronić swoje wyniki i stosowane metody." Tak współpracę z prof. Marią Szeptycką wspomina prof. Ewa Rondio.

Sonda MAKARONI na stanowisku eksperymentalnym

Reaktor MARIA wspiera badania nad syntezą termojądrową

Wraz z początkiem roku, do infrastruktury reaktora MARIA został włączony nowy element – sonda termostatyczna MAKARONI. Urządzenie pozwoli na badanie materiałów mających znaleźć zastosowanie w technologiach termojądrowych.

Logo programu STER - Umiędzynarodowienie Szkół Doktorskich

Szkoła Doktorska NCBJ i IChTJ zyskuje nową odsłonę dzięki uczestnictwu w programie STER

Przez najbliższe 3 lata, Szkoła Doktorska NCBJ i IChTJ będzie brać udział w programie STER– Umiędzynarodowienie Szkół Doktorskich NAWA. Pozwoli to młodym naukowcom z całego świata kształcić się i przeprowadzać badania we współpracy z najlepszymi ośrodkami naukowymi.

Ś.p. Profesor Ludwik Dobrzyński

Wspomnienie o prof. Ludwiku Dobrzyńskim


„Na całym świecie mogłem się chwalić, że nasz Instytut odwiedza rocznie 7-8 tysięcy uczniów i obserwować zachwyt i zazdrość w oczach kolegów z innych krajów" – napisał Profesor Wrochna. Do Świerka napływają kolejne listy i wspomnienia.

Koncepcja artystyczna teleskopu LSST wewnątrz jego kopuły. LSST przeprowadzi głębokie, dziesięcioletnie badanie obrazowe w sześciu szerokich pasmach optycznych na głównym obszarze badania 18 000 stopni kwadratowych.

Jak zważyć galaktyki na potrzeby największych przeglądów nieba?

NCBJ koordynuje polski udział w największym przedsięwzięciu astronomii. W polu widzenia teleskopu budowanego w Chile znajdzie się jednorazowo obszar czterdziestokrotnie większy od tarczy Księżyca. Obserwacje zaplanowane na 10 lat dostarczą m.in. danych o obiektach zmiennych. Naukowcy z NCBJ działający w ramach zespołu ASTROdust już dziś przygotowują algorytmy, które wzbogacą zestaw informacji pozyskanych z obserwacji.

Detektory DEiS: Cosmic Watch i licznik Geigera-Müllera

Nowe projekty edukacyjne adresowane do uczniów i pasjonatów

W nadchodzącym roku planujemy zaprosić wszystkich chętnych na Dni Otwartych Drzwi w Świerku. Tym razem jednak otworzymy te drzwi wirtualnie, dzięki czemu pokażemy więcej i wszystkim chętnym. Rozszerzymy też akcję wypożyczania szkołom detektorów umożliwiających prowadzenie lekcji na temat promieniowania.

two pairs of quasars that existed 10 billion years ago and reside at the hearts of merging galaxies.

Nowa metoda wyznaczania odległości we Wszechświecie wykorzystuje kwazary

Astronomowie wykorzystują wiele metod wyznaczania odległości do ciał niebieskich, jednak każda z nich ma granice swojej stosowalności. Międzynarodowa grupa naukowców, przy udziale profesora Marka Biesiady z Narodowego Centrum Badań Jądrowych, proponuje użycie do tego celu kwazarów.Metoda mogłaby być stosowana do obiektów, których obraz dociera do nas nawet sprzed 13 miliardów lat.

 

Rycina: Wizualizacja funkcji lampek oraz obiekty analizowane (po prawej stronie) ze stanowiska Ćmielów 95 – Mały Gawroniec (rys. Ola Palasz, fot. M. Przeździecki

Przeszłość na przyszłość, czyli jak fizycy badają funkcjonowanie kultur pierwszych Homo Sapiens

Koniec roku to dobry moment w instytucjach badawczych, by przypomnieć szczególnie ciekawe wyniki osiągnięte w poprzedzających dwunastu miesiącach. Należą do nich niewątpliwie te, które są wynikiem współpracy uczonych różnych specjalności. Ich przykładem są opublikowane w minionym roku wspólne prace archeologów, chemików i fizyków dotyczące stanowiska archeologicznego w Ćmielowie.

Albert Einstein 1921 (foto: F. Shmutzer)

Fale grawitacyjne pozwalają testować Ogólną Teorię Względności

Na podstawie najnowszych wyników badań z obserwatoriów fal grawitacyjnych LIGO/Virgo, naukowcy przeprowadzili testy Ogólnej Teorii Względności (OTW). Dziewięcioma różnymi metodami poddano weryfikacji zgodność teorii Einsteina z danymi obserwacyjnymi. Żadnych niezgodności nie stwierdzono. W badaniach brali udział polscy naukowcy z grupy Polgraw, w tym uczeni z NCBJ.

NCBJ współpracuje z „Miastami z Klimatem” w ramach specjalistycznego doradztwa strategicznego

Na przełomie listopada i grudnia odbyło się spotkanie inaugurujące doradztwo strategiczne w ramach inicjatywy Miasto z Klimatem. Miasta wyróżnione w projekcie rozpoczynają współpracę z renomowanymi instytucjami. Jedną z instytucji doradczych, zaproszonych do tej współpracy, jest Narodowe Centrum Badań Jądrowych.

Stanowisko eksperymentu FASER w CERN

Łapanie neutrin w Wielkim Zderzaczu Hadronów

W opublikowanym w tym tygodniu artykule na łamach czasopisma Physical Review D współpraca eksperymentalna FASER doniosła o możliwej pierwszej, historycznej obserwacji neutrin w Wielkim Zderzaczu Hadronów (LHC). Jednym z inicjatorów tego eksperymentu był dr Sebastian Trojanowski z MAB AstroCeNT przy CAMK oraz NCBJ.

Czy ciemna materia może pomóc rozwiązać problem tempa rozszerzania się Wszechświata?

Naukowcy z NCBJ zaproponowali niedawno mechanizm produkcji samooddziałującej ciemnej materii, powstającej w wyniku rozpadów zachodzących po zakończeniu ery rekombinacji. Autorzy pokazali, że samooddziałująca ciemna materia może równocześnie rozwiązać problemy modelu ΛCDM w małych i dużych skalach.

Serwerownia Centrum Informatycznego Świerk wchodzącego w skład Worldwide LHC Computing Grid

Prof. Wojciech Wiślicki reprezentantem Polski w Radzie Doradczej CERN Quantum Technology Initiative

Prof. dr hab. Wojciech Wiślicki, Dyrektor Departamentu Badań Układów Złożonych NCBJ został nominowany przez reprezentantów Rady CERN na członka Rady Doradczej CERN QTI (Quantum Technology Initiative). Prof. Wiślicki, jako jeden z 22 członków Rady złożonej z ekspertów w dziedzinie technologii kwantowych, będzie wspólnie z Zespołem Kierowniczym Programu budował i prowadził zarówno krajowe, jak i międzynarodowe działania i współprace z zakresu technologii kwantowych.

POLAR-2 na konferencji POLSA

W dniach 23-24 listopada odbędzie się konferencja „O Lemie i kosmosie” organizowana przez Polską Agencję Kosmiczną POLSA.  Dr Adam Zadrożny oraz mgr inż. Dominik Rybka – naukowcy z Narodowego Centrum Badań Jądrowych, będą mówić na niej o międzynarodowym projekcie POLAR-2 i polskim wkładzie w tę misję.

Ilustracja wielkości i rodzajów obiektów obserwowanych przez konsorcjum LVK

LIGO i Virgo poszerzają katalog fal grawitacyjnych

W danych z trzeciej kampanii obserwacyjnej fal grawitacyjnych znaleziono kolejnych 35 źródeł. Wśród nich 32 pochodzą od zlania się dwóch czarnych dziur, a 3 ze zlania się układu czarnej dziury z gwiazdą neutronową. W pracach konsorcjum LVK uczestniczą naukowcy z Zakładu Astrofizyki NCBJ.

prof. Krzysztof Kurek w trakcie prezentacji na Sympozjum Dziesięciolecia NCBJ

Sympozjum Dziesięciolecia - gratulacje i nagrania

5 listopada 2021 r odbyło się uroczyste Sympozjum z okazji dziesięciolecia Instytutu. Z tej okazji otrzymaliśmy miłe listy gratulacyjne, za które serdecznie dziękujemy! Nagrania prezentacji Sympozjum są już dostępne na instytutowym kanale YouTube.

Stacja polarna PAN w Hornsundzie - panorama

Stężenie radionuklidów w powietrzu polarnym źródłem cennych informacji

Naukowcy z NCBJ i z Instytutu Geofizyki PAN opublikowali wyniki wieloletnich badań stężeń radionuklidów w regionie polarnym i w Polsce. Zebrane dane wzbogacają wiedzę o ruchu i mieszaniu się mas powietrza w skalach od regionalnej aż do globalnej, oraz o zapyleniu środowiska.

Wizualizacja struktur wirowych dla różnych podejść do modelowania przepływu turbulentnego (grafika: NCBJ)

„Szybkość to nasza domena” – zaawansowane symulacje w projektowaniu pojazdów

Bez ponoszenia kosztów budowy prototypu można zweryfikować pomysły projektantów. Symulacje numeryczne, wykorzystujące komputery dużej mocy przyspieszają obliczenia nawet kilkaset razy względem standardowych stacji roboczych. Centrum Informatyczne Świerk (CIŚ) w NCBJ oferuje takie możliwości. Zaprezentowano je na przykładzie symulacji przepływu powietrza wokół motocykla elektrycznego projektowanego przez studentów.

J-PET wraz z grupą twórców

J-PET: anihilacja pozytoniów pozwala jeszcze precyzyjniej obrazować zmiany chorobowe

Twórcy krakowskiego J-PET pokazali po raz pierwszy na świecie jak uzyskać dodatkowe cenne informacje o lokalizacji zmian chorobowych. Metoda oparta jest o analizę procesów z udziałem pozytoniów powstających w ciele pacjenta, Otrzymano już pierwsze bardzo obiecujące obrazy, a wyniki opublikowano m.in. w czasopiśmie Nature Communications. Współautorami nowej metody są naukowcy z NCBJ.

Nowy znacznik do obrazowania komórek nowotworowych

Międzynarodowy zespół naukowców, w którym biorą udział uczeni z Ośrodka Radioizotopów POLATOM Narodowego Centrum Badań Jądrowych w Świerku zaproponował wykorzystanie nowego związku chemicznego [99mTc]Tc-DB15 do obrazowania nowotworów prostaty i piersi.

plakat dnia ciemnej materii

Dark Matter Day

Serdecznie zapraszamy do wzięcia udziału w tegorocznym spotkaniu online, które odbędzie się 28 października i wysłuchania wykładów popularnonaukowych na temat ciemnej materii przygotowanych m. in. przez pracowników NCBJ.

Mapa nieba z zaznaczonymi obszarami objętymi w ramach katalogu HELP

HELP – nowoczesny i ujednolicony katalog obiektów pozagalaktycznych

Międzynarodowy zespół uczonych udostępnił naukowcom i pasjonatom najpełniejszy jak dotąd katalog obiektów pozagalaktycznych obejmujący obszar ponad 3% pełnego kąta bryłowego nieba i zawierający 170 mln. źródeł. Za modelowanie ich widm energetycznych była odpowiedzialna dr hab. Katarzyna Małek z Zakładu Astrofizyki NCBJ.

dr Sebastian Trojanowski

Dr Sebastian Trojanowski zdobył tegoroczną Nagrodę Naukową Polityki

Serdecznie gratulujemy! Dr Trojanowski jest pracownikiem Zakładu Fizyki Teoretycznej (a także Centrum Astronomicznego PAN). W swoim dorobku ma m.in. współautorstwo projektu nowego eksperymentu przy LHC: FASER ma poszukiwać czastek ciemnej materii.

Logo projektu PRISMAP (Źródło: https://www.prismap.eu/mediakit/)

NCBJ jednym z partnerów europejskiego projektu PRISMAP dedykowanego radioizotopom do celów medycznych

NCBJ bierze udział w europejskim programie produkcji izotopów medycznych PRISMAP.
Dzięki naszemu doświadczeniu w dziedzinie wytwarzania i badań nad radionuklidami do celów medycznych będziemy jednym z elementów tworzonego w ramach projektu węzła komunikacyjnego dla użytkowników nowych radionuklidów do diagnostyki i terapii.

Mgr inż. Tomasz Kwiatkowski ze statuetką "Naukowiec Przyszłości"

Tomasz Kwiatkowski „Naukowcem przyszłości” za badanie wpływu turbulencji na chłodzenie reaktorów

Na 6 Forum Inteligentnego Rozwoju odbywającym się w tym roku w Toruniu wyróżniono młodych naukowców, których praca i efekty badań mogą skutkować pozytywnymi zmianami w bliższej lub dalszej przyszłości. Tytuł „Naukowca Przyszłości” w dziedzinie nauk ścisłych i technicznych otrzymał mgr inż. Tomasz Kwiatkowski z Zakładu Energetyki Jądrowej i Ochrony Środowiska.

Kapsuła multimedialna misji BHR-21 na tle Ziemi i czerni kosmosu.

Podczas 47 Zjazdu Fizyków Polskich w Bydgoszczy wysłano w stratosferę sondę z detektorami CosmicWatch

W dniach 19-23 września odbywa się w Bydgoszczy 47 Zjazd Fizyków Polskich. 19 września z bydgoskiego rynku została wysłana tandemowa sonda stratosferyczna zawierająca m. in. detektory promieniowania kosmicznego udostępnione przez NCBJ. Eksperyment ten zainaugurował część zjazdu poświęconą dydaktyce fizyki.

Pożegnanie dra Jerzego Kubowskiego

"Żegnamy Człowieka o wielkiej wiedzy, ogromnych kompetencjach zawodowych i dużym doświadczeniu, a także osoby o horyzontach intelektualnych wykraczających daleko poza obszar uprawianego zawodu" - pisze w swoim wspomnieniu o dr. Kubowskim pan Janusz Jaroszewicz.

dr Sebastian Trojanowski

Dr Sebastian Trojanowski finalistą konkursu o Nagrodę Naukową Polityki

Dr Trojanowski jest jednym z 15 tegorocznych finalistów. Reprezentuje kategorię nauki ścisłe - fizyka. Był on współpomysłodawcą nowego eksperymentu FASER przy Wielkim Zderzaczu Hadronów (LHC). Jego prezentację będzie można zobaczyć na zbliżającym się Warszawskim Festiwalu Nauki

Publiczność przy modelu komory gorącej na pikniku w Józefosławiu.

Sezon festiwalowy w pełni

Wrzesień i pażdziernik to tradycyjnie już pora masowych imprez popularyzujących naukę. Naszą obecność na tych imprezach przygotowują przede wszystkim koleżanki i koledzy z Działu Edukacji i Szkoleń. W minioną sobotę był Józefosław, wkrórce rozpocznie się Festiwal Nauki w Warszawie, a w październiku Rzeszów i może Katowice.

NCBJ powstało 10 lat temu

"22 sierpnia (2011 r.) ukazało się rozporządzenie Rady Ministrów powołujące do istnienia z dniem 1 września 2011 r. Narodowe Centrum Badań Jądrowych. Decyzja rządu o połączeniu Instytutu Energii Atomowej POLATOM i Instytutu Problemów Jądrowych kończy niemal 30-letni okres rozbicia Świerku. Dawny Instytut Badań Jądrowych odradza się pod nową nazwą i z nowymi zadaniami."

Sonda wysokotemperaturowa przygotowywana na stanowisku testowym w NCBJ

Sonda wysokotemperaturowa rozpoczęła pracę w rdzeniu reaktora MARIA

Od 27.08.2021 r. w rdzeniu reaktora MARIA pracuje z powodzeniem sonda pozwalająca na napromienianie próbek materiałowych w temperaturze 1000°C, czyli w warunkach jakie panują w reaktorach HTGR. Urządzenie powstało w NCBJ w ramach projektu GoHTR.

Kolaż dekoracyjny

NOMATEN: oprogramowanie do analizy obrazów mikroskopowych materiałów z wykorzystaniem uczenia maszynowego

Zrozumienie jak obrazy mikroskopowe powierzchni materiałów skorelowane są z ich właściwościami fizycznymi jest niezwykle istotne. Centrum Doskonałości NOMATEN z powodzeniem wykorzystuje uczenie maszynowe w badaniach materiałowych, a teraz buduje narzędzie, które będzie przyjazne również tym badaczom, którzy nie posiadają wiedzy o kuchni sztucznej inteligencji.

Uproszczony schemat procesu wymuszonego uwalniania energii z izomeru 93mMo (21/2+, 2425 keV) w warunkach oddziaływania jon(93Mo)-atom (12C).

Nowy teoretyczny opis procesu wymuszonego uwalniania energii z jądrowych stanów izomerycznych

Naukowcy polscy i amerykańscy opublikowali pracę prezentującą próbę opisu obiecującego procesu pozwalającego na czerpanie „na życzenie” energii zgromadzonej wcześniej w jądrowych stanach izomerycznych. Proces ten został niedawno zaobserwowany eksperymentalnie. Zaprezentowane podejście poprawia wyniki poprzednich analiz teoretycznych.

30 lat Polski w CERN

1 lipca 1991 r. Polska zyskała status pełnoprawnego członka CERN. Zlokalizowany pod Genewą, stale rozbudowywany kompleks akceleratorów i laboratoriów CERN, tworzy najpotężniejszy ośrodek badawczy na Ziemi. Polscy uczeni współpracowali z nim od końca lat pięćdziesiątych ubiegłego wieku. Od kilkudziesięciu lat są wśród nich także nasi naukowcy.

HTGR - testy

Nowe urządzenia badawcze dla HTGR przechodzą pierwsze testy w reaktorze MARIA

Naukowcy z Zakładu Badań Reaktorowych NCBJ zaprojektowali sondę pozwalającą napromieniać próbki w temperaturze ponad 1000 stopni, czyli w warunkach jakie panują w reaktorach HTGR. Pierwsze badania w reaktorze MARIA wypadły bardzo obiecująco.

dr Paweł Sznajder

Stypendium Ministra dla dra Pawła Sznajdera

Doktor Paweł Sznajder z Zakładu Fizyki Teoretycznej NCBJ uzyskał trzyletnie stypendium Ministra Edukacji i Nauki dla wybitnych młodych naukowców wykazujących się znaczącymi osiągnięciami w działalności naukowej w 2021 r. Zainteresowania badawcze dr. Pawła Sznajdera są związane z kompleksowymi badaniami uogólnionych rozkładów partonów (generalised parton distributions, GPDs).

Hoża 69 prawie sto lat temu

100 lat fizyki na UW

We wrześniu odbędą się uroczystości setnej rocznicy powstania Zakładu Fizyki UW - prekursora obecnego Wydziału Fizyki. Wielu naszych naukowców było lub jest związanych z FUW jako absolwenci, byli pracownicy lub współpracownicy. Do 15 lipca można zgłosić swój udział w zaplanowanych uroczystościach. Organizatorzy liczą na to, że będzie on masowy.

prof. Sławomir Wycech

Dorobek prof. Sławomira Wycecha doceniony na specjalnej sesji

W Europejskim Centrum Badań Teoretycznych Fizyki Jądra Atomowego, ECT* Trento, miała miejsce pod koniec maja sesja robocza zatytułowana "Hot topics in STRAngeness NUclear and Atomic Physics". Jeden dzień obrad organizatorzy poświęcili referatom na temat dorobku naukowego  profesora Sławomira Wycecha z ZFT NCBJ.

Laureaci Nagród Dyrektora DBP

Przyznano Nagrody Dyrektora DBP

Kapituła Nagród Dyrektora Departamentu Badań Podstawowych ogłosiła listę tegorocznych laureatów. Za osiagnięcia naukowe w 2020 r. nagrody równorzędne otrzymali: profesor Lech Szymanowski, dr hab. Paweł Bielewicz i dr Artur Ukleja. Nagrodę za działania popularyzatorskie otrzymała dr Anna Durkalec. Laureatom serdecznie gratulujemy!

Posłowie przy dziale plazmowym IBIS II

Wizyta parlamentarzystów

9 czerwca 2021 r. instytut odwiedziła grupa posłów na Sejm RP. Goście zwiedzili OR POLATOM, reaktor MARIA, miejsca nowych inwestycji CERAD i PolFEL, a także laboratoria fizyki plazmy i ZdAJ oraz skaner pojazdów Sowa. Parlamentarzystom towarzyszyli: Prezes Państwowej Agencji Atomistyki, który przedstawił działania nadzoru jądrowego w Polsce oraz dyrektor Departamentu Energii Jądrowej w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, który przedstawił założenia i stan realizacji Polskiego programu energetyki jądrowej.

Ultrafioletowa mapa nocnej atmosfery ziemskiej

Mini-EUSO nad Polską

Teleskop Mini-EUSO to urządzenie, które od sierpnia 2019 roku unosi się na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (MSK) umożliwiając utworzenie ultrafioletowej mapy nocnej atmosfery ziemskiej oraz obserwacje jej zmienności w czasie. Przedsięwzięcie, w którym biorą udział polscy naukowcy z Narodowego Centrum Badań Jądrowych to etap międzynarodowego projektu JEM-EUSO polegającego na badaniu wielkich pęków atmosferycznych promieniowania kosmicznego najwyższych energii z przestrzeni kosmicznej.

Fragment deceleratora ELENA w CERN

Antyprotony pomogą zbadać jądra nietrwałe

Eksperyment PUMA, który ma zbadać powierzchnie szeregu jąder atomowych nie istniejących trwale w przyrodzie, został zatwierdzony do realizacji w CERN. Profesor Sławomir Wycech z Zakładu Fizyki Teoretycznej NCBJ podjął się zadania analizy kluczowych pomiarów tego eksperymentu.

Tunel Wielkiego Zderzacza hadronów w CERN

Nowy kierunek badań w LHC

Badacze z całego świata będą po raz drugi debatować nad przyszłością nowego kierunku badań w Wielkim Zderzaczu Hadronów pod Genewą, który ma zaowocować szczegółowymi pomiarami wysokoenegetycznych neutrin oraz otworzy nowe drogi poszukiwań ciemnej materii. Współautorem dyskutowanej propozycji nowego eksperymentu FLArE jest dr Sebastian Trojanowski z AstroCeNT i Zakładu Fizyki Teoretycznej NCBJ.

Sterownik PLC

CyberLAB usuwa kolejny problem w obszarze bezpieczeństwa sieci

Zespół Laboratorium Cyberbezpieczeństwa (CyberLAB) Narodowego Centrum Badań Jądrowych stosując tzw. fuzz testing wykrył lukę w powszechnie używanych sterownikach PLC. Producent zastosował już rozwiązania eliminujące wykryte zagrożenie.

Nagroda za esej grawitacyjny dotykający podstaw fizyki cząstek

Profesor Jerzy Kowalski-Glikman z Zakładu Fizyki Teoretycznej NCBJ wraz z trzema współautorami został w tym roku laureatem drugiej nagrody za Eseje o Grawitacji. Konkurs organizowany jest od 1949 roku przez Gravity Research Foundation. Nagrodzona praca nosi tytuł „Fenomenologia kwantowej grawitacji w podczerwieni”.

Od lewej: Krzysztof Kurek, Michał Kurtyka i Przemysław Czarnek

Realizacja prac projektowych reaktora HTGR – umowa podpisana

NCBJ oraz Ministerstwo Edukacji i Nauki podpisały umowę na realizację kolejnej partii prac projektowych wysokotemperaturowego reaktora chłodzonego gazem (ang. High Temperature Gas cooled Reactor, HTGR). W wydarzeniu, które odbyło się 12 maja 2021 r. w Otwocku-Świerku, uczestniczyli Minister Edukacji i Nauki Przemysław Czarnek, Minister Klimatu i Środowiska Michał Kurtyka oraz dyrektor Narodowego Centrum Badań Jądrowych Krzysztof Kurek.

NCBJ Dni Otwarte

NCBJ współorganizatorem „Popularyzacji wiedzy o energetyce jądrowej”

Warsztaty „Popularyzacja wiedzy o energetyce jądrowej”, które odbyły się na przełomie marca i kwietnia 2021 r. na Pomorzu i w rejonie Bełchatowa, zorganizowało Stowarzyszenie Narodów Zjednoczonych w Polsce we współpracy z Departamentem Energii Jądrowej Ministerstwa Klimatu i Środowiska, Narodowym Centrum Badań Jądrowych i spółką PGE EJ1.

Logo Polskiego Towarzystwa Nukleonicznego

Dr hab. Marek Rabiń­ski nowym Pre­zesem Pol­skiego Towa­rzy­stwa Nukle­onicznego

17 kwiet­nia 2021 r. dr hab. Marek Rabiń­ski z Naro­do­wego Cen­trum Badań Jądro­wych został powo­łany na sta­no­wi­sko Pre­zesa Pol­skiego Towa­rzy­stwa Nukle­onicznego (PTN). Pol­skie Towa­rzy­stwo Nukle­oniczne od 1991 roku ini­cjuje i popiera dzia­łal­ność naukową i tech­niczną we wszyst­kich dzie­dzi­nach ato­mi­styki. Infor­muje spo­łe­czeń­stwo o warun­kach bez­piecz­nego wyko­rzy­sta­nia pro­ce­sów i tech­nik jądro­wych oraz działa na rzecz ich wyko­rzy­sta­nia w zakre­sie pozy­ski­wa­nia ener­gii, roz­woju prze­my­słu i rol­nic­twa, a także ochrony śro­do­wi­ska natu­ral­nego.

Rozstrzygnięcie konkursu "Fizyczne ścieżki"

Kon­kurs Fizyczne Ścieżki roz­strzy­gnięty. Ogła­szamy wyniki!

Wyło­niono zwy­cięz­ców XVI edy­cji kon­kursu Fizyczne Ścieżki orga­ni­zo­wa­nego wspól­nie przez Naro­dowe Cen­trum Badań Jądro­wych w Świerku oraz Insty­tut Fizyki Pol­skiej Aka­de­mii Nauk w War­sza­wie. Lau­re­aci zapre­zen­to­wali wyniki swo­ich prac w kate­go­riach: Praca Nau­kowa, Esej i Pokaz Zja­wi­ska Fizycz­nego. Zdo­bywcy I, II i III miej­sca otrzy­mali nagrody pie­niężne, a na ręce opie­ku­nów nauko­wych zwy­cięz­ców prze­ka­zano środki na wypo­sa­że­nie szkol­nych pra­cowni fizycz­nych.

Cen­ter for World Uni­ver­sity Ran­kings (CWUR)

NCBJ ósme w rankingu uniwersytetów polskich

Tak, to nie pomyłka! Właśnie ogłoszony World University Ranking 2021-2022 lokuje nas na ósmym miejscu w kraju, mimo że prowadzimy jedynie studia trzeciego stopnia. O naszej pozycji zdecydowały przede wszystkim wysokie wyniki naukowe, które dawały 40% punktów w rankingu. Gratulujemy wszystkim naszym naukowcom!

Rysunek porównujący ciepło wydzielane w materiale naturalnym i wzbogaconym

Jeszcze bardziej wydajna produkcja jodu 131 jest możliwa w reaktorze MARIA

NCBJ od wielu lat jest wiodącym producentem promieniotwórczego jodu, stosowanego w terapii i diagnostyce medycznej. Naukowcy z Zakładu Badań Reaktorowych nieustannie badają i optymalizują procesy tej produkcji. Najnowszy sposób napromieniania pozwoli na zwiększenie aktywności uzyskanego materiału, ograniczy ilość ciepła wydzielanego podczas produkcji i zmniejszy ilość odpadów promieniotwórczych.

Rysunek powierzchni poziomów energii dla pierwiastka Ts

Obliczenia wskazują nierozważaną dotąd drogę wytwarzania superciężkich pierwiastków

Opublikowane dziś wyniki zespołu badaczy z udziałem polskich naukowców pokazują, że prawdopodobieństwo syntezy nowego jądra nie maleje tak gwałtownie ze wzrostem energii wzbudzenia jak dotąd zakładano. Wykonane obliczenia przekonują, że scenariusze, w których nowe jądro miałoby powstać po emisji 6, 7, a nawet większej liczny neutronów, powinny być brane pod uwagę przez eksperymentatorów.

Logo konkursu

Trwa finał Fizycznych Ścieżek

W dniach 20-21 kwietnia2021 roku odbywa się finał XVI edycji Konkurs Fizyczne Ścieżki. Do tegorocznej edycji zostało zgłoszonych 59 prac przygotowanych przez 87 uczniów ze szkół z całego kraju. Wyniki zostaną ogłoszone w poniedziałek 26 kwietnia.

panorama warszawy

NCBJ jedną z najlepszych firm na Mazowszu

Portal europejskafirma.pl ogłosił zestawienie Wielcy Modernizatorzy 2020 Województwa Mazowieckiego. NCBJ zostało uhonorowane tym tytułem jako jeden z 652 podmiotów najwyżej ocenionych spośród ponad 85 tys. polskich przedsiębiorców. Analiza danych finansowych dotyczyła lat 2018-2019, a wartości firm oszacowano na rok 2020.

Obraz galaktyki spiralnej. Przerywane kręgi wyznaczają możliwy zakres zgrupowania wokół niej ciemnej materii.

Współpraca z Tauron Dystrybucja S.A. i rozwój systemu Flexon

Narodowe Centrum Badań Jądrowych oraz Tauron Dystrybucja S.A., największy dystrybutor energii elektrycznej w Polsce, podpisały umowę o współpracy, której celem jest przeprowadzenie analiz i ocena możliwości wykorzystania rozproszonych zasobów elastyczności przez Operatora Systemu Dystrybucyjnego oraz opracowanie przykładowych modeli biznesowych na pilotażowym obszarze.

Nadprzewodzący pierścień magazynujący miony w Fermilab

Fermilab ogłosił ekscytujący wynik pomiaru anomalnego momentu magnetycznego mionu

Zespół eksperymentu Muon g-2 prowadzonego w Fermi National Accelerator Laboratory w Chicago ogłosił pierwsze wyniki pomiarów anomalnego momentu magnetycznego mionu, które potwierdzają podejrzenia, że wielkość ta nie jest zgodna z przewidywaniami Modelu Standardowego. Wynik komentują naukowcy NCBJ.

Zdjęcie transformatora

Chronos zadba o optymalne wykorzystanie energii w Zgorzelcu i nie tylko

NCBJ podpisało umowę o współpracy z Klastem Zgorzeleckim (ZKlaster). Celem współdziałania ma być opracowanie nowych modeli biznesowych wykorzystujących elastyczność klastra energii, a także implementacja i rozwój inteligentnego systemu sterowania Chronos stworzonego i rozwijanego w naszym Interdyscyplinarnym Zakładzie Analiz Energetycznych IDEA.

Zdjęcie przedstawia najgłębszy obraz LOFAR-a, jaki kiedykolwiek wykonano, w rejonie nieba zwanym "Elais-N1".

Obrazy radiowe młodego Wszechświata

Międzynarodowy zespół astronomów, w którego składzie znajdują się także naukowcy z Polski, opublikował w czasopiśmie "Astronomy and Astrophysics" najdokładniejszą w historii mapę Wszechświata w zakresie niskich częstotliwości radiowych. Mapę stworzono dzięki europejskiej sieci odbiorników LOFAR. Naukowcy wykryli m.in. słabe poświaty radiowe od gwiazd, które eksplodowały jako supernowe w dziesiątkach tysięcy galaktyk.

Okładka Science Requirements and Detector Concepts for the Electron-Ion Collider

Powstają szczegółowe założenia nowego wielkiego urządzenia badawczego

W połowie marca został opublikowany tzw. żółty raport nowego Zderzacza Elektron-Jon (EIC), który ma powstać w USA. Stworzyli go naukowcy z ponad 150 instytucji na świecie, w tym z NCBJ. Raport formułuje oczekiwania dotyczące badań prowadzonych w przyszłym urządzeniu i wskazuje sposoby stworzenia najlepszej służącej temu celowi konstrukcji.

Wizja artystyczna fal grawitacyjnych ze zlewających się obiektów

Sygnały grawitacyjne mogą pomóc w przyszłości zmierzyć lepkość ciemnej materii

Gdyby fale grawitacyjne podróżowały przez ośrodek wypełniony lepką ciemną materią, wówczas amplituda fali byłaby (słabo) tłumiona. Analiza tego efektu mogłaby rzucić nowe światło na naturę ciemnej materii - przekonuje prof. Marek Biesiada (NCBJ) wraz z chińskimi współpracownikami w pracy opublikowanej w czasopiśmie MNRAS Letters.

Ilustracja czarnej dziury. Wizja artystyczna.

Gigantyczna ukryta czarna dziura odkryta we wczesnym Wszechświecie

Międzynarodowy zespół astrofizyków odkrył gigantyczną czarną dziurę ukrytą wśród pyłów w galaktyce, która istniała już 1,4 miliarda lat po Wielkim Wybuchu. To jeden z pierwszych efektów projektu o nazwie Herschel Extragalactic Legacy Project (HELP). Wiodącym współautorem pracy jest dr hab. Katarzyna Małek z Zakładu Astrofizyki NCBJ.

Eksperyment LHCbto jeden z czterech wielkich eksperymentów przy Wielkim Zderzaczu Hadronów w CERN, umieszczony pod ziemią przy granicy szwajcarsko-francuskiej w okolicach Genewy.

Eksperyment LHCb w CERN ogłosił nowe intrygujące wyniki

W dniu dzisiejszym eksperyment LHCb w CERN ogłosił nowe wyniki, które, jeśli zostaną potwierdzone, mogą sugerować naruszenie modelu standardowego fizyki cząstek elementarnych. Wyniki koncentrują się na potencjalnym naruszeniu uniwersalności tzw. zapachu (flavour) leptonów. Prezentujemy komunikat CERN i komentarz prof. Wojciecha Wislickiego.

Badania

IAEA wspiera kobiety w naukach radiofarmaceutycznych

Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (IAEA) wspiera kobiety działające w obszarze radiofarmaceutyków poprzez Forum Kobiet w Naukach Radiofarmaceutycznych (Network of Women in Radiopharmaceutical Sciences NWRS).

dr Guillaume Beuf pisze na tablicy

SONATA BIS: Poszukiwanie precyzji w nieliniowej wysokoenergetycznej QCD

Troje naukowców NCBJ uzyskało granty w 10 edycji konkursu NCN SONATA BIS. Jednym z nich jest dr Guillaume Clement Beuf z Zakładu Fizyki Teoretycznej. Projekt zatytułowany "Poszukiwanie precyzji w nieliniowej wysokoenergetycznej Chromodynamice Kwantowej" koncentruje się na reżimie tej teorii, który można zbadać za pomocą zderzeń cząstek o wysokiej energii bez rozpraszania pod dużym kątem ani wytwarzania ciężkich cząstek.

Logo projektu EuroHPC PL

Budowa polskiej części europejskiego ekosystemu komputerowego z udziałem NCBJ

Powstaje EuroHPC - sieć superkomputerów eksaskalowych, czyli zdolnych do wykonywania ponad jednego biliona operacji na sekundę wyposażonych w innowacyjne technologie i aplikacje służące społeczeństwu, nauce i gospodarce. Zadaniem NCBJ wchodzącego w skład polskiego konsorcjum EuroHPC PL będzie m.in. rozwinięcie platformy do symulacji kwantowych i obrazowania medycznego.

Zdjęcie przedstawiające 25 000 supermasywnych czarnych dziur. Każda biała kropka ujawnia czarną dziurę rezydującą w swojej galaktyce.

Z mapą wśród 25 000 supermasywnych czarnych dziur

Mapa opublikowana w czasopiśmie „Astronomy and Astrophysics” przez międzynarodowy zespół naukowców ujawnia ponad 25 000 aktywnych supermasywnych czarnych dziur znajdujących się w odległych galaktykach. Jest ona wynikiem przeglądu nieba dokonanego w częstotliwościach radiowych. W przygotowaniu pracy brała udział dr hab. Katarzyna Małek z Zakładu Astrofizyki NCBJ.

Obraz galaktyki spiralnej. Przerywane kręgi wyznaczają możliwy zakres zgrupowania wokół niej ciemnej materii.

Jaki kształt mają halo ciemnej materii?

Czym jest halo ciemnej materii? A ogólniej: czym jest ciemna materia? Te pytania stawia dr Anna Durkalec z Zakładu Astrofizyki NCBJ wprzedstawiają tematykę swoich badań. Dr Durkalec należy do grona 12 adiunktów instytutu wyróżnionych w wyniku oceny dokonanej w 2020 r.

Fragmenty szkła metalicznego

NOMATEN bada szkła metaliczne i stopy wysokiej entropii

Grupa badaczy NOMATEN poszukuje związków entropii konfiguracyjnej i zeszkliwienia w stopach wysokich entropii (HEA) poprzez wykorzystanie dynamicznych symulacji na poziomie molekularnym. Część wyników została przedstawiona w styczniu na konferencji organizowanej przez Centre Européen de Calcul Atomique et Moléculaire (CECAM).

trójwymiarowy obraz wymodelowanych zabudowań na obszarze zurbanizowanym

Modelowanie odwrotne awaryjnych uwolnień niebezpiecznych substancji

Szybka oraz precyzyjna identyfikacja źródła uwolnienia niebezpiecznych substancji to sprawa kluczowa dla odpowiedniego reagowania na zagrożenia. Modelowaniem odwrotnym niebezpiecznych uwolnień zajmuje się dr Piotr Kopka - jeden z 12 adiunktów NCBJ wyróżnionych w 2020 r.

Obraz dwóch galaktyk opisany w tekście

Świadek nagłej śmierci - agonia masywnej, pyłowej galaktyki widziana przez jej niebieską towarzyszkę

Opublikowane dziś wyniki badań, prowadzonych pod kierunkiem Mahmouda Hameda z NCBJ, pomagają zrozumieć jak tworzyły się i umierały galaktyki we wczesnym Wszechświecie. Dla astronomów najciekawsze są te największe - ultramasywne galaktyki, bogate w pył i gwiazdy. Jak zdołały powstać w tak krótkim czasie? Czy procesy gwiazdotwórcze zachodziły w nich gwałtownie, czy też gwiazdy tworzyły się stopniowo, wykorzystując bogate w wodór środowisko?

Dwa zdjęcia Drogi Mlecznej: w pasmie widzialnym i w podczerwieni

SONATA BIS: DINGLE - pył w galaktykach

Troje naukowców NCBJ otrzymało granty NCN SONATA BIS, które pozwolą im zbudować lub wzmocnić własne grupy badawcze w Instytucie. Nagrodzony projekt zatytułowany „DINGLE - Pył w galaktykach: Patrząc na jego emisję” przygotowała dr Ambra Nanni z Zakładu Astrofizyki NCBJ.

Detektor LHCB - widok wnętrza

SONATA BIS: poza Model Standardowy

Troje naukowców NCBJ otrzymało granty NCN SONATA BIS, które pozwolą im zbudować lub wzmocnić własne grupy badawcze w Instytucie. Jednym z wyróżnionych jest dr hab. Enrico Sessolo z Zakładu Fizyki Teoretycznej, który otrzyma grant na projekt zatytułowany „W górę i w dół: wieloskalowe podejście do fizyki poza Modelem Standardowym”.

Wykres. Na osi pionowej energia, na osi poziomej konfiguracje stanów wzbudzonych, stany parzyste i nieparzyste rozróżnione kolorami.

W plazmie reaktorów termojądrowych ważne są też jony metali

„Opisaliśmy strukturę spektroskopową ośmiokrotnie zjonizowanych atomów wolframu, wyznaczając energię ponad 27 tysięcy poziomów atomowych oraz intensywności ponad 300 milionów przejść między nimi” - informuje dr Karol Kozioł, jeden z 12 adiunktów NCBJ wyróżnionych w wyniku oceny dokonanej w 2020 r.

Zdjęcie fragmentu nieba zawierające gromadę galaktyk

Jak odtworzyć wielkoskalowy obraz Wszechświata?

"Analizując ewolucję gromad galaktyk, doszliśmy do wniosku, że nasze przewidywania dotyczące tych największych gromad różnią się od oczekiwań na bazie standardowego modelu kosmologicznego" - pisze dr Jan Jakub Ostrowski z Zakładu Fizyki Teoretycznej NCBJ. Autor - jeden z 12 adiunktów NCBJ wyróżnionych w 2020 r. - wyjaśnia czym zajmuje się w swoich badaniach.

Napis u góry x=0,1. Na rysunku znajdują się nieostre koła w zmieniającym się w kierunku środka różowym kolorze. Różnice intensywności pokolorowania wydzielają w środku dodatkowe koła. Widoczna jest struktura koncentrycznych czterech kół o intensywności zabarwienia malejącej od najmniejszego koła środkowego. Krawędzie kół są nieostre.

Tomografia nukleonów - w oczekiwaniu na nowe eksperymenty

Dra Pawła Sznajdera - jednego z 12 adiunktów NCBJ wyróżnionych w ubiegłym roku w instytucie - interesuje wnętrze nukleonów: protonów, neutronów i podobnych im cząstek. Dr Sznajder nie tylko opracowuje narzędzia teoretyczne, które będą przydatne przy analizie już przygotowywanych eksperymentów, ale potrafi też w bardzo przystępny sposób wyjaśnić co i po co robi. 

Logo Diamentu Forbesa 2021

NCBJ jednym z Diamentów Forbesa

NCBJ znalazło się w gronie podmiotów gospodarczych wyróżnionych Diamentami Forbesa 2021. Zestawienie najdynamiczniej rozwijających się firm w latach 2015-2019 przygotowali eksperci Bisnode Polska na zlecenie miesięcznika gospodarczego Forbes. Analitycy wycenili przedsiębiorstwa, stosując metodę szwajcarską, łączącą metodę majątkową i dochodową.

Tomograf J-PET w fazie konstrukcyjnej (foto: Uniwersytet Jagielloński)

Zagadka sygnałowa w projekcie J-PET

Jednym z ważniejszych wyzwań, przed którym stają naukowcy, jest rekonstrukcja badanego procesu na podstawie niewielkiej liczby dostępnych na jego temat informacji. Dr Lech Raczyński  – jeden z 12 adiunktów wyróżnionych w 2020 r. w instytucie – wyjaśnia jak z tym wyzwaniem radzą sobie twórcy nowego polskiego tomografu J-PET.

Profesor Stanisław Kuliński zmarł 18 stycznia 2021 w wieku 92 lat

Wspomnienie o profesorze Stanisławie Kulińskim

18 stycznia 2021 roku odszedł w wieku 92 lat profesor Stanisław Kuliński – człowiek, dzięki któremu w Świerku – jednym z nielicznych miejsc na świecie – konstruowane i budowane są dziś akceleratory liniowe.

Wspomnienia współpracowników i przyjaciół o zmarłym zebrała pani profesor Anna Wysocka-Rabin.

Wnętrze zbiornika detektora Super-Kamiokande w trakcie prac konserwacyjnych. Credits: Kamioka Observatory, ICRR (Institute for Cosmic Ray Research), The University of Tokyo.

Ciemna materia jeszcze bardziej nieuchwytna

Próbę wykrycia śladów ciemnej materii w naszej Galaktyce podjął m.in. eksperyment neutrinowy Super-Kamiokande prowadzony z udziałem polskich naukowców. Dr Piotr Mijakowski (NCBJ) tłumaczy czego i jak szukamy oraz co wynika z negatywnego wyniku dotychczasowych poszukiwań. Autor jest jednym z 12 adiunktów NCBJ wyróżnionych w instytucie pod koniec 2020 r. 

radioteleskopy należące do zespołu największego na świecie interferometru radiowego Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA)

Stukając do wrót Pyłowych Gigantów

Międzynarodowy zespół naukowców, w tym dwoje naukowców z NCBJ - Katarzyna Małek i William Pearson - przedstawił dowody na szybki wzrost pyłu w młodych, ale już bogatych w metale galaktykach w odległym Wszechświecie. Badanie, opublikowano właśnie w czasopiśmie Astronomy & Astrophysics.

Stypendium Fulbrighta dla lidera badań nad materiałami do pracy w warunkach ekstremalnych

Dr hab. Łukasz Kurpaska z Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) został jednym z trzech polskich tegorocznych laureatów konkursu stypendialnego Fulbright STEM Impact Award. Program przeznaczony jest dla aktywnych naukowców, którzy zarządzają projektami badawczymi w obszarze nauka, technologia, inżynieria, matematyka (STEM) w polskich uczelniach i instytucjach badawczych.

Oficjalne ogłoszenie listy "Diamentów Forbesa 2021"

Oficjalne ogłoszenie listy zaplanowane jest na 28 stycznia 2021 r. Czekamy z niecierpliwością. Nie wiemy jeszcze, czy będzie organizowana gala.

Przewidywania dla ponad tysiąca najcięższych jąder atomowych

Fizycy teoretycy z NCBJ i Uniwersytetu Zielonogórskiego wyznaczyli i podali niezwykle istotne parametry dla ponad 1300 jąder, w tym dla jąder pierwiastków superciężkich, które do tej pory nie zostały wytworzone w laboratoriach. Wyniki te zostały właśnie opublikowane w podstawowym czasopiśmie referencyjnym fizyki jądrowej: Atomic Data and Nuclear Data Tables.

Kryształowe Brukselki dla NCBJ i dra Jacka Gajewskiego

Nagroda Kryształowej Brukselki przyznawana jest za sukcesy w ramowych programach badawczych i innowacyjnych Unii Europejskiej. Na gali zorganizowanej online 18 grudnia 2020 r. ogłoszono, że NCBJ otrzymał to wyróżnienie w kategorii „nauka – instytut badawczy”, a dr Jacek Gajewski otrzymał nagrodę indywidualną.

Aneks do umowy z European XFEL dotyczący analiz Big Data w warunkach pandemii

8 grudnia 2020 r. dyrektorzy NCBJ, profesor Krzysztof Kurek i European XFEL GmbH, profesor Robert Feidenhansl podpisali aneks do umowy o współpracy pomiędzy kierowanymi przez nich instytucjami. Umowa została wzbogacona o warunkowe zapisy, które ustalają ramy i cele ewentualnej współpracy w fazie koncepcyjnej projektu Scientific Big Data Analysis.

Nowy opis procesu rozszczepienia ciężkich jąder nieparzystych

Wykorzystanie idei instantonowego podejścia do tunelowania kwantowego pozwalaj obliczać szybkości rozpadu ciężkich i superciężkich jąder nieparzystych bez stosowania przybliżenia adiabatycznego. Praca na ten temat autorstwa profesora Janusza Skalskiego (BP2) i doktoranta Wojciecha Brodzińskiego ukazała się w listopadowym numerze Physical Review C.

Trwa spotkanie brokerskie Global Nuclear Physics Innovation

Spotkanie prowadzone jest w wersji zdalnej i gromadzi naukowców i firmy (zarówno kupujących, jak i dostawców) z całego świata. To wyjątkowa okazja do wygenerowania nowych kontaktów kooperacyjnych i umów. NCBJ jest współorganizatorem tegorocznego wydarzenia.

Ranking Top2%

Uniwersytet Stanforda wraz z wydawnictwem Elsevier i firmą SciTech Strategies opracował ranking dwóch procent najlepszych badaczy na świecie, liczący 159 684 nazwiska, w tym 726 z polskich instytucji naukowych. Z przyjemnością donosimy, że w tym gronie znalazło się 7 zatrudnionych w NCBJ profesorów.

Trzy nowe granty w konkursie OPUS

Trzech naukowców z Departamentu Badań Podstawowych NCBJ uzyskało granty w 19 edycji konkursu NCN OPUS. Zaakceptowane projekty dotyczą procesu formowania się gwiazd w zderzających się galaktykach, poszukiwania ciemnej materii poprzez analizę rozbłysków w atmosferze oraz badania struktury nukleonu w ramach współpracy COMPASS.

Pojemniki typu MARIA zostały wymyślone w ramach współpracy NCBJ z niderlandzką firmą medyczną Quirem do napromieniania w reaktorze mikrosfer zawierających holm (165 -> 166). Dzięki swemu kształtowi pojemniki zapewniają dobre chłodzenie materiału co pozwala na napromienianie mikrosfer neutronami bez ryzyka sklejenia ich lub zdeformowania.

Mikrosfery za Świerka pomagają chorym na raka wątroby

Reaktor MARIA jest jednym z głównych ośrodków napromieniania mikrosfer zawierających radioaktywny holm, które są stosowane w terapii nowotworów wątroby. Technologia opracowana w NCBJ na zlecenie firmy Quirem Medical – globalnego producenta mikrosfer teraperutycznych QuiremSpheres – służy pacjentom w kilkunastu wyspecjalizowanych klinikach w Europie.

Projekt OneNet: jedna infrastruktura sieci elektrycznej dla Europy

Projekt „OneNet” ma na celu sprostanie wyzwaniom stawianym Operatorom Sieci Przesyłowych (OSP), Operatorom Sieci Dystrybucji (OSD) i konsumentom na europejskim rynku energii elektrycznej. Konsorcjum realizatorów liczy ponad 70 podmiotów. Interdyscyplinarny Zakład Analiz Energetycznych NCBJ opracuje algorytm optymalizacyjny koordynacji OSP-OSD w polskim demonstratorze.

Ech, ten radon!

Kilka lat temu jedna z organizacji ogłosiła 7 listopada „Europejskim dniem radonu”. Profesor Ludwik Dobrzyński przygotował komentarz ekspercki na temat obaw co do skutków zdrowotnych obecności niewielkich ilości radonu w środowisku. Bo czy rzeczywiście mamy się czego bać?

Druga fala epidemii - dbajmy o siebie i kolegów

Rozwój epidemii koronawirusa zmusza nas wszystkich do jeszcze większej dbałości o zdrowie i bezpieczeństwo w naszym otoczeniu. To od codziennych decyzji nas wszystkich zależy, jak bardzo epidemia wpłynie na funkcjonowanie naszego wspólnego miejsca pracy.

Zbiór mas dla szerokiej gamy zwartych obiektów. Grafika przedstawia czarne dziury (niebieskie) i gwiazdy neutronowe (pomarańczowe) oraz obiekty o nieokreślonej naturze (szare), wykryte za pomocą obserwacji fal grawitacyjnych. Każda koalescencja zwartego układu podwójnego odpowiada trzem zwartym obiektom: dwóm łączącym się obiektom i końcowej pozostałości po połączeniu (Źródło: LIGO Virgo Collaboration / Frank Elavsky, Aaron Geller / Northwestern).

LIGO i Virgo udostępniają nowy katalog obserwacji fal grawitacyjnych

Kolaboracje LIGO i Virgo zaprezentowały dziś nowy katalog GWTC-2 obserwacji fal grawitacyjnych z okresu od kwietnia do października 2019 r. czyli pierwszej części kampanii obserwacyjnej O3 (O3a). Zbiór zawiera w sumie 39 zdarzeń. Jednocześnie opublikowano nowe prace badawcze, a także obszerne popularne podsumowania ich wyników.

3 Polsko-Japońskie Seminarium HTGR - podsumowanie

W tym roku Polsko-Japońskie Seminarium poświęcone technologiom reaktorów wysokotemperaturowych odbyło się w trybie zdalnym, tak jak większość tego typu wydarzeń. Organizatorzy tego udanego przedsięwzięcia przygotowali krótkie podsumowanie i zaproszenie do uczestnictwa w kolejnej edycji.

(foto: IBA)

Tak powstaje cyklotron projektu CERAD

Trwają prace nad cyklotronem, który już niebawem stanie w murach Centrum Projektowania i Syntezy Radiofarmaceutyków Ukierunkowanych Molekularnie „CERAD”. Belgijska firma IBA (Ion Beam Applications S.A.) konstruuje urządzenie przyśpieszające protony i cząstki alfa do energii 30 MeV oraz deuterony do 15 MeV.

Bezpieczna praca reaktora MARIA potwierdzona

Prezes Państwowej Agencji Atomistyki zatwierdził raport z okresowej oceny bezpieczeństwa (PSR, z ang. Periodic Safety Review) reaktora badawczego MARIA. Zakończona właśnie ocena okresowa bezpieczeństwa reaktora MARIA była pierwszym takim przeglądem w historii eksploatacji tego obiektu.

Nowy film prezentujący OR POLATOM jest już dostępny

W Świerku od 60 lat produkowane są radioizotopy, a na ich bazie radiofarmaceutyki. Zajmuje się tym nasz Ośrodek Radioizotopów POLATOM eksportujący produkty do ok. 80 krajów na wszystkich kontynentach. Przygotowany na zlecenie NCBJ film pokazuje dzisiejszą produkcję i laboratoria POLATOMu. 

Aktualizacja „Programu polskiej energetyki jądrowej”

Rada Ministrów przyjęła uchwałę w sprawie aktualizacji rządowego programu wieloletniego „Program polskiej energetyki jądrowej”, przedłożoną przez ministra klimatu. W tej chwili dokument oczekuje na ogłoszenie w Dzienniku Urzędowym Monitor Polskim - informuje ministerstwo klimatu.

screen z wideo https://youtu.be/EKLTSzbV2I4 (Credit: MNiSW)

Dwadzieścia jeden z siedemdziesięciu na PMIB

21 z 70: w realizację tylu projektów z Polskiej Mapy Infrastruktury Badawczej zaangażowani są naukowcy z NCBJ. W przypadku siedmiu projektów jesteśmy ich głównym wnioskodawcą. Cztery infrastruktury mają powstać w Świerku. Informację na temat nowej mapy przedstawił minister Grzegorz Wrochna.

Zdjęcie otoczenia Sagittariusa A* wykonane przez teleskop kosmiczny Chandra, pracujący w zakresie promieni rentgenowskich. Credit: NASA/CXC/MIT/F. Baganoff, R. Shcherbakov et al.

Nobel 2020 za czarne dziury - prof. Marek Biesiada wyjaśnia

Tegoroczną nagrodą Nobla w dziedzinie fizyki podzielili się Sir Roger Penrose oraz Reinhard Genzel i Andrea Ghez. Prof. Marek Biesiada z Zakładu Astrofizyki NCBJ wyjaśnia za co ta nagroda: jak prace profesora Penrose'a przyczyniły się do zrozumienia sensu osobliwych rozwiązań OTW (ogólnej teorii względności) oraz co i jak zaobserwowały zespoły kierowane przez profesorów Gentzela i Ghez.

Stanowisko do badania fotokatod w NCBJ (foto: NCBJ)

Nadprzewodząca fotokatoda nowatorskiej konstrukcji będzie zasilać PolFEL

Naukowcy z NCBJ opracowują nowatorską nadprzewodzącą fotokatodę, dzięki której budowany obecnie polski laser na swobodnych elektronach PolFEL będzie mógł efektywnie pracować w modzie fali ciągłej, wyróżniając się tym na tle innych tego typu urządzeń na świecie. Publikacja na ten temat ukazała się we wrześniowym numerze czasopisma Vacuum.

Grafika z Phys. Rev. Lett. 125, 132301

Plazma kwarkowo-gluonowa i hydrodynamiczny atraktor

W ostatnim numerze PRL ukazała się praca w istotny sposób rozwijająca pojęcie atraktora hydrodynamicznego w opisie dynamiki plazmy kwarkowo-gluonowej. Profesorowie Michał Spaliński i Michał Heller (BP2) wraz z doktorantem oraz współautorem z MPI pokazują jak metody uczenia maszynowego mogą umożliwić efektywne wykorzystanie tego podejścia w realistycznych sytuacjach.

Artist's impression of the underground Einstein Telescope. © NIKHEF

Teleskop Einsteina pozwoli poznać "ciemną stronę" Wszechświata

Naukowcy z wielu ośrodków, w tym także z NCBJ, zabiegają o budowę detektorów fal grawitacyjnych kolejnej generacji o dziesięciokrotnie większej czułości w porównaniu z już działającymi detektorami LIGO i VIRGO. Teleskop Einsteina miałby ponad trzykrotnie dłusze ramiona interferometru i - podobnie jak rozważany amerykański odpowiednik Cosmic Explorer - naszpikowany byłby najnowszą technologią. 

Cyklotron DC-280 w Laboratorium Flerowa – Fabryce Superciężkich Pierwiastków w Zjednoczonym Instytucie Badań Jądrowych w Dubnej. Credit: JINR

Nowe superciężkie izotopy mają szanse zostać wkrótce wytworzone

Najbardziej obiecujące kanały produkcji szerokiej gamy izotopów o liczbie atomowej od 112 do 118 zostały zaprezentowane w pracy, która ukaże się wkrótce w PLB. Rachunki są potwierdzone  znakomitą zgodnością z danymi eksperymentalnymi dostępnymi dla procesów już przebadanych. Współautorem jest prof. Michał Kowal z Zakładu Fizyki Teoretycznej NCBJ.

Arp 373 - Credit: NASA, ESA and the Hubble Heritage Team (STScI/AURA)

Pierwsze spójne badanie zderzeń galaktyk w rzeczywistych i symulowanych wszechświatach

Po raz pierwszy udało się znaleźć zlewające się pary galaktyk przy użyciu identycznej metody zarówno w symulacjach, jak i obserwacjach prawdziwego Wszechświata, wykorzystując do tego sztuczną inteligencję. Współautorem pionierskiej pracy jest dr William Pearson z Zakładu Astrofizyki Departamentu Badań Podstawowych NCBJ.

Grafika / animacja: Raúl Rubio / grupa Virgo Valencia / The Virgo Collaboration

Virgo i LIGO odkrywają nową i niezwykłą populację czarnych dziur

Virgo i LIGO ogłosiły wykrycie fal grawitacyjnych z układu dwóch czarnych dziur, które połączyły się tworząc czarną dziurę o masie około 142 mas Słońca. Utworzony obiekt znajduje się w zakresie mas, w którym nigdy wcześniej nie obserwowaliśmy czarnych dziur: ani za pomocą fal grawitacyjnych, ani obserwacji elektromagnetycznych. W badaniach biorą udział naukowcy z NCBJ.

Grafika przedstawiająca część z 54 segmentów diwertora w reaktorze ITER (Credit © ITER Organization, http://www.iter.org)

Niezwykle precyzyjne obliczenia struktury poziomów energetycznych wolframu pomogą konstruktorom reaktorów termojądrowych

Naukowcy z NCBJ wykonali niesłychanie precyzyjne obliczenia poziomów energetycznych i przejść kwantowych pomiędzy dziesiątkami tysięcy poziomów energetycznych jonów wolframu - jednego z najważniejszych materiałów konstrukcyjnych przyszłych reaktorów termojądrowych. Ich praca ukazała się w prestiżowym czasopiśmie Atomic Data and Nuclear Data Tables.

Warto sprawdzić, czy promieniowanie może pomóc chorym na COVID-19

Prof. dr hab. Ludwik Dobrzyński, jeden z najwybitniejszych znawców tematyki oddziaływania promieniowania jonizującego na organizmy, przekonuje w swoim tekście, że małe dawki promieniowania być może mogłyby pobudzić reakcje obronne organizmu zaatakowanego przez koronavirusa. Ekspert wyjaśnia na czym mogłaby polegać pomoc immunologiczna promieniowania. 

Gadolin otwiera nowe możliwości badawcze Super-Kamiokande

Dziś w Japonii międzynarodowy zespół naukowców współpracujących przy eksperymencie Super-Kamiokande (SK) ogłosił zakończenie modernizacji ogromnego detektora neutrin otwierającej zupełnie nowe możliwości badawcze. Fizycy – w tym także z Polski i z NCBJ - będą mogli badać m.in. sygnały neutrinowe pochodzace z wybuchów supernowych zachodzących w odległej przeszłości.

Detektor eksperymentu KOTO. Copyright J-PARC KOTO experiment

FASER pozwoli sprawdzić czy dochodzi do anomalnych rozpadów kaonów

Eksperyment FASER zaproponowany do przeprowadzenia przy LHC przez kilku naukowców, w tym dra Sebastiana Trojanowskiego (NCBJ), będzie w stanie potwierdzić anomalię KOTO, jeśli ta jest rzeczywiście śladem nowej fizyki. Tak twierdzą autorzy najnowszej pracy opublikowanej w Physical Review D.

Diamentowy Grant dla studenta FUW na badania w NCBJ

Pan Oskar Grocholski, student Wydziału Fizyki UW został laureatem Diamentowego Grantu. Celem uhonorowanego projektu realizowanego w Zakładzie Fizyki Teoretycznej NCBJ jest obliczenie poprawek pętlowych w procesie produkcji dwóch fotonów w reakcji foton + proton: pγ → pγγ′, przy zastosowaniu perturbacyjnej chromodynamiki kwantowej. Student i jego opiekunowie - prof. Jakub Wagner (NCBJ) i prof. Piotr Chankowski (UW) spodziewają się, że osiągnięte wyniki posłużą do udowodnienia twierdzenia o faktoryzacji w przypadku procesów produkcji dwóch cząstek i będą miały znaczenie dla analizy danych przyszłych eksperymentów.

Candidate event displays of a Higgs boson decaying into two muons as recorded by CMS. (Image: CERN)

Higgs coraz bardziej standardowy - CMS i Atlas donoszą o prawdopodobnych obserwacjach rozpadów Higgsa na miony

Na 40 konferencji ICHEP zespoły eksperymentów ATLAS i CMS ogłosiły nowe wyniki, które zaświadczają (na poziomie 3 sigma), że bozon Higgsa rozpada się na dwa miony. Potwierdzenie tego procesu ma kluczowe znaczenie dla fizyki fundamentalnej - po raz pierwszy wskazuje, że bozon Higgsa oddziałuje z cząstkami elementarnymi drugiej generacji. Wynik i nasz udział w jego otrzymaniu komentuje prof. Piotr Zalewski.

Delegacje PAA i DGOŚ w reaktorze MARIA (foto: Marcin Jakubowski / NCBJ)

Prezes PAA i Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska z wizytą w Świerku

20 lipca 2020 r. gościliśmy w NCBJ Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki, pana Łukasza Młynarkiewicza oraz Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska pana Andrzeja Szweda-Lewandowskiego wraz ze współpracownikami. Goście zwiedzili reaktor MARIA i laboratoria Ośrodka Radioizotopów POLATOM.

WKNKO - logo

Pierwsza wirtualna konferencja naukowa Kampusu Ochota za nami!

W dniach 30 czerwca - 1 lipca br. odbyła się Pierwsza Wirtualna Konferencja Naukowa Kampusu Ochota (WKNKO-1) adresowana do doktorantów nauk matematyczno-przyrodniczych oraz wszystkich pracowników Uniwersytetu Warszawskiego. Wirtualne spotkanie przeprowadzono w językach polskim oraz angielskim. W konferencji wzięło udział 315 uczestników.

Budowa nowoczesnego kompleksu badawczego CERAD nabiera tempa

Ponad 2500 m2 powierzchni badawczej i infrastrukturalnej o wartości prawie 117 mln zł, powstaje w ośrodku jądrowym w Świerku, w ramach projektu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej pn. Centrum Projektowania i Syntezy Radiofarmaceutyków Ukierunkowanych Molekularnie – CERAD.

POLATOM

Ponad 16 mln zł dla projektu DuoNen na zwiększanie skuteczności w leczeniu nowotworów neuroendokrynnych.

Ponad 16 mln zł ze środków Agencji Badań Medycznych (ABM) zostanie przeznaczonych na realizację projektu DuoNen pn.  „Zastosowanie terapii tandemowej LutaPol/ItraPol (177Lu/90Y-DOTATATE) jako skutecznego narzędzia w leczeniu nowotworów neuroendokrynnych”.

Wizja artystyczna wykrytego zdarzenia. Autor: Robert Hurt (Caltech)

GW190814 - fale grawitacyjne pochodzące ze zlania się nietypowego układu podwójnego

Detektory LIGO-Virgo zarejestrowały fale grawitacyjne ze zlania się nietypowego układu podwójnego zawierającego czarną dziurę i inny zwarty, dziewięciokrotnie lżejszy obiekt, który może być albo najlżejszą wykrytą czarną dziurą albo najcięższą zaobserwowaną gwiazdą neutronową. Tak duża asymetria masy układu pozwala na nowe, precyzyjne testy ogólnej teorii względności. W badaniach biorą udział Polacy, w tym trzech naukowców z NCBJ.

Sześć habilitacji w pół roku. Tak trzymać!

Tolga Altinoluk, Michał Bluj, Katarzyna Małek, Jacek Rzadkiewicz, Jakub Wagner i Paweł Ziń to sześcioro nowych doktorów habilitowanych w NCBJ, którzy stopień doktora habilitowanego uzyskali w pierwszej połowie 2020 roku. Pracują oni w Departamencie Badań Podstawowych i w Departamencie Aparatury i Technik Jądrowych.

Fizycy cząstek aktualizują strategię dla przyszłości tej dziedziny nauki w Europie

19 czerwca b.r. Rada CERN jednogłośne przyjęła aktualizację strategii dotyczącej przyszłości fizyki cząstek elementarnych w Europie w kontekście światowym. Przyjęte rekomendacje kładą szczególny nacisk na naukowy, ekonomiczny walor fizyki cząstek oraz związany z nią kapitał ludzki.

dr hab. inż. Renata Mikołajczak (foto: Marcin Jakubowski / NCBJ)

Prof. Renata Mikołajczak została przewodniczącą grupy roboczej Komisji Farmakopei Europejskiej

Farmakopea Europejska jest zwartym dokumentem referencyjnym dotyczącym kontroli jakości leków. Pani prof. Mikołajczak pokieruje grupą roboczą zajmującą się opracowywaniem monografii dla prekursorów radiofarmaceutyków. Jest pierwszą osobą z Polski, której Komisja powierzyła tak odpowiedzialne zadanie.

Doktorat z przepływów w reaktorach wrzących

Nasi naukowcy interesują się także wieloma typami reaktorów jądrowych wykorzystywanych na świecie jako źródła energii. Dr inż. Michał Spirzewski z Zakładu Energetyki Jądrowej i Analiz Środowiska NCBJ poświęcił swoją właśnie obronioną pracę doktorską zjawiskom mogącym mieć wpływ na bezpieczeństwo i efektywność pracy Wrzących Reaktorów Wodnych (BWR). W swoich badaniach wykorzystał m.in. stworzony przez siebie kod komputerowy DARIA.

NCBJ trzecią instytucją w Polsce w rankingu Nature Index

Jesteśmy trzeci w Polsce w rankingu Nature Index za okres 1 kwietnia 2019 r. - 31 marca 2020 r. W rankingu tym punkt jest przypisany, jeśli jeden lub więcej autorów artykułu badawczego pochodzi z danej instytucji. W obliczeniach brane są pod uwagę najbardziej wpływowe czasopisma naukowe na świecie.

Inauguracja superszybkiego łącza do Hamburga

Szybkie połączenie internetowe pozwalające na przesyłanie danych naukowych z prędkością 100 Gb/s działa już pomiędzy centrum badawczym DESY w Hamburgu, a Narodowym Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) w Świerku. Pełną funkcjonalność połączenia zademonstrowano 12 czerwca podczas uroczystości z udziałem wiceministrów nauki Niemiec i Polski, która odbyła się jednocześnie po obu stronach łącza.

foto: pixabay

Czy aktywność Słońca ma wpływ na awarie energetycznych linii przesyłowych?

Zespół polskich naukowców z udziałem dr Anny Wawrzynczak-Szaban (UZ3@NCBJ) przeanalizował awarie energetycznych linii przesyłowych, które mogą mieć związek ze zjawiskami pogody kosmicznej. Badacze pokazują, że liczba awarii jest skorelowana z fazami cyklu słonecznego. Pracę opublikowało czasopismo Energies.
 

Mural CIŚ w nocy (foto: NCBJ)

Nie wszyscy wiedzą, że CIŚ w nocy świeci

Budynek otwartego w 2014 r. Centrum Informatycznego Świerk został ozdobiony okazałym muralem. Ponieważ instytut pracuje przede wszystkim w dzień, to zapewne wielu pracowników nawet nie wie, że do wykonania malowidła użyte zostały farby luminescencyjne. Autor dzieła, pan Olaf Cirut przygotowuje się do wykonania kolejnego dzieła w Ostrzeszowie.

Online High Temperature Hot Reactors School

Rozpoczęła się międzynarodowa Letnia Szkoła Reaktorów Wysokotemperaturowych organizowana przez NCBJ w ramach programu kształcenia doktorantów PHD4GEN. Odbywa się ona w trybie zdalnym. Przemówienie powitalne adresowane do jej wykładowców i uczestników wygłosił profesor Grzegorz Wrochna, wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego.

Graphical illustration of the e+e-→J/ψ→ΛΛ-bar reaction (Image by BESIII Collaboration)

PRELUDIUM BIS: Jak zaobserwować łamanie symetrii CP w rozpadach hiperonów - Oferta dla kandydatów na studia doktorskie

Celem konkursu PRELUDIUM BIS jest wsparcie kształcenia doktorantów w szkołach doktorskich. Dr hab. Andrzej Kupść z Zakładu Wysokich Energii NCBJ - autor projektu, który uzyskał finansowanie w konkursie - proponuje przyszłym doktorantom pracę nad problemem łamania sypertii CP w ramach nowego podejścia opublikowanego niedawno w czasopiśmie Nature.

dr Jan Jakub Ostrowski (foto: Natalia Oliwiak)

SONATA na kosmologię bez teorii zaburzeń

Dr Jan Jakub Ostrowski z Zakładu Fizyki Teoretycznej NCBJ będzie starał się wyjaśnić niektóre zagadki kosmologiczne bez użycia rachunku perturbacyjnego lecz w ramach pełnych równań Ogólnej Teorii Względności. Jego projekt zatytułowany „Kosmologia bez teorii zaburzeń” otrzymał grant w konkursie SONATA rozstrzygniętym przez Narodowe Centrum Nauki.

Naukowcy z NCBJ na tropie nowych cząstek w LHC/FASER

Pewnym ograniczeniem eksperymentów poszukujących nowych, lekkich, długożyciowych cząstek są czasy życia poszukiwanych obiektów. W niedawno opublikowanym artykule w Physical Review D naukowcy z NCBJ i SLAC wykazali, że te ograniczenia nie muszą obowiązywać w bardziej realistycznych wersjach modeli teoretycznych z większą liczbą nowych, długożyciowych cząstek. 

Struktura kwarkowa protonu https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Quark_structure_proton.svg

SONATA na obliczenia teoretyczne dla tomografii hadronów

Projekt dra Pawła Sznajdera z Zakładu Fizyki Teoretycznej NCBJ zatytułowany „Badanie trójwymiarowej struktury nukleonu w planowanym zderzaczu elektron-jon” uzyskał grant Narodowego Centrum Nauki w ramach konkursu SONATA. Obliczenia będą miały ogromne znaczenie dla przyszłego zderzacza elektron-jon (EIC), który powstanie w USA.

Małgorzata Frelak-Kozak - LBM (foto: NCBJ)

PRELUDIUM na badanie stali umacnianych nowymi tlenkami

Mgr inż. Małgorzata Frelek-Kozak (LBM) otrzymała grant Narodowego Centrum Nauki przyznany w konkursie Preludium. Projekt pt. „Wpływ rodzaju tlenku wzmacniającego na właściwości mikrostrukturalne i mechaniczne stali ODS” przewiduje wytworzenie i zbadanie stali ODS wzmacnianych tlenkiem glinu Al2O3  oraz tlenkiem cyrkonu ZrO2.

Akcelerator 6/9 MeV produkcji Zakładu Aparatury Jądrowej NCBJ przeznaczony do systemu Canis (foto: MultiControl)

Polski akcelerator na polskiej granicy UE

Na kolejowym przejściu granicznym Kuźnica Białostocka–Grodno działa z pełną funkcjonalnością urządzenie rentgenowskie do prześwietlania wagonów kolejowych. Zostało ono zbudowane z wykorzystaniem rozwiązań wypracowanych w NCBJ. Sercem systemu o nazwie Canis jest akcelerator elektronów o przełączanej energii 6 i 9 MeV wyprodukowany przez Zakład Aparatury Jądrowej.

Komunikat NCBJ: Brak problemów technicznych, brak anomalii promieniowania tła

Narodowe Centrum Badań Jądrowych pracuje normalnie, biorąc pod uwagę warunki epidemiologiczne. W instytucie nie występują i nie miały miejsca żadne zdarzenia nietypowe czy problemy techniczne, które mogłoby budzić niepokój. Nasze służby ochrony radiologicznej nie rejestrują też żadnych odczytów wskazujących na anomalie w poziomie promieniowania tła.

Okładka Nature 16.04.2020

Wyniki T2K ograniczają możliwe wartości fazy łamania symetrii CP dla neutrin

Współpraca T2K opublikowała w prestiżowym czasopiśmie naukowym Nature nowe wyniki dotyczące najsilniejszego jak dotąd ograniczenia na parametr opisujący łamanie symetrii między materią i antymaterią w oscylacjach neutrin. Wykluczyło prawie połowę z możliwych wartości parametru δ_CP, odsłaniając tym samym, nie zmierzoną do tej pory, podstawową własność neutrin.

Credit: the T2K experiment, http://t2k-experiment.org

Polski udział w japońskim eksperymencie T2K

Międzynarodowy zespół naukowców współpracujących przy eksperymencie T2K ogłosił dziś w czasopiśmie Nature znaczące wyniki badań, które poszerzają wiedzę na temat braku symetrii pomiędzy materią i antymaterią. To dobry moment by przypomnieć, że polscy naukowcy z sześciu ośrodków, współpracujący w ramach Polskiej Grupy Neutrinowej, wnoszą także swój wkład w ten eksperyment.

Dr inż. Karol Wawrzyniak wszedł w skład zespołu ds. OZE

W dniu 02 kwietnia br. Minister klimatu Michał Kurtyka powołał Zespół do spraw Rozwoju Przemysłu Odnawialnych Źródeł Energii i Korzyści dla Polskiej Gospodarki jako organ opiniodawczo-doradczy ministra właściwego do spraw klimatu oraz energii. Dr inż. Karol Wawrzyniak z Interdyscyplinarnego Zakładu Analiz Energetycznych, NCBJ, został osobą odpowiedzialną za obszar lokalnego wymiaru energii.

Oświadczenie SARI na temat błędności hipotezy NLT

Naukowcy po raz kolejny podważają trafność hipotezy jakoby dowolnie mała dawka promieniowania była zagrożeniem dla ludzkiego zdrowia. Stwierdzają, że przeciwnie – są dobre powody, by sadzić, że małe dawki pozytywnie wpływają na naszą kondycję zdrowotną. Takie są konkluzje właśnie opublikowanego oświadczenia organizacji Naukowcy na rzecz Dokładnych Informacji o Promieniowaniu (SARI) i fundacji XNLT.

16 milionów na badania kliniczne terapii tandemowej

Projekt „Zastosowanie terapii tandemowej LutaPol/ItraPol (177Lu/90Y-DOTATATE) jako skutecznego narzędzia w leczeniu nowotworów neuroendokrynnych” koordynowany przez OR POLATOM został zakwalifikowany do finansowania w konkursie Agencji Badań Medycznych na wsparcie dla niekomercyjnych badań klinicznych.

Grupa badaczy przy eksperymencie akceleratorowej produkcji molibdenu 99 (foto: Canadian Light Source)

Akceleratorowa metoda produkcji 99Mo. Pierwszy staż zagraniczny RadFarm

Mgr Tobiasz Zawistowski, student interdyscyplinarnych studiów doktoranckich RadFarm, przez dwa tygodnie przebywał w CANADIAN ISOTOPE INNOVATIONS Corp. prowadząc badania w Canadian Light Source związane z akceleratorową produkcją molibdenu 99 na potrzeby medycyny. Trwają badania możliwości zastosowania podobnej metody także w Świerku.

Fundamenty CERD (foto: Marek Pawłowski / NCBJ)

Trwają prace na budowie Centrum Radiofarmaceutyków CERAD

Widać już fundamenty przyszłego kompleksu laboratoriów Centrum Projektowania i Syntezy Radiofarmaceutyków Ukierunkowanych Molekularnie „CERAD”, w którym będzie umieszczony m.in. cyklotron pozwalający na produkcję radionuklidów poprzez bombardowanie tarcz rozpędzonymi protonami, deuteronami i cząstkami alfa. Pracom sprzyja dobra pogoda.

Informacja dotycząca zasiłku opiekuńczego w związku z koronawirusem

 
 

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, w przypadku zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły, do której uczęszcza dziecko, z powodu COVID-19 pracownikowi, który sprawuje opiekę nad takim dzieckiem i w związku z tym nie pracuje, przysługuje zasiłek opiekuńczy…

Dzień otwarty ESA

Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) zapraszają do udziału w dniu informacyjnym, który odbędzie się 6 lutego 2020 r. w siedzibie MNiSW przy ul. Hożej 20. Dzień informacyjny poświęcony będzie programowi naukowemu ESA oraz programowi rozwoju instrumentów badawczych PRODEX.

Wskazano lokalizację nowego amerykańskiego zderzacza EIC

Na początku stycznia Departament Energii USA poinformował o wybraniu lokalizacji dla nowego potężnego urządzenia badawczego fizyki wysokich energii. Zderzacz Elektron-Jon (EIC) ma powstać w Brookhaven National Laboratory (NY) kosztem ok. 2 mld. dolarów. Program badawczy planowanych eksperymentów współtworzą naukowcy z NCBJ.

100% naszych projektów zostało umieszczonych na Mapie

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego opublikował 14 stycznia listę strategicznych infrastruktur badawczych umieszczonych na Polskiej Mapie Infrastruktury Badawczej. Wśród 70 zaaprobowanych projektów znalazło się 7 propozycji przygotowanych przez NCBJ. Są wśród nich są cztery projekty nowych krajowych struktur badawczych i trzy projekty udziału w przedsięwzięciach międzynarodowych.

FASERnu ma łapać neutrina z LHC

CERN zatwierdził nowy eksperyment, który będzie badał własności neutrin. Jest to pierwszy tego typu eksperyment przy Wielkim Zderzaczu Hadronów (LHC), który rozpocznie nową erę badań nad neutrinami. W pracach nad projektem istotną rolę odegrał dr Sebastian Trojanowski z Departamentu Badań Podstawowych.

Profesor Grzegorz Wrochna został mianowany wiceministrem nauki i szkolnictwa wyższego

Profesor dr hab. Grzegorz Wrochna, wieloletni dyrektor - najpierw Instytutu Problemów Jądrowych, a następnie Narodowego Centrum Badań Jądrowych - został 16 grudnia mianowany podsekretarzem stanu w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Serdecznie gratulujemy!

Koniec roku Układu Okresowego - z naszym akcentem

W Tokio odbyła się uroczystość zakończenia Międzynarodowego Roku Układu Okresowego Pierwiastków Chemicznych ustanowionego przez UNESCO w stupięćdziesiątą rocznicę opublikowania pierwszej wersji tablicy przez Dmitrija Mendelejewa. Na poprzedzającej uroczystość konferencji SHE2019 profesor Michał Kowal (NCBJ) zaprezentował nowe analizy teoretyczne istotne dla możliwości wytworzenia superciężkich nuklidów w warunkach laboratoryjnych.

Środki dla naszych młodych zdolnych naukowców

Młodzi naukowcy NCBJ uzyskali prestiżowe środki na prowadzenie swoich prac. Dr Sebastian Trojanowski uzyskał stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla wybitnych młodych naukowców, dr inż. Łukasz Bartosik otrzymał grant NCN w konkursie Miniatura, a mgr inż. Tomasz Kwiatkowski grant NCN w konkursie Preludium.

O LHC i LINAC4 w ciekawym materiale RMF24

Ciekawą relację z wizyty w CERN przygotował red. Grzegorz Jasiński z RMF. Główną rolę odgrywa w niej LINAC4, który zasilać będzie w protony cały kompleks akceleratorowy w Genewie. To nowe urządzenie powstało przy naszym znaczącym udziale, co zostało sympatycznie docenione.

Scientific Big Data Analysis dla European XFEL

23 października prof. Robert Feidenhans'l, przewodniczący zarządu European XFEL GmbH oraz prof. Krzysztof Kurek, dyrektor NCBJ podpisali aneks do umowy NCBJ-XFEL, a także porozumienie w sprawie wdrożenia projektu – Scientific Big Data Analysis. Delegacja XFEL spotkała się także z potencjalnymi polskimi użytkownikami lasera oraz została przyjęta w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

Profesor Mikko Alava mianowany dyrektorem Centrum Doskonałości NOMATEN

Proces tworzenia Centrum Doskonałości NOMATEN wchodzi w decydującą fazę: Profesor Mikko Alava objął funkcję dyrektora i wkrótce rozpocznie kompletowanie zespołów badawczych. CD NOMATEN ma badać nowe materiały funkcjonalne. Zostało utworzone dzięki uzyskaniu grantu w konkursie Teaming for excellence oraz dzięki wsparciu Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. 

Wizualizacja modelu numerycznego detektora J-PET (NCBJ)

J-PET zaprezentowany w Krakowie

Dziś w Krakowie zaprezentowano J-PET – pozytonowy tomograf emisyjny zaprojektowany i wykonany w Instytucie Fizyki im. Mariana Smoluchowskiego na Uniwersytecie Jagiellońskim. Wśród twórców znaleźli się również pracownicy Narodowego Centrum Badań Jądrowych. Urządzenie pozwala na wykorzystanie zupełnie nowych metod obrazowania pacjenta opartych na rozpadach wielofotonowych, które nie były dotychczas nigdzie wykorzystywane.

Prezydent Toshio Kodama i dyrektor Krzysztof Kurek wymieniają dokumenty umowy implementacyjnej (foto: Marek Pawłowski / NCBJ)

Współpraca NCBJ - JAEA wchodzi w kolejną fazę

20 września 2019 r. odwiedziła NCBJ delegacja Japońskiej Agencji Energii Atomowej z jej prezydentem, panem Toshio Kodama. W trakcie wizyty została podpisana umowa implementacyjna do zawartego dwa lata temu porozumienia o współpracy pomiędzy instytucjami, w szczególności w dziedzinie badań nad technologią reaktorów wysokotemperaturowych. Goście zwiedzili także instytut.

Rekrutacja uzupełniająca na studia doktoranckie RadFarm

Ogłoszona rekrutacja trwa do 15 września. Więcej informacji na stronie studium: https://www.ncbj.gov.pl/radfarm

Mini-EUSO leci w kosmos: Ziemia jako wielki detektor

22.08.2019 r. z kosmodromu Bajkonur w Kazachstanie wystartowała rakieta wynosząca moduł Soyuz MS-14 w kierunku Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (MSK). Wśród ładunków na pokładzie znalazł się teleskop Mini-EUSO. Urządzenie umożliwi utworzenie ultrafioletowej mapy atmosfery ziemskiej oraz pozwoli zaobserwować jej zmienność w czasie. W projekcie uczestniczą naukowcy z NCBJ.

Wizyta delegacji FramAtome i MEiL PW w Świerku (foto: Marek Pawłowski / NCBJ)

Goście z FramAtome i Politechniki Warszawskiej w Świerku

31 lipca 2019 r. NCBJ odwiedziła delegacja francuskiej spółki FramAtome z jej prezydentem, panem Bernardem Fontaną. Goście francuscy przebywali w Polsce na zaproszenie Politechniki Warszawskiej. W Świerku towarzyszyła im delegacja PW z panem profesorem Januszem Frączkiem – dziekanem Wydziału MEiL. Delegacjom zaprezentowano m.in. pracujący w Świerku reaktor badawczy Maria.

Zmarł Jerzy Kozieł

Pożegnanie Dyrektora Jerzego Kozieła

14 lipca 2019 r. zmarł pan Jerzy Kozieł od kilkudziesięciu lat związany z naszym ośrodkiem. Zakończył pracę w NCBJ jako Dyrektor ds. Bezpieczeństwa i Ochrony Radiologicznej Ośrodka Świerk. Zmarłego, który na zawsze zapisał się w pamięci starszych pracowników, wspomina Janusz Jaroszewicz, zastępca dyrektora Departamentu Eksploatacji Obiektów Jądrowych.

European XFEL planuje stworzyć ultraszybkie połączenie internetowe do Polski

Informacja prasowa European XFEL: Dane z eksperymentów będą także przetwarzane w partnerskim instytucie NCBJ w Otwocku-Świerku. 

O badaniach nowych materiałów dla EJ rozmawiano w Warszawie

 
 

W dniach 17–19 czerwca odbyło się w Warszawie spotkanie grupy roboczej JPNM EERA (Joint Programme for Nuclear Materials European Energy Research Alliance). EERA to organ doradczy dla KE opiniujący finansowanie badań naukowych związanych z energetyką. JPNM to platforma zajmująca się badaniami materiałów dla energetyki jądrowej.

POLAR-2 poleci w kosmos

 
 

12 czerwca w Wiedniu ogłoszono listę eksperymentów, które w ramach współpracy Chin i ONZ znajdą się na pokładzie chińskiej stacji kosmicznej. Wśród dziewięciu przyjętych do realizacji projektów znalazł się eksperyment POLAR-2: Gamma-Ray Burst Polarimetry on the China Space Station. Projekt przygotowało konsorcjum z udziałem NCBJ.

Pozostały dwa miejsca na studiach doktoranckich

Pozostały jeszcze dwa miejsca na studiach doktoranckich

19 kwietnia 2019 roku Narodowe Centrum Badań Jądrowych zaprosiło do składania dalszych zgłoszeń na studia doktoranckie z fizyki reaktorowej w ramach projektu “New reactor concepts and safety analyses for the Polish Nuclear Energy Program” POWR.03.02.00-00.I005/17. Projekt jest poświęcony badanion nad nowymi technologiami reaktorów wysokotemperaturowch HTGR. Studia obejmują wszystkie aspekty czwartej generacji reaktorów, a więc fizykę neutronową i reaktorową, procesy cieplne i analizy bezpieczeństwa.

Wizualizacja oscylacji przepływu w obszarze między dwoma prętami reaktor. (Grafika z prezentacji Tomasza Kwiatkowskiego / NCBJ)

Jak sprawdzić, czy turbulencje mogą być niebezpieczne dla reaktora?

Projekt doktorski mgr. inż. Tomasza Kwiatkowskiego został nominowany przez międzynarodowe stowarzyszenie NUGENIA do zaprezentowania w konkursie dla młodych naukowców na cyklicznej światowej konferencji FISA 2019 / EuradWaste’19 rozpoczynającej się 4 czerwca w Rumunii. Polski naukowiec bada wpływ turbulencji w przepływającym materiale chłodzącym na bezpieczeństwo reaktorów jądrowych.

Czy można wytworzyć jeszcze cięższe pierwiastki?

Naukowcy z Wydziału Fizyki UW oraz z Narodowego Centrum Badań Jądrowych wskazują na możliwość wytworzenia w laboratoriach w niedługim czasie dwóch nowych pierwiastków superciężkich oraz kilku nowych izotopów pierwiastków już odkrytych. W obliczeniach uwzględniających nie brane wcześniej pod uwagę procesy wykorzystano model teoretyczny stworzony w Warszawie.

NCBJ zaprasza na Piknik Naukowy. Naszym gościem będzie XFEL

11 maja NCBJ weźmie udział w tegorocznej 23 edycji Pikniku Naukowego (stoisko A41). Tematem przewodnim Pikniku jest hasło „My i Maszyny”. Wybraliśmy strefę przyszłości i skupiliśmy się na reaktorze jądrowym, ale pokażemy też akcelerator IntraLine i system CANIS. Naszym gościem specjalnym będzie European XFEL prezentujący wirtualną wycieczkę po najpotężniejszym laserze na świecie. 

20 lat ZTS

Zakład Transportu Samochodowego NCBJ obchodzi dwudziestolecie swojej działalności. 33 pojazdy wożą nas do pracy i świadczą usługi dla wielu podmiotów. Załodze ZTS życzymy, by woziła nas szybko i bezpiecznie - miejmy nadzieję, że wkrótce po znacznie lepszych drogach.

Ogłoszenie warunków rekrutacji do Szkoły Doktorskiej

Ogłoszenie warunków rekrutacji do Szkoły Doktorskiej

Zostały ogłoszone warunki rekrutacji do Szkoły Doktorskiej prowadzonej wspólnie przez Narodowe Centrum Badań Jądrowych i Instytut Chemii i Techniki Jądrowej.

Nagroda za sposób lokalizowania miejsc uwolnień niebezpiecznych substancji

 
 

Mgr Piotr Kopka z Centrum MANHAZ działającego w NCBJ otrzymał drugą nagrodę dla młodych naukowców na konferencji NERIS w Roskilde w Danii. Nagrodzona praca dotyczyła zastosowania algorytmu analiz stochastycznych do problemu lokalizacji miejsca uwolnień substancji niebezpiecznych w obszarze zurbanizowanym. Implementacja została z powodzeniem przetestowana na danych uzyskanych w czasie eksperymentu w centrum Londynu.

Konferencja prasowa premierów Morawieckiego i Gowina - wystąpienie dyrektora NCBJ prof. Krzysztofa Kurka

23 kwietnia premierzy Mateusz Morawiecki i Jarosław Gowin odwiedzili Świerk. Na zakończenie wizyty odbyła się wspólna konferencja prasowa z udziałem dyrektora NCBJ profesora Krzysztofa Kurka. Tematem konferencji było przyznanie polskim wnioskodawcom 3 z 13 grantów Unii Europejskiej w konkursie Teaming for Excellence na utworzenie Centrów Doskonałości. Nasz projekt NOMATEN był jednym z nich.

Seminarium

Konferencja prasowa Premiera i Wicepremiera odbędzię w Świerku: ogłoszenie wyników konkursu Teaming for Excellence

ZAPROSZENIE NA KONFERENCJĘ PRASOWĄ ZWIĄZANĄ z ogłoszeniem zwycięzców prestiżowego konkursu Teaming for Excellence w ramach programu Horyzont 2020. W wydarzeniu wezmą udział: Mateusz Morawiecki, prezes Rady ministrów i Jarosław Gowin, wiceprezes Rady Ministrów, minister nauki i szkolnictwa wyższego. Miejsce i czas: 23 kwietnia 2019 r, NCBJ Świerk g. 12:30.

Podpisanie umowy o szkole doktorskiej IChTJ i NCBJi (foto: Marek Pawłowski / NCBJ)

Szkoła doktorska IChTJ i NCBJ: umowa podpisana

 
 

Dyrek­to­rzy insty­tu­tów, pro­fe­so­ro­wie Andrzej Chmie­lew­ski i Krzysz­tof Kurek pod­pi­sali w dniu dzi­siej­szym umowę o wspól­nym pro­wa­dze­niu szkoły dok­tor­skiej. Umowa została pod­pi­sana na czas nie­ozna­czony. Stu­denci będą mogli uzy­skać sto­pień dok­tora w dzie­dzi­nie fizyki lub che­mii. Zaję­cia roz­poczną się w paździer­niku.

Medal 100-lecia Odzyskania Niepodległości (foto: Ministerstwo Energii)

Medale stulecia dla profesorów Strupczewskiego i Wrochny

Minister energii Krzysztof Tchórzewski wręczył w dniu dzisiejszym medale 100-lecia Odzyskania Niepodległości profesorowi NCBJ dr. inż. Andrzejowi Strupczewskiemu i prof. dr. hab. Grzegorzowi Wrochnie. Medale wyróżnionym naukowcom zostały przyznane przez Prezesa Rady Ministrów pana Mateusza Morawieckiego.

Centrum Doskonałości NOMATEN istotnym elementem Europejskiej Przestrzeni Badawczej

Centrum Doskonałości NOMATEN utworzone w NCBJ w Świerku otrzyma 15 mln euro wsparcia z Unii Europejskiej. Projekt został beneficjentem konkursu UE Teaming – przygotowano go w NCBJ z udziałem francuskiej CEA i fińskiej firmy VTT. Naukowcy Centrum będą badali materiały przeznaczone do pracy w ekstremalnych warunkach.

Prof.dr hab.inż. Krzysztof Kurek, dyrektor NCBJ (foto: NCBJ)

Profesor Krzysztof Kurek

Z ogromną satysfakcją informujemy, że 2 kwietnia 2019 r. odbyła się w Pałacu Prezydenckim uroczystość wręczenia nominacji profesorskich. Tytuł profesora nauk fizycznych otrzymał dyrektor NCBJ, dr hab. inż. Krzysztof Kurek. Teraz już prof. dr hab. inż. Krzysztof Kurek. Serdecznie gratulujemy!

Akcelerator śródoperacyjny IntraLine IOERT (foto: Grzegorz Krzyżewski /NCBJ)

Akcelerator do terapii śródoperacyjnej zostanie zainstalowany w Poznaniu

Do końca 2020 r. w Wielkopolskim Centrum Onkologii zostanie zainstalowany akcelerator śródoperacyjny wykonany w Świerku. Akcelerator zostanie zainstalowany w specjalnie dedykowanej sali i będzie wykorzystywał dotychczasowe osiągnięcia NCBJ i WCO wypracowane podczas realizacji projektów AiD oraz INTRADOSE. Twórcy nowego urządzenia uwzglednią zarówno postęp techniczny związany z rozwiązaniami dotyczącymi akceleratorów, jak również aktualne światowe doświadczenia kliniczne napromieniania śródoperacyjnego.

logo NCN

Dwie Miniatury w Naukach o Życiu

Po raz pierwszy granty NCN Miniatura w dziedzinie Nauk o Życiu trafią do naukowczyń z NCBJ. Zdobywczynie grantów, dr Kamila Maliszewska-Olejniczak i dr Karolina Wójciuk, pracują w Departamencie Eksploatacji Obiektów Jądrowych, a ich projekty powiązane są z badaniami na potrzeby terapii borowo-neutronowej (BNCT).

Zmarł profesor Eryk Infeld

Wspomnienie o profesorze Eryku Infeldzie

Talent łączył z wielką pracowitością i zapałem. Miał szczególną zdolność tworzenia i szczegółowego analizowania złożonych modeli matematycznych dla praktycznych problemów fizycznych. Był też humanistą, znał się na literaturze i sztuce. Był Człowiekiem myślącym i inspirującym otoczenie. Zawsze uśmiechnięty, pełen poczucia humoru. Miał dla wszystkich wiele życzliwości i cierpliwości. Zmarł 14 marca 2019 roku. Będzie nam Go brakowało.

Prof. Chang Kee Jung

JENNIFER zaprasza na wykład o ... fizyce sportu

Na zaproszenie grupy neutrinowej NCBJ i dzięki wsparciu europejskiego projektu JENNIFER, przyjeżdża do Polski jeden ze światowych liderów badań tych nieuchwytnych cząstek, prof. Chang Kee Jung. Poza zaangażowaniem w fizykę cząstek elementarnych, prof. Jung jest zapalonym popularyzatorem nauki, toteż został poproszony o wygłoszenie wykładu "Capturing Innovations and Underlying Physics in Sports (Selected Topics: Basketball, High Jump, Gymnastics and Swimming)". Wykład odbędzie się w poniedziałek 18 marca o godzinie 15:30, w sali B2.38 na Pasteura 5 (Wydział Fizyki UW) na konwersatorium Departamentu Badań Podstawowych NCBJ.

FASER – nowy eksperyment LHC z mocnym naszym akcentem

 
 

W CERN powstanie kolejny eksperyment przy Wielkim Zderzaczu Hadronów (LHC). Jednym z jego pomysłodawców jest Polak, dr Sebastian Trojanowski z Zakładu Fizyki Teoretycznej NCBJ. FASER – bo tak ma nazywać się nowa instalacja – będzie multidetektorem przeznaczonym do poszukiwania długożyciowych cząstek powstających w zderzeniach LHC i mogących być sygnałem istnienia hipotetycznej ciemnej materii.

Hoża i Pasteura (foto: Marek Pawłowski /NCBJ)

Hoża to już historia

Ostatni profesorowie wynieśli ostatnie biurka z pawilonu przy ul. Hożej 69. Teraz nasze warszawskie zakłady będą się mieściły przy ul. Pasteura 7 na Kampusie Ochota. Konkretnie na drugim, czwartym i piątym piętrze budynku dzielonego z Wydziałem Fizyki i innymi jednostkami Uniwersytetu Warszawskiego.

Wykop pod fundamenty CERAD (foto: Marek Pawłowski / NCBJ)

Wykop pod fundamenty laboratorium CERAD czeka na pierwszy beton

Zostały wykonane prace związane z przygotowaniem placu budowy Centrum Projektowania i Syntezy Radiofarmaceutyków Ukierunkowanych Molekularnie „CERAD”. Całość inwestycji powinna być ukończona w 2021 roku.

logo NCN

NCN: Ponad 6 mln zł na granty dla naukowców z Departamentu Badań Podstawowych

Ogłoszono wyniki najnowszych konkursów Narodowego Centrum Nauki MAESTRO, HARMONIA i SONATA BIS. Grant HARMONIA otrzyma pani prof. Agnieszka Pollo na projekt VIPERS i dalej ... Granty SONATA BIS trafią do pani prof. Justyny Łagody (Precyzyjne pomiary oscylacji neutrin ... T2K) oraz dr Katarzyny Małek (projekt ASTROdust ...) i dra Przemysława Małkiewicza (na badania nad kwantowym pochodzeniem ekspansji kosmologicznej i pierwotnych struktur).

Sowa (foto: NCBJ)

Sowa została zaprezentowana potencjalnym użytkownikom

13 lutego w Parku Naukowo-Technologicznym Świerk odbyła się prezentacja relokowalnego systemu skanowania pojazdów Sowa opracowanego w NCBJ. Gośćmi prezentacji byli dziennikarze oraz przedstawiciele służb celnych, a także potencjalni dystrybutorzy. Sowa to pierwsza na świecie konstrukcja relokowalnego systemu prześwietlania rentgenowskiego pojazdów, która zapewnia bezpieczeństwo, szybkość procesu inspekcji i jego dużą dokładność.

Rekrutacja uzupełniająca na studia doktoranckie w zakresie nowych koncepcji reaktorów jądrowych

Narodowe Centrum Badań Jądrowych zaprasza kandydatów na 5-letnie studia doktoranckie, które są prowadzone w ramach projektu “Nowe koncepcje reaktorów i analiz bezpieczeństwa dla Programu Polskiej Energetyki Jądrowej”. Poszukiwani są kandydaci ze stopniem magistra w zakresie nauk ścisłych i technicznych o bardzo dobrym przygotowaniu merytorycznym. Zgłoszenia kandydatów będą przyjmowane do 25 marca 2019 roku.

foto: Marek Pawłowski / NCBJ

Symulacja cyberataku na potrzeby szkoleń Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Sieci i Informacji

Laboratorium cyberbezpieczeństwa CyberLab w Świerku rozwija swoją działalność badawczą i współpracę międzynarodową. Pod koniec zeszłego roku w laboratorium zostały wygenerowane przykłady ruchu sieciowego odbywającego się podczas ataku cybernetycznego na sieć przemysłową. Dane te posłużą do szkolenia ekspertów bezpieczeństwa przez Europejską Agencję Bezpieczeństwa Sieci i Informacji (ENISA) i niedawno zostały włączone do pakietu materiałów szkoleniowych Agencji.

prof. Tatsuya Okubo, dziekan Szkoły Inżynierii na Uniwersytecie Tokijskim oraz prof. Krzysztof Kurek, dyrektor Narodowego Centrum Badań Jądrowych podpisująi umowę o wymianie akademickiej (foto: NCBJ)

Umowa NCBJ: Badania technologii jądrowych wspólnie z Japończykami

28 stycznia prof. Tatsuya Okubo, dziekan Szkoły Inżynierii na Uniwersytecie Tokijskim oraz prof. Krzysztof Kurek, dyrektor Narodowego Centrum Badań Jądrowych podpisali umowę o wymianie akademickiej pomiędzy reprezentowanymi przez siebie instytucjami. Umowę podpisano w czasie odbywającego się w Warszawie polsko-japońskiego seminarium poświęconego technologii reaktorów wysokotemperaturowych.

Rakieta wynosząca detektor POLAR przed startem (foto Dominik Rybka / NCBJ)

POLAR donosi o zagadkowej polaryzacji kosmicznych błysków gamma

Detektor POLAR został uruchomiony we wrześniu 2016 r. na pokładzie chińskiego laboratorium kosmicznego Tiangong-2. Naukowcy opublikowali właśnie pierwsze wyniki naukowe w czasopiśmie Nature Astronomy. POLAR jest efektem współpracy pomiędzy Szwajcarią (Uniwersytet w Genewie i Paul Scherrer Institut), Polską (Narodowe Centrum Badań Jądrowych) i Chinami.

Inauguracja PHD4GEN (foto: Marcin Jakubowski / NCBJ)

Zainaugurowano studia doktoranckie reaktorów czwartej generacji

11 stycznia w Świerku zainaugurowano uroczyście nowe studia doktoranckie PHD4GEN poświęcone najnowszym technologiom reaktorów jądrowych. Dla 11 studentów z czterech krajów przewidziano cykl 15 wykładów prowadzonych przez międzynarodowy zespół specjalistów, wyjazdy studyjne, konferencje ... i wysokie stypendia.

Konferencja HTR 2018 Warszawa (foto: NCBJ)

HTR na liście Krajowych Inteligentnych Specjalizacji

Wysokotemperaturowe reaktory jądrowe (HTR) znalazły się na liście Krajowych Inteligentnych Specjalizacji (KIS) w grupie KIS 4: Wysokosprawne, niskoemisyjne i zintegrowane układy wytwarzania, magazynowania, przesyłu i dystrybucji energii. Otwiera to drogę do objęcia badań NCBJ w tej dziedzinie wsparciem m.in. ze środków Unii Europejskiej.

Gdańsk - port kontenerowy (foto: NCBJ)

C-BORD: Kontrole ładunków mogą być szybsze i skuteczniejsze

Misją zakończonego w listopadzie 2018 r. europejskiego projektu C-BORD było opracowanie i przetestowanie kompleksowego, opłacalnego rozwiązania przeznaczonego do inspekcji kontenerów  na granicach UE. W projekcie rozwijane było pięć metod kontrolnych, a uzyskane wyniki dowodzą, że możliwe jest zintegrowanie ich do funkcjonalnego systemu. Wśród uczestników projektu byli m.in. naukowcy z NCBJ i polska Krajowa Administracja Skarbowa.

Wytwarzanie warstwy azotku tytanu 
na podłożach metalicznych

Wytwarzanie warstwy azotku tytanu 
na podłożach metalicznych

Naukowcy NCBJ i ITME opatentowali nowatorską metodę wytwarzania warstwy azotku tytanu na podłożach metalicznych. Otrzymywana dzięki wynalazkowi warstwa azotku tytanu ma jednolity skład fazowy, wysoką trwałość i cechuje się niskim współczynnikiem tarcia. Metoda ta może znaleźć praktyczne zastosowanie m.in. w produkcji łożysk.

Prof. Renata Mikołajczak (foto: Marcin Jakubowski / NCBJ)

Dr hab. inż. Renata Mikołajczak w komitecie naukowym instytutu ARRONAX

Pani dr hab. inż. Renata Mikołajczak (POLATOM@NCBJ) dołączyła do Międzynarodowego Komitetu Naukowego instytutu ARRONAX we Francji. Instytut dysponuje cyklotronem o energii 70 MeV wykorzystywanym głównie na potrzeby medycyny do produkcji strontu-82, a także m.in. germanu-68 i astatu-211. Doświadczenia w tej ostatniej produkcji mogą być bardzo cenne dla budowanego w Świerku cyklotronu CERAD.

Wizja artystyczna zderzenia generującego fale grawitacyjne (grafika: NCBJ)

Wykrycie czterech dodatkowych sygnałów fal grawitacyjnych

Analiza danych z detektorów Advanced LIGO ujawniła cztery nowe źródła fal grawitacyjnych. Sygnał GW170729 jest związany z najbardziej masywnym i odległym źródłem jakie do tej pory zaobserwowano. Kolejny, GW170818, odkryty został dzięki globalnej sieci trzech detektorów LIGO-Virgo. Odpowiada on układowi podwójnemu znajdującemu się około 2,5 miliarda lat świetlnych od Ziemi.

X Szkoła Energetyki Jądrowej

X Szkoła Energetyki Jądrowej zgromadziła ponad 200 słuchaczy

W Warszawie, Świerku i Różanie w dniach 26-29 listopada 2018 r. odbywały się wykłady i zajęcia dziesiątej edycji Szkoły Energetyki Jądrowej organizowanej przez NCBJ, Wydział Fizyki UW oraz ZUOP. Słuchacze mieli okazję wysłuchać prezentacji 20 wykładowców z całego świata, dyskutować o projekcie "Polityki Energetycznej Polski do 2040" i wziąć udział w wycieczkach edukacyjnych.

Prof. M. Moszyński z plakietka nagrody im. Glenna F. Knolla (foto: Marek Pawłowski, NVBJ)

Prof. Marek Moszyński nagrodzony przez IEEE NPSS

12 listopada 2018 r. profesor Marek Moszyński odebrał nagrodę im. Glenna F. Knolla w Sydney na dorocznym Sympozjum Nauk Jądrowych Instytutu Inżynierów Elektryków i Elektroników (IEEE-NSS). W dedykacji nagrody napisano: "For outstanding contribution to the modern scintillation detectors in application to physics, medicine and homeland security". Prof. Moszyński sam opowiada za co ta nagroda (YT).

prof. Żelazny na Kasprowym Wierchu w trakcie I Szkoły Reaktorowej w Zakopanem w 1965 r. (archiwum rodzinne)

Profesora Romana Żelaznego wspomina Krzysztof Andrzejewski

... Uzyskaliśmy od USA zezwolenie na zakup, ale pod warunkiem, że komputer będzie podlegał częstym inspekcjom amerykańskim, co z kolei wymagało przełamania oporów miejscowych. To się udało i w 1973 roku CYBER 72 stanął w Świerku, w centrum obliczeniowym CYFRONET, którego dyrektorem został prof. Żelazny. Ośrodek liczył ok. 100 osób personelu, razem z Zakładem Obliczeń Reaktorowych. ...

Umowa na finansowanie budowy PolFELa podpisana

Dyrektor NCBJ, prof. Krzysztof Kurek oraz dyrektor Ośrodka Przetwarzania Informacji, dr Olaf Gajl podpisali umowę na finasowanie budowy w Świerku polskiego lasera na swobodnych elektronach. To kolejny krok na drodze do realizacji tej inwestycji. Prof. Kurek wspominał o tym przedsięwzięciu podczas inauguracji konferencji cyberbezpieczeństwa (video).

Grafika: CIŚ

NCBJ i Akademia Leona Koźmińskiego będą współpracować w dziedzinie Big Data

16 października 2018 r. podpisane zostało porozumienie o współpracy naukowo-dydaktycznej pomiędzy Akademią Leona Koźmińskiego a Narodowym Centrum Badań Jądrowych. Zakres umowy obejmuje m.in. wspólne prowadzenie projektów badawczych, rozwój narzędzi analitycznych oraz zastosowanie sztucznej inteligencji w analizie dużych zbiorów danych.

Odmienne długości lini uzasadniają wysoką stabilność stanu izomerycznego w 270Ds (krótka linia - dłuższy czas życia) i niską stabilność w 270Cn (długa czerwona linia - krótki czas życia).

Izomery pierwiastków superciężkich mogą być znacznie bardziej stabilne niż dotąd sądzono

Praca zespołu teoretyków z NCBJ i Uniwersytetu Zielonogórskiego wskazuje, że niektóre stany izomeryczne pierwiastków superciężkich mogą mieć czasy życia mierzone w sekundach, a więc dziesiątki tysięcy razy dłuższe niż czasy życia ich bardzo niestabilnych stanów podstawowych. Jeśli takie egzotyczne stany jądrowe zostaną wytworzone eksperymentalnie, będą wystarczająco stabilne, by badać ich własności chemiczne.

foto: Marcin Jakubowski / NCBJ

CyberLAB w Świerku skutecznie bada cyberbezpieczeństwo

Działające od niedawna Laboratorium Cyberbezpieczeństwa Narodowego Centrum Badań Jądrowych odnotowało pierwszy sukces: naukowcy wykryli niebezpieczną lukę w oprogramowaniu firmowym jednego z powszechnie używanych sterowników logicznych PLC wykorzystywanym m.in. w instalacjach nuklearnych. Producent naprawił już błąd, zalecając niezbędne poprawki wszystkim użytkownikom.

Profesor Grzegorz Wrochna (NCBJ) wita gości konferencji HTR 2018 (foto: NCBJ)

Ponad 200 specjalistów z całego świata dyskutuje w Warszawie na temat reaktorów wysokotemperaturowych

W Warszawie odbywa się cykliczna światowa konferencja poświęcona rektorom wysokotemperaturowym HTR 2018. Tegoroczną dziewiątą jej edycję organizuje Narodowe Centrum Badań Jądrowych. Naukowcy, praktycy i decydenci z pięciu kontynentów dyskutują m.in. nad perspektywami szybkiego wykorzystania technologii HTR w krajach o zaawansowanym przemyśle chemicznym takich jak Polska.

Inauguracja studiów RadFarm (foto: Marcin Jakubowski / NCBJ)

Inauguracja Studiów Doktoranckich RadFarm

4 października zainaugurowano w Świerku studia doktoranckie w ramach projektu RadFarm - Radiofarmaceutyki dla ukierunkowanej molekularnie diagnostyki i terapii medycznej. 17 słuchaczy będzie uczęszczało na zajęcia i prowadziło własne badania w czterech współpracujących jednostkach naukowych. Studia są dofinansowane z programu POWER Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.

Monika Panfil nagrodzona w konkursie PTN

III nagroda PTN za pracę magisterską o reaktywności rektora MARIA

Monika Panfil, absolwentka kierunku Energetyka i Chemia Jądrowa (prowadzonego wspólnie przez Wydział Fizyki i Wydział Chemii UW) zdobyła III nagrodę w tegorocznym Konkursie Polskiego Towarzystwa Nukleonicznego na najlepsze prace z dziedziny atomistyki w kategorii prac magisterskich za pracę pt. „Badanie wpływu wahań dobowych temperatury otoczenia na zapas reaktywności reaktora MARIA”.

Nowy film o reaktorze MARIA dostępny na YouTube

Na naszym kanale YouTube umieściliśmy najnowszą sześciominutową wersję filmu promocyjnego reaktora MARIA. Jest on przygotowany w dwóch wersjach językowych (pl: https://youtu.be/JSgyYTqTKvE i en: https://youtu.be/tPHRjmQYXuY). Biuro Komunikacji i Promocji NCBJ udostępnia także pliki z filmem w jakości HD zarówno pracownikom jak i mediom. Film można też obejrzeć przechodząc do treści tej notatki.

TMEX 2018 (foto: Marek Pawłowski / NCBJ)

O największych detektorach najmniejszych cząstek dyskutowano w Warszawie

Neutrina to (prawie) nieuchwytne cząstki, które mogą nam dostarczyć niezwykle ciekawe informacje o prapoczątkach Wszechświata. Wkrótce rozpocznie się w Japonii budowa kolejnego potężnego detektora neutrin Hyper-Kamiokande. M.in. o tym projekcie dyskutowali goście z całego świata na konferencji zorganizowanej w dniach 19–21 września w Warszawie m.in. przez NCBJ.

Start balonu z detektorami CosmicWatch (foto: Katarzyna Frankiewicz / NCBJ)

Naukowcy z NCBJ wysłali w bliską przestrzeń kosmiczną detektory edukacyjne

W sobotę 22 września, podczas odbywającej się w Toruniu międzynarodowej konferencji Near Space 2018, balon meteorologiczny wyniósł w bliską przestrzeń kosmiczną przygotowaną przez naukowców z Narodowego Centrum Badań Jądrowych kapsułę zawierającą specjalnie przystosowany zestaw dwóch detektorów edukacyjnych CosmicWatch.

Znaczek Dni Otwartych 2018

Dni Otwarte: 6-7 października, rezerwacja od 24 września

W dniach 6–7 października NCBJ wraz z PPUP ZUOP zaprasza na Dni Otwarte ośrodka jądrowego Świerk. Dla chętnych przygotowaliśmy 12 tras zwiedzania, wystawy, konkurs i pokazy filmów. Do ośrodka będzie można dojechać specjalnym transportem z Warszawy, Garwolina i Otwocka. 24 września uruchomimy rezerwację internetową na ok. połowę miejsc.

atom

Rekrutacja na studia doktoranckie PHD4GEN trwa nadal

Ogranizatorzy studiów doktoranckich na temat reaktorów jądrowych nowych generacji informują, że mimo bardzo atrakcyjnej oferty stypendialnej, pozostało jeszcze kilka wolnych miejsc. W związku z tym proces rekrutacyjny zostaje przedłużony bezterminowo. Więcej szczegółów znajduje się w udostępnionym ogłoszeniu. 

FNP zapewni środki krajowe na działalność Centrum Doskonałości NOMATEN

Przygotowany w NCBJ projekt utworzenia Centrum Doskonałości nowych materiałów NOMATEN uzyska finansowanie z Fundacji na rzecz Nauki Polskiej – przewiduje umowa podpisana 6 września w Warszawie. Zgodnie z zasadami konkursu MAB PLUS, wniosek konkursowy złożyło do FNP dwóch naukowych liderów projektu: prof. Sergio Bertolucci i dr hab. Paweł Sobkowicz. Konkurs był adresowany do beneficjentów programu Teaming, prowadzonego przez Komisję Europejską.

Fragment prezentacji J.J. Carroll'a w NCBJ

Izotopowe akumulatory energii?

W NCBJ rozpoczęto prace badawcze nad metastabilnym izotopem renu 186m. Czas życia tego izomeru wynosi ok. 200 tys. lat, ale można wymusić jego przejście do stanu jądrowego, który szybko się rozpada, uwalniając znacznie większą porcję energii niż energia potrzebna do zainicjowania procesu. Dzięki tej własności jądra renu mogą być użytecznymi magazynami energii. Ich badania w Świerku będą finansowane przez Laboratorium Badawcze Armii USA (ARL).

Wycieczka do Reaktora MARIA

Wkrótce rozpoczną się zapisy na wiosenne wycieczki edukacyjne do NCBJ

Zapisy na najbliższy, wiosenny cykl wycieczek edukacyjnych do NCBJ (styczeń-czerwiec 2019) rozpoczną się 13 grudnia 2018 r. Przyjmujemy przede wszystkim młodzież szkolną od 4 klasy szkoły podstawowej, studentów oraz grupy zorganizowane. Wszystkim osobom powyżej 11 roku życia oferujemy zwiedzanie reaktora MARIA i wykłady.

Efekt A+: dotacja statutowa wyższa o 50%

Dotacja MNiSW na utrzymanie potencjału badawczego NCBJ będzie zwiększona o 50% – wynika z decyzji, która właśnie dotarła do Świerka. To bezpośredni skutek uzyskania przez instytut najwyższej kategorii naukowej A+ w zeszłorocznej ocenie jednostek naukowo-badawczych. Choć dotacja to tylko jedno ze źródeł przychodów Instytutu, jej wzrost pozwoli na zwiększenie wynagrodzeń pracowników.

PHD4GEN: druga rekrutacja na studia doktoranckie

Trwa druga rekrutacja na studia doktoranckie w zakresie nowych koncepcji reaktorów jądrowych (HTGR, DFR). Zgłoszenia kandydatów można nadsyłać do 3 września; dwa tygodnie później przewidziany jest egzamin. Studia rozpoczną się od października 2018 r.

Polski laser na swobodnych elektronach coraz bliżej

Decyzja o przeznaczeniu na projekt PolFEL kwoty ponad 118 mln. zł dotarła do NCBJ. Przedsięwzięcie będzie wspierane naukowo i technicznie m.in. dzięki współpracy NCBJ z twórcami E-XFEL - najpotężniejszego tego typu urządzenia na świecie pracującego od roku w Hamburgu.

EUREKA! Druga nagroda dla niezniszczalnej pamięci

Naukowcy z NCBJ zgłosili do opatentowania metodę zapisu danych, która nie ulegnie próbie czasu. Zapisane dane przetrwają pożar, zalanie czy nawet impuls elektromagnetyczny powstały w wyniku wybuchu jądrowego. Wynalazek zdobył drugą nagrodę w konkursie „Eureka! DGP”.

PolFEL powstanie! Polski laser na swobodnych elektronach w Świerku uzyskał finansowanie

Dziś OPI ogłosił zatwierdzoną listę rankingową w konkursie nr 2. POIR. Nasz projekt znalazł się na drugim miejscu i uzyska finansowanie na poziomie powyżej 118 mln zł. Wkrótce przedstawimy więcej informacji na temat tego nowego, ważnego urządzenia.

PRELUDIUM na badanie "preludium" do historii Wszechświata

Artur Miroszewski, doktorant w Zakładzie UZ3 w Departamencie Badań Układów Złożonych, otrzyma finansowanie projektu pt. "Mechanika kwantowa i kwantowa kosmologia w formalizmie rozszerzonej przestrzeni fazowej". Projekt jest jednym z laureatów konkursu NCN PRELUDIUM 14.

C-BORD: dokładne i szybkie kontrole kontenerów

W Porcie Gdańskim odbywają się testy kompleksowego systemu wykrywania ładunków niebezpiecznych i nielegalnych opracowywanego w ramach projektu C-BORD. Dzięki zintegrowaniu dostępnych obecnie metod nieinwazyjnej inspekcji ładunków kontenerowych kontrole celne będą mogły być dokładniejsza, a jednocześnie szybsze.

Stypendia dla chętnych do badania neutrin

Dr Joanna Zalipska, która realizuje grant badawczy z programu OPUS z Narodowego Centrum Nauki, poszukuje chętnych do współpracy w ramach stypendium magisterskiego i doktoranckiego. Projekt NCN ma tytuł "Badanie skorelowanych par nukleonów w oddziaływaniach neutrin", a jego kierownikiem jest prof. Jan Sobczyk z Uniwersytetu Wrocławskiego.

Prace POLATOMu wśród najwyżej notowanych publikacji Nuclear Medicine Review

Aż trzy prace autorów z Ośrodka Radioizotopów POLATOM znalazły się na liście pięciu najczęściej cytowanych wśród publikacji, które ukazały się w czasopiśmie Nuclear Medicine Review w latach 2015-2017. Dyplomy wręczono na uroczystej sesji w trakcie obrad XIX Zjazdu Polskiego Towarzystwa Medycyny Nuklearnej.

60 lat temu uruchomiono reaktor EWA

14 czerwca 1958 r. został uruchomiony pierwszy w Polsce reaktor jądrowy. EWA (Eksperymentalny, Wodny, Atomowy) rozpoczęła pracę w powstałym trzy lata wcześniej Instytucie Badań Jądrowych w Świerku. Reaktor został kupiony w ZSRR, a jego konstrukcja zakładała uzyskanie mocy cieplnej 2 MW i gęstości strumienia neutronów termicznych 2*10^13 neutronów/s*cm².

K. Frankiewicz nagrodzona za plakat o poszukiwaniu sygnału ciemnej materii w Super-Kamiokande

Na konferencji “Neutrino 2018” w Heidelbergu nagrodzono młodych naukowców w sesji plakatowej. W konkursie brało udział 200 prezentacji. Wygrał plakat  Katarzyny Frankiewicz (NCBJ), na którym autorka zaprezentowała efekty poszukiwania sygnału anihilacji ciemnej  materii we wnętrzu Ziemi. Nagrodę zwyciężczyni wręczał m.in. prof. Kajita - laureat nagrody Nobla z 2015 roku.

Francuskie odznaczenia dla naukowców z NCBJ

W poniedziałek 11 czerwca ambasador Republiki Francuskiej w Polsce, Jego Ekscelencja pan Pierre Lévy odznaczył czterech pracowników NCBJ Orderami Palm Akademickich. Wyróżnienie jest wyrazem uznania dla zasług odznaczonych dla rozwoju współpracy naukowej Francji i Polski. Osoby odznaczone to panowie Grzegorz Wrochna, Tomasz Jackowski, Jacek Jagielski i Krzysztof Kurek.

Zmiana terminów w procesie rekrutacji na studia doktoranckie phd4gen.pl

Ważna wiadomość związana z rekrutacją na studia doktoranckie w ramach projektu “Nowe koncepcje reaktorów i analiz bezpieczeństwa dla Programu Polskiej Energetyki Jądrowej”:  Z przyczyn formalnych pierwsza rudna zgłoszeń kandydatów zostaje przesunięta na dzień 28 czerwca 2018 roku na godzinę 17.00. Egzaminy na studia rozpoczną się 11 lipca a wyniki zostaną ogłoszone 17 lipca 2018.

Dyrektor Agencji Energii Jądrowej OECD w Świerku

29 maja odwiedził Świerk pan William D. Magwood IV, Dyrektor Generalny Agencji Energii Jądrowej OECD wraz z twarzysząca mu delegacją. Spotkaniu w NCBJ przewodniczył pan Andrzej Piotrowski, doradca ministra energii, a udział wzięli także profesor Andrzej Chmielewski, dyrektor Instytutu Chemii i Techniki Jądrowej (IChTJ) oraz gospodarze - kierownictwo NCBJ z dyrektorem, profesorem Krzysztofem Kurkiem.

O projekcie CERAD na konferencji NOMATEN

W ramach trzydniowej konferencji roboczej NOMATEN Scientific Workshop (Świerk, 15-17.05.2018 r.) zorganizowano sesję równoległą młodych badaczy radiofarmaceutyków oraz sesję plenarną dotyczącą radiofarmaceutyków, która zakończyła się dyskusją okrągłego stołu. Na obu sesjach wygłoszono w sumie kilkanaście referatów, w tym trzy referaty plenarne.

Rekrutacja na interdyscyplinarne studia doktoranckie reaktorów nowych generacji

NCBJ ogłasza rekrutację na studia doktoranckie w zakresie nowych koncepcji reaktorów (HTGR, DFR). Studia będa miały charakter interdyscyplinarny i międzynarodowy. Wszystkie zajęcia będą prowadzone w języku angielskim. Dla słuchaczy przewidziano atrakcyjne stypendia i staże w wiodących ośrodkach zagranicznych. Ruszyła też strona studium phd4gen.pl

Centrum doskonałości nowych materiałów NOMATEN: konferencja w Świerku

W Świerku rozpoczęła się trzydniowa konferencja robocza poświęcona projektowi utworzenia centrum doskonałości materiałów do zastosowań w środowiskach ekstremalnych NOMATEN. Projekt jest wspólną inicjatywą francuskiego CEA, fińskiego VTT i NCBJ. Centrum znalazło się w ekskluzywnym gronie projektów, które zyskały uznanie w pierwszej fazie konkursu UE Teaming for Excelence.

CERAD: przygotowywanie terenu (foto: Marek Pawłowski / NCBJ)

Wkrótce powinno się zakończyć przygotowywanie terenu pod budynek CERAD

W Świerku trwają prace na placu budowy Centrum Projektowania i Syntezy Radiofarmaceutyków Ukierunkowanych Molekularnie „CERAD”. W miejscu, w którym powstanie trójkondygnacyjny budynek laboratorium, rozebrano starą kotłownię i usuwane są jej fundamenty.

W Świerku o cyberbezpieczeństwie instalacji jądrowych

NCBJ we współpracy z IAEA zorganizowało pięciodniowe szkolenie na temat oceny stanu cyberbezpieczeństwa instalacji jądrowych. Zaproszeni eksperci spotkają się w Świerku z uczestnikami delegowanymi przez urzędy centralne, instytuty naukowe oraz firmy. Przedstawią metodologię i najlepsze praktyki oceny cyberbezpieczeństwa, pozwalające zawczasu zidentyfikować słabe punkty i zagrożenia, i podjąć odpowiednie działania zabezpieczające.

Jod ze Świerka dla pół miliona pacjentów tygodniowo

Duża cześć radioaktywnego jodu 131 stosowanego w medycynie nuklearnej na świecie jest produkowana w Polsce. Ośrodek Radioizotopów Polatom eksportuje odczynniki jodowe i gotowe produkty lecznicze do odbiorców na sześciu kontynentach. Izotopy potrzebne do produkcji radiofarmaceutyków powstają w reaktorze badawczym Maria. Preparaty zawierające jod 131 używane są przede wszystkim w terapii i diagnostyce chorób tarczycy.

Dzięki IT przedsiębiorcy będą mogli spać spokojniej

Zespół polskich badaczy zwyciężył w pierwszej rundzie w zdalnej rywalizacji międzynarodowego konkursu Global Legal Hackathon 2018, który promuje innowacyjne rozwiązania informatyczne w obszarze prawa i legislacji. Rozwiązanie zaprezentowane przez dra Adama Zadrożnego (NCBJ) i współpracowników jest oparte na technologii blockchain i ma pomóc podatnikom w udokumentowaniu, że ich partner biznesowy był płatnikiem podatku VAT w chwili realizowania transakcji.

Międzynarodowa konferencja HTR 2018 odbędzie się w październiku w Warszawie

O najbezpieczniejszej i najbardziej obiecującej technologii reaktorów jądrowych – HTGR  – dyskutować będą przedstawiciele świata nauki i przemysłu podczas Międzynarodowej Konferencji HTR 2018. Być może już wkrótce wysokotemperaturowe reaktory jądrowe będą wytwarzać w Polsce energię cieplną dla przemysłu, a w dalszej przyszłości wytwarzać wodór.

Polski Produkt Przyszłości ze Świerka pomoże chorym na raka

1 marca w Warszawie przyznano tytuły Polskiego Produktu Przyszłości w tegorocznym jubileuszowym XX konkursie organizowanym przez PARP i NCBiR. Laureatem został akcelerator śródoperacyjny IntraLine-IOERT zbudowany w NCBJ. Konkurs promuje innowacyjne wyroby i technologie, które mają szansę zaistnieć na rynku krajowym i globalnym. 

Podpisanie umowy na finansowanie projektu CentriX

CentriX prześwietli prawie wszystko

Już nie­ba­wem po­nad 17,6 mln zł wspar­cia unij­ne­go tra­fi do Na­ro­do­we­go Cen­trum Ba­dań Ją­dro­wych w Świer­ku na utwo­rze­nie cen­trum ba­daw­czo-wdro­że­nio­we­go prze­my­sło­wych tech­nik ra­dia­cyj­nych Cen­triX. W po­nie­dzia­łek 26 lu­te­go umo­wę w spra­wie fi­nan­so­wa­nia pro­jek­tu pod­pi­sali Wi­ce­mar­sza­łek Wo­je­wódz­twa Ma­zo­wiec­kie­go Ja­ni­na Orze­łow­ska, Czło­nek Za­rzą­du Wo­je­wódz­twa Ma­zo­wiec­kie­go Elż­bie­ta Lanc oraz Dy­rek­tor NCBJ, prof. Krzysz­tof Ku­rek.

SONATA BIS, SONATA i cztery razy HARMONIA

W najnowszej edycji konkursów badawczych Narodowego Centrum Nauki sukces odniosło sześcioro naukowców z NCBJ. Najcenniejsze jest osiągniecie w konkursie SONATA BIS 7. Dr Kamila Kowalska z Zakładu Fizyki Teoretycznej na swoje badania nad "Rozszerzeniami Modelu Standardowego z fermionami wektoropodobnymi" otrzyma prawie 2,5 mln zł.

Ambulans do pobierania krwi, fot. RCKiK w Warszawie

Akcja krwiodawstwa po raz pierwszy w Świerku

Pierwsza w Świerku akcja oddawania krwi odbędzie się 16 lutego (piątek) z inicjatywy klubu sportowego NCBJ A-To-My. Mogą w niej wziąć udział wszystkie osoby pracujące na terenie ośrodka. Ofiarujemy szczególny dar – dar życia.

Seminarium

Informacja i stanowisko NCBJ w sprawie uczennicy z Torunia

Wstęp na teren ośrodka jądrowego w Świerku podlega ograniczeniom ustalonym zgodnie z zaleceniami instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo państwa. Obywatele polscy mający powód do wejścia na teren ośrodka, są wpuszczani po ustaleniu ich tożsamości.

Polscy naukowcy współautorami artykułu w „Nature” opisującego zaobserwowanie wymuszonego uwolnienia energii ze wzbudzonych jąder atomowych

Po raz pierwszy pokazano eksperymentalnie, że jadra atomowe mogą być wzbudzane poprzez wychwyt elektronu na niezapełnioną powłokę elektronową atomu. Wynik może mieć znaczenie zarówno teoretyczne jak i praktyczne, wskazując nowy sposób magazynowania energii. O odkryciu donosi najnowszy numer czasopisma Nature. Współautorami pracy są polscy naukowcy.

Aż trzech młodych naukowców z NCBJ otrzyma prestiżowe stypendia

Trzej badacze z NCBJ otrzymają stypendia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla wybitnych młodych naukowców. Właśnie kończy się proces podpisywania stosownych umów. NCBJ znalazł się w gronie 12 jednostek badawczych w Polsce z największą liczbą uhonorowanych naukowców.

Profesor Tadeusz Wibig. Fotografia z prywatnego archiwum

Profesor Tadeusz Wibig Popularyzatorem Nauki 2017

Nagrodę główną w Konkursie PAP i MNiSW dla popularyzatorów nauki – za całokształt działalności związanej z popularyzacją – przyznano prof. Tadeuszowi Wibigowi z Wydziału Fizyki i Informatyki stosowanej Uniwersytetu Łódzkiego oraz z Zakładu Astrofizyki Narodowego Centrum Badań Jądrowych w Łodzi. Laureat udzielił ciekawego wywiadu Radiu dla Ciebie.

Prof. Grzegorz Wrochna, fot. NCBJ

Mi­ni­ster­stwo Ener­gii przy­ję­ło ra­port re­ko­men­du­ją­cy wdro­że­nie re­ak­to­rów HTGR w Pol­sce

Departament Energii Jądrowej ME opublikował raport resortowego zespołu ds. analizy i przygotowania warunków do wdrożenia wysokotemperaturowych reaktorów jądrowych. Zespół przeprowadził szczegółową analizę wykorzystania tego typu reaktorów do pokrycia krajowego zapotrzebowania na ciepło przemysłowe o temperaturze do 700°C..

Nowa mapa drogowa europejskiej astrofizyki cząstek

09 stycznia 2018 opublikowano mapę drogowa rozwoju europejskiej astrofizyki cząstek na lata 2017-2026. Priorytetowymi kierunkami badań opublikowanej europejskiej strategii astrofizyki cząstek ogłoszono fale grawitacyjne, fizykę neutrin, poszukiwania ciemnej materii oraz badania promieniowania gamma.

Już wiadomo kto wybuduje CERAD

12 grudnia w Świerku podpisano umowę z kompleksowym wykonawcą centrum CERAD wybranym po przeprowadzeniu unijnej procedury przetargowej. Spółka CP OK2 z Krakowa zrealizuje inwestycję do połowy 2021 r. W obiekcie znajdzie się m.in. nowoczesny cyklotron do wytwarzania radioizotopów wiązkami protonów, deuteronów i cząstek alfa. 

Minister Nauki i Szk. Wyższego podpisał decyzję o przyznaniu NCBJ kategorii A+

Zgodnie z ogłoszonymi w październiku br. rekomendacjami Komitetu Ewaluacji Jednostek Naukowych, NCBJ otrzymał decyzję o przyznaniu nam kategorii A+. Ocenie podlegało ok. 1000 podmiotów reprezentujących wszystkie dziedziny nauki. Najwyższą kategorię uzyskało tylko 47 z nich, w tym jedynie 4 instytuty naukowo-badawcze. Znaleźlismy się w tym elitarnym gronie.

W Świerku o prześwietlaniu cargo

W Świerku odbyło się dwudniowe seminarium poświęcone wykorzystaniu urządzeń radiograficznych do wykrywania przemytu. W spotkaniu, obok naukowców i inżynierów z NCBJ, wzięli udział przedstawiciele Izb Administracji Skarbowej oraz PiD Polska. 

IX Międzynarodowa Szkoła Energetyki Jądrowej: Sprawozdanie

W Szkole uczestniczyło około 200 słuchaczy z różnych rejonów i organizacji w Polsce oraz grono 24 wybitnych specjalistów z kilkunastu krajów. Zorganizowały ją wspólnie NCBJ i Departament Energii Jądrowej Ministerstwa Energii, przy współudziale ZUOP i Wydziału Fizyki UW. Sprawozdanie podsumowujące Szkołę przygotował prof. Andrzej Strupczewski.

100 gigabitów na sekundę z Hamburga do Świerka

NCBJ podpisało w ubiegłym tygodniu ramową umowę o współpracy ze spółką European XFEL GmbH. Naukowcy chcą, by dane generowane w eksperymentach najpotężniejszego na świecie lasera na swobodnych elektronach, były gromadzone i przetwarzane w Centrum Informatycznym Świerk. Przedsięwzięcie wymaga m.in. budowy infrastruktury zapewniającej stabilne połączenie o przepustowości 100 Gbps.

Badanie ultrasonograficzne w LBM NCBJ. (foto: NCBJ)

Badania materiałowe NCBJ istotnym elementem bezpieczeństwa polskiego programu jądrowego

Laboratorium Badań Materiałowych NCBJ przygotowało na zlecenie Ministerstwa Energii „Wytyczne wspomagające działania przedsiębiorstw krajowych w budowie elektrowni jądrowych”. Wytyczne dotyczą prowadzania badań nieniszczących i niszczących elementów instalacji i obiektów energetyki jądrowej. Publikacja jest też przewodnikiem po normach krajowych i zagranicznych obowiązujących w tych dziedzinach badań.

Profesor Leszek Roszkowski laureatem konkursu na Międzynarodową Agendę Badawczą (MAB). Gratulujemy!

Projekt Astrocent przygotowany przez profesora Leszka Roszkowskiego (NCBJ) uzyskał finansowanie w wysokości ponad 37 milionów złotych jako jeden z trzech wniosków w drugiej edycji konkursu Fundacji Nauki Polskiej na Międzynarodowe Agendy Badawcze (MAB). Współautorem projektu jest profesor Tomasz Bulik z UW. Zespoły naukowców Astrocent bedą badały m.in. fale grawitacyjne, ciemną materię i innego aspekty „ukrytego Wszechświata”. Profesor Roszkowski będzie kierownikiem nowego centrum.

NCBJ chce współtworzyć nowe urządzenie badawcze w Rosji

NCBJ jest zainteresowane współpracą przy budowie kompleksu badawczego NICA, który powstaje w Dubnej. W Warszawie odbywa się pięciodniowa międzynarodowa konferencja NICA Days. W poniedziałek 6.11 zawiązano konsorcjum polskich instytucji naukowych zainteresowanych współpracą przy projekcie. W środę 8.11 uczestnicy konferencji odwiedzili w Świerku laboratoria, które mogą wnieść wkład w realizację inwestycji.

Seminarium

Wyjaśnienie w sprawie cytowanych w mediach wypowiedzi na temat dostawców elektrowni jądrowych dla Polski

Wyjaśniam, że cytowane przez media opinie na temat możliwych dostawców technologii jądrowych dla Polski zawarte w relacjach z debaty „Polski Mix Energetyczny” nie są oficjalnym stanowiskiem Narodowego Centrum Badań Jądrowych.

Świerk odwiedziła delegacja administracji energetycznej ChRL

W dniu 6 listopada NCBJ odwiedziła delegacja Chińskiej Krajowej Administracji Energii (NEA). Delegacji przewodniczył pan Liu Baohua, zastępca dyrektora NEA ds. elektryczności i energetyki jądrowej. Goście spotkali się z dyrekcją instytutu, zwiedzili badawczy reaktor jądrowy Maria i Laboratorium Struktur Przyspieszających.

Profesora Adama Sobiczewskiego wspomina profesor Zygmunt Patyk

Pana Profesora Adama Sobiczewskiego po raz pierwszy spotkałem na początku lat osiemdziesiatych podczas egzaminu na Studium Doktoranckie przy Instytucie Badań Jądrowych w Świerku. Pamiętam, że zadał mi pytanie – dlaczego jedne  jądra atomowe są stabilne, a inne podlegają rozpadowi. Dzisiaj wiem, że odpowiedzi na to pytanie pan Adam, tak go nazywaliśmy, szukał przez całe życie. 

LIGO i Virgo rejestrują pierwsze w historii fale grawitacyjne z układu podwójnego gwiazd neutronowych

Zespoły badawcze detektorów fal grawitacyjnych LIGO i VIRGO oraz ok. 70 obserwatoriów optycznych naziemnych i kosmicznych ogłosiły informację o zarejestrowaniu sygnału GW170817. To pierwsza jednoczesna rejestracja sygnału grawitacyjnego i elektromagnetycznego. Otrzymane dane mogą być przełomowe dla dalszych badań i zrozumienia ewolucji Wszechświata.

Nauka, Samorząd i Biznes spotykają się w Świerku

W dniu 13 października 2017 roku o godz 10.00 w Narodowym Centrum Badań Jądrowych w Świerku odbędzie się I Forum współpracy Samorząd-Nauka-Biznes INNOMAZ 2017. Organizatorem forum jest Stowarzyszenie Rozwoju Mazowsza Innomaz. Współorganizatorami: Wydział Inżynierii Materiałowej Politechniki Warszawskiej oraz Park Naukowo-Technologiczny w Świerku.

9. Międzynarodowa Szkoła Energetyki Jądrowej zaprasza

9. Międzynarodowa Szkoła Energetyki Jądrowej odbędzie się w dn. 14-17.11 w Warszawie, Świerku i Różanie. Jej organizatorzy to Ministerstwo Energii oraz NCBJ we współpracy z Wydziałem Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego oraz Przedsiębiorstwem Państwowym Zakład Unieszkodliwiania Odpadów Promieniotwórczych. Dla uczestników zaplanowano szereg atrakcji w tym m.in. sesję "Kierunek Mars" i wykład prof. A. K. Wróblewskiego.

Ruten 106: ilości śladowe bez znaczenia dla zdrowia

Pomiary aparatury NCBJ analizującej powietrze w okolicach Świerka potwierdzają obecność śladowych ilości rutenu 106 nie mających żadnego znaczenia dla zdrowia. Zmierzone wartości są zgodne z odczytami innych stacji pomiarowych w Polsce. Jednocześnie pomiary NCBJ nie wykazują obecności anomalnych ilości innych izotopów, co potwierdza przypuszczenia co do źródła rutenu 106 wyrażone w komunikacie Państwowej Agencji Atomistyki.

Pierwsza rejestracja fali grawitacyjnej przez detektor Advanced Virgo

Na szczycie ministrów nauki krajów G7 ogłoszono o pierwszej detekcji fal grawitacyjnych dokonanej jednocześnie przez dwa detektory amerykańskie i europejski detektor Advanced VIRGO. Obserwacja pozwala na przybliżone określenie miejsca emisji sygnału co otwiera nowy rozdział w astrofizyce. W pracach współpracy VIRGO uczestniczy polska grupa uczonych PolGraw skupiająca naukowców z ośmiu jednostek badawczych.

Konsorcjum projektu reaktorów HTGR inauguruje pracę w Warszawie

No­wa tech­no­lo­gia wy­so­ko­tem­pe­ra­tu­ro­wych re­ak­to­rów ją­dro­wych mo­gą­cych do­star­czać cie­pło tech­no­lo­gicz­ne dla prze­my­słu bę­dzie te­ma­tem spo­tka­nia in­au­gu­ru­ją­ce­go mię­dzy­na­ro­do­wy pro­jekt GEMINI+, któ­re od­bę­dzie się w War­sza­wie w dniach 27 i 28 wrze­śnia. Przed­się­wzię­ciem R&D fi­nan­so­wa­nym w ra­mach pro­gra­mu Ho­ry­zont 2020 Unii Eu­ro­pej­skiej są za­in­te­re­so­wa­ne m.in. pol­skie kon­cer­ny che­micz­ne.

NCBJ wesprze spółkę Kubara Lamina w realizacji zamówienia dla amerykańskiego superlasera badawczego

NCBJ i Kubara Lamina S.A. podpisały umowę ramową o współpracy przy produkcji aparatury mikrofalowej. NCBJ będzie wykonywało dla partnera badania, pomiary i oceny techniczne. Instytucje zamierzają współpracować m.in. przy realizacji kontraktu spółki Kubara Lamina na dostawę podzespołów do lasera na swobodnych elektronach LCLS w SLAC.

Zmarł prof. dr hab. Andrzej Czachor (1934-2017)

Prof. dr hab. Andrzej Czachor (1934-2017) – wspomnienie

Wieczorem 8 września odszedł od nas długoletni pracownik NCBJ, świetny uczony, wierny swoim ideałom patriota i działacz społeczny. Jego prace z zakresu dynamiki sieci krystalicznej, zwieńczone monografią „Drgania atomów w ciele stałym” stanowią do dziś literaturę odniesienia. Zajmował się problemami wywołanymi nieporządkiem w sieci krystalicznej i magnetycznej, a z biegiem lat zaczęły Go interesować problemy bardziej uniwersalne. Co było dlań charakterystyczne, to umiejętność zadania prostego pytania, na które odpowiedź nie zawsze jest prosta.

Czy w Świerku powstanie centrum materiałów przyszłości?

Naukowcy z NCBJ rozpoczęli udział w konkursie UE Teaming for Excellence. Jako laureaci selekcji krajowej otrzymali środki, za które wraz z kolegami z Francji i Finlandii będą przez rok przygotowywać plan biznesowy i badawczy projektu NOMATEN. Jeśli projekt zyska uznanie na poziomie europejskim, to w Świerku powstanie Centrum Doskonałości opracowujące nowe materiały na potrzeby medycyny i przemysłu.

NCBJ nie obserwuje wzrostu poziomu promieniowania

Informujemy, że NCBJ nie ma żadnej informacji na temat rzekomej awarii lub groźby awarii elektrowni jądrowej w Belgii. Urządzenia pomiarowe NCBJ nie wykazały w ostatnim okresie żadnych anomalii w poziomie promieniowania.

Centrum Informatyczne Świerk (foto: NCBJ)

Pierwszy krok na drodze do przetwarzania danych z XFEL-a w Świerku

1 września 2017 r. podpisano „Memorandum of Understanding” pomiędzy NCBJ a European XFEL GmBH dotyczące ewentualnego udziału Centrum Informatycznego Świerk (CIŚ) w przetwarzaniu danych generowanych w czasie prowadzenia eksperymentów naukowych na laserze na swobodnych elektronach w Hamburgu.

European XFEL rozpoczął fazę badań

1 wrześna 2017 r. uroczyście zainaugurowano w Hamburgu rozpoczęcie fazy badawczej lasera na swobodnych elektronach European XFEL. Urządzenie daje zupełnie nowe możliwości eksperymentalne i pomiarowe fizykom, chemikom, biologom i inżynierom z całego świata. NCBJ jest jego współwłaścicielem.

T2K prezentuje dane wskazujące na możliwość łamania symetrii CP przez neutrina

Wstępna analiza najnowszych danych T2K pozwala na poziomie 95% ufności (2σ) odrzucić hipotezę, że oscylacje neutrin i antyneutrin zachodzą z tym samym prawdopodobieństwem. W 2017 r., mając dwukrotnie więcej danych dla neutrin w porównaniu z rokiem 2016, T2K przeprowadziło nową analizę danych neutrinowych i antyneutrinowych używając nowego algorytmu rekonstrukcji oddziaływań w dalekim detektorze, Super-Kamiokande. Wyniki te zostały dziś zaprezentowane na seminarium KEK w Tsukubie w Japonii.

VIRGO rozpoczyna zbieranie danych w kampanii obserwacyjnej O2

Zakończyła się wieloletnia modernizacja europejskiego detektora fal grawitacyjnych VIRGO. W dniu 1 sierpnia 2017 roku VIRGO oficjalnie dołączył do kampanii obserwacyjnej O2 (Observational Run 2), rozpoczynając zbieranie danych wspólnie z dwoma amerykańskimi detektorami LIGO. W eksperymentach uczestniczą m.in. naukowcy z NCBJ.

Kolejna firma sektora high-tech wprowadza się do Świerka

Park Naukowo-Technologiczny działający w ramach Narodowego Centrum Badań Jądrowych podpisał umowę z kolejnym, trzydziestym trzecim już przedsiębiorcą. Spółka Cryptomind S.A. utworzy w Świerku Laboratorium Cyberbezpieczeństwa CryptoLab.

Spokojnie, uranu wystarczy

Laboratoriom w USA i w Japonii udało się opracować technologię, umożliwiającą uzyskiwanie uranu przy kosztach zaledwie około dwukrotnie większych od obecnie uważanych za górną granice kosztów wydobycia uranu ze złóż naziemnych. Prof. Strupczewski pisze o tym w miesięczniku „Energetyka Cieplna i Zawodowa”.

Izabela Cieszykowska i Tomasz Janiak z pastylką molibdenową (foto: Marek Pawłowski / NCBJ)

Technet i inne izotopy promieniotwórcze chroniące nasze zdrowie

Naukowcy z NCBJ przedstawili obiecujące wyniki badań nad otrzymywaniem materiału tarczowego do akceleratorowej produkcji technetu-99m – jednego z ważniejszych dla medycyny nuklearnej izotopów promieniotwórczych. Ich praca ukazała się w czerwcowym numerze czasopisma Applied Radiation and Isotopes.

Delegacja Rady ESS w Świerku (foto: Marcin Jakubowski / NCBJ)

Delegacja Rady ESS w Świerku

1 czerwca gościła w NCBJ delegacja Rady European Spallation Source – europejskiej infrastruktury badawczej budowanej w Lund w Szwecji. Goście, wśród których znajdował się Dyrektor Generalny ESS John Womersley, zwiedzili rektor badawczy Maria i zapoznali się z potencjałem instytutu w Świerku. NCBJ wnosi swój wkład w budowę ESS i pełni istotną rolę w badaniach przy użyciu neutronów w Polsce.

Fale grawitacyjne zarejestrowane po raz trzeci! Odkrycie potwierdza istnienie nowej populacji czarnych dziur - Źródło - Virgo Collaboration

Fale grawitacyjne zarejestrowane po raz trzeci! Odkrycie potwierdza istnienie nowej populacji czarnych dziur

O trzeciej już, bezpośredniej detekcji fal grawitacyjnych donosi konsorcjum badawcze skupione wokół eksperymentu Advanced LIGO, w którym uczestniczą także naukowcy z NCBJ. Zarejestrowane fale powstały w wyniku zlewania się dwóch czarnych dziur i połączenia się ich w jedną większą wirującą czarną dziurę. Nowo powstała czarna dziura jest oddalona od Ziemi o około 3 miliardy lat świetlnych i ma masę 49 razy większą od masy Słońca.

Profesor Grzegorz Wrochna od 2 czerwca będzie przez sześć miesięcy przewodniczył Komitetowi Polityki Naukowej.

Prof. Grzegorz Wrochna przewodniczącym Komitetu Polityki Naukowej

Profesor Grzegorz Wrochna od 2 czerwca 2017 r. będzie przez sześć miesięcy przewodniczył Komitetowi Polityki Naukowej.

Naukowcy NCBJ wspomagają przetwarzanie ogromnych ilości danych w sieci globalnej. Twórcy i użytkownicy platformy obliczeniowej DIRAC-a spotykają się w Warszawie na konferencji organizowanej przez NCBJ

Naukowcy NCBJ wspomagają przetwarzanie ogromnych ilości danych w sieci globalnej

Twórcy i użytkownicy platformy obliczeniowej DIRAC-a spotykają się w Warszawie na konferencji organizowanej przez NCBJ. Polscy naukowcy przedstawią m.in. rozwiązania ułatwiające monitorowanie działania zasobów globalnych sieci obliczeniowych i wykorzystujące technologię systemów kolejkowych, stosowaną np. przez serwis fotograficzny Instagram oraz firmy Cisco, Ford i inne.

Pelikan narodzi się w Świerku

Program Sponsorski Polskiej Sztuki Filmowej, ustanowiony przez NCBJ we współpracy z Polskim Instytutem Sztuki Filmowej, wesprze produkcję filmu „Pelikan” – filmu animowanego opowiadającego o niezwykłej przyjaźni, marzeniach, akceptacji i odkrywaniu tego, kim jest się naprawdę.

Olaf Gajl dyrektor OPI i Krzysztof Kurek dyrektor NCBJ w trakcie podpisywania umowy, fot. NCBJ

W NCBJ powstanie Centrum Projektowania i Syntezy nowych leków

Za trzy la­ta za­cznie dzia­łać su­per­no­wo­cze­sne cen­trum pro­jek­to­wa­nia i syn­te­zy no­wych ra­dio­far­ma­ceu­ty­ków. Pol­scy i za­gra­nicz­ni na­ukow­cy bę­dą mie­li do dys­po­zy­cji no­wy cy­klo­tron, ist­nie­ją­cy re­ak­tor Ma­ria, kom­pleks la­bo­ra­to­riów ba­daw­czych i ośro­dek obli­cze­nio­wy CIŚ. Umo­wę o do­fi­nan­so­wa­nie pro­jek­tu „CERAD” ze środ­ków UE pod­pi­sa­no dziś, 22 ma­ja 2017 r., w War­sza­wie.

ERMSAR2017: (foto: Michał Spirzewski / NCBJ)

Najlepsi specjaliści z dziedziny bezpieczeństwa reaktorów jądrowych obradowali w Warszawie

Narodowe Centrum Badań Jądrowych było organizatorem prestiżowej konferencji międzynarodowej ERMSAR2017, której obrady zakończyły się w Warszawie. Ponad 160 ekspertów z całego świata dyskutowało nad tym jak zapewnić bezpieczeństwo elektrowni jądrowych nawet w wypadku najmniej prawdopodobnych awarii.

Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) podpisało umowę o współpracy z Japońską Agencją Energii Atomowej w sprawie reaktorów HTR

Japończycy zainteresowani polskim programem HTR

Pol­ski pro­gram roz­wo­ju re­ak­to­rów wy­so­ko­tem­pe­ra­tu­ro­wych (HTR) cie­szy się ro­sną­cym za­in­te­re­so­wa­niem. Na­ro­do­we Cen­trum Ba­dań Ją­dro­wych (NCBJ) pod­pi­sa­ło umo­wę o współ­pra­cy z Ja­poń­ską Agen­cją Ener­gii Ato­mo­wej.

Akcelerator Linac 4, fot. CERN

W CERN odbyła się uroczystość inauguracji akceleratora Linac 4

Dziś, 9 maja 2017 r., w Europejskiej Organizacji Badań Jądrowych (CERN) odbyła się uroczystość inauguracji akceleratora Linac 4. Ostatni z czterech stopni przyspieszających tego urządzenia wykonano w Świerku. Linac 4 pozwoli na zwiększenie wydajności największego urządzenia badawczego na Ziemi – Wielkiego Zderzacza Hadronów (LHC).

III Warsztaty BNCT w Białymstoku

Informujemy, że w dniu 22.05.2017r. na terenie Białostockiego Uniwersytetu Medycznego odbędą się III warsztaty naukowe dotyczące terapii borowo-neutronowej (BNCT). Wśród zaproszonych prelegentów będziemy gościć naukowców i lekarzy z Japonii, Argentyny, Finlandii, Rosji i Włoch. Zaprezentują m.in.

NCBJ w Hanowerze: nie tylko CANIS i SMOC

NCBJ ma swój wkład w budowę systemu J-PET wystawianego podczas targów Hannover Messe 2017. Zespół informatyków i fizyków z Centrum Informatycznego Świerk opracował system rekonstrukcji obrazu dla tego urządzenia. Superkomputer w Świerku wykonuje symulacje pracy jego detektorów, a także przechowuje i przetwarza zbierane dane.

CANIS i SMOC w Hanowerze

Przez najbliższy tydzień będą trwały największe na świecie targi branży przemysłowej Hannover Messe 2017. Wśród polskich firm i zespołów badawczych prezentujących innowacyjne rozwiązania dla przemysłu NCBJ przedstawia system do prześwietlania ładunków wielkogabarytowych CANIS oraz mobilny system do obrazowania radiograficznego SMOC.

Akcelerator nadprzewodzący European XFEL, fot. European XFEL

Akcelerator cząstek lasera European XFEL uruchomiony

W ośrodku badawczym w Hamburgu zakończono prace nad akceleratorem zasilającym laser European XFEL – informuje wspólny komunikat instytutu DESY i międzynarodowej spółki European XFEL GmbH. W jego budowie brali udział m.in. naukowcy i technicy z Polski, a NCBJ jest współudziałowcem przedsięwzięcia.

Katarzyna Prus, Filip Olechowski, Jakub Żurek, pokaz pt. „Nadprzyrodzone moce konstruktorów? Nie! To tylko pułapka Paula”

Pułapka, prądy, promienie... czyli nagrody Fizycznych Ścieżek '17

XII finał konkursu NCBJ i IF PAN "Fizyczne Ścieżki" stał na wyjątkowo wysokim poziomie. W niedzielę, 2 kwietnia, laureaci odebrali nagrody na uroczystości w Centrum Nauki Kopernik. Dla najlepszych były to mini komputery ufundowane przez sponsora konkursu, firmę Format.

NCBJ prezentuje innowacyjny akcelerator do walki z nowotworami

Złośliwe komórki nowotworowe, pozostałe w ciele pacjenta po usunięciu guza, można skutecznie niszczyć jeszcze w trakcie operacji. Nowy medyczny  akcelerator elektronów IntraLine-IOERT, przeznaczony do wykonywania tego typu zabiegów, został dziś zaprezentowany lekarzom-specjalistom na konferencji w Świerku podsumowującej projekt INTRA-DOSE.

Widok z lotu ptaka na miejsce eksperymentu Virgo, fot. Virgo Collaboration

Advanced Virgo w stanie gotowości

Dziś, 20 lutego br., w Pizie (Włochy) zakończono prace nad projektem Advanced Virgo. Zmodernizowany detektor, nad którym pracowali również Polacy, przyczyni się do osiągnięcia lepszych wyników w badaniach fal grawitacyjnych, najważniejszego odkrycia fizyki XXI wieku.

Hala eksperymentalna reaktora MARIA

NCBJ otrzymuje nowoczesne urządzenia do badań neutronowych

Narodowe Centrum Badań Jądrowych podpisało porozumienie z Helmholtz-Zentrum Berlin, na mocy którego cztery nowoczesne urządzenia do badań neutronowych wkrótce trafią do ośrodka w Świerku. Dzięki nim przy reaktorze MARIA powstanie nowoczesne laboratorium, w którym pomiary i eksperymenty będą mogli przeprowadzać polscy i zagraniczni naukowcy.

W kuli grafitowej nieco mniejszej od piłki tenisowej mieści się ponad 10000 paliwa TRISO, rys. NCBJ

Polscy naukowcy koordynują europejsko-amerykańską współpracę przy rozwoju technologii jądrowych

Narodowe Centrum Badań Jądrowych jest koordynatorem prac badawczo-rozwojowych reaktorów wysokotemperaturowych (HTR) prowadzonych w ramach europejsko-amerykańskiej współpracy „GEMINI+”. To jeden z pięciu zwycięskich projektów instytutu ze Świerka w najnowszym konkursie EURATOM.

NCBJ zawiera porozumienie z X-energy

NCBJ zawiera porozumienie z X-energy

Podczas wizyty delegacji Ministerstwa Energii w USA, Narodowe Centrum Badań Jądrowych zawarło porozumienie z firmą X-energy. To kolejny ważny partner dla realizacji polskich planów rozwoju technologii jądrowych. Naukowcy zabiegają o to, by pierwszy doświadczalny reaktor wysokotemperaturowy (HTR) powstał w instytucie w Otwocku-Świerku.

Dyrektor NCBJ Krzysztof Kurek, Dyrektor Generalny JRC Vladimir Sucha podczas podpisywania umowy, fot JRC

NCBJ zapleczem badawczym Komisji Europejskiej

Narodowe Centrum Badań Jądrowych podpisało umowę o współpracy ze Wspólnym Centrum Badawczym (Joint Research Centre, JRC) będącym jedną z Dyrekcji Generalnych Komisji Europejskiej. Sześć ośrodków badawczych i centrala w Brukseli stanowią niezależny, naukowy i techniczny organ doradczy dla Komisji Europejskiej, Parlamentu Europejskiego, Rady Unii Europejskiej i krajów członkowskich. Dziś szefowie sześciu zespołów badawczych JRC odwiedzili ośrodek w Świerku i spotkali się z polskimi naukowcami.

Warsztaty Fizyki Cząstek Elementarnych dla uczniów szkół średnich

Każdy może zostać fizykiem cząstek elementarnych

Niebywała okazja dla wszystkich zainteresowanych fizyką cząstek elementarnych! Przez jeden dzień możesz stać się uczestnikiem największych eksperymentów w Wielkim Zderzaczu Hadronów LHC: CMS i ALICE. Naukowcy Narodowego Centrum Badań Jądrowych, Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego i Politechniki Warszawskiej zapraszają na warsztaty otwarte uczniów szkół średnich.

Eksperci USA sprawdzili ochronę fizyczną reaktora MARIA

Eksperci USA sprawdzili ochronę fizyczną reaktora MARIA

W reaktorze MARIA zakończyła się wizyta delegacji USA. Eksperci ocenili, że stosowane zabezpieczenia spełniają oczekiwania wynikające z zaleceń Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej. W Narodowym Centrum Badań Jądrowych planowane jest rozpoczęcie naświetlania tarcz zawierających wysokowzbogacony uran pochodzący z USA. Posłużą one do produkcji radioizotopów stosowanych w medycynie.

9 stycznia w NCBJ odbyło się Seminarium Dyskusyjne na temat porównania kosztów i bilansu energetycznego dla różnych źródeł energii elektrycznej w Polsce

Dyskusja o bilansie kosztów i energii w energetyce jądrowej

9 stycznia w NCBJ odbyło się Seminarium Dyskusyjne na temat porównania kosztów i bilansu energetycznego dla różnych źródeł energii elektrycznej w Polsce. Referat prof. Strupczewskiego został skonfrontowany z opinią krytyczną i uzupełniony analizą stosunku energii włożonej do uzyskanej dla różnych źródeł energii.

Seminarium „Analizy kosztów i bilansu energetycznego w energetyce jądrowej”

Serdecznie zapraszamy na ciekawe referaty i żywą dyskusję z udziałem ekspertów z organizacji antynuklearnych podczas Seminarium pt. „Analizy kosztów i bilansu energetycznego w energetyce jądrowej”, które odbędzie się w Parku Naukowo-Technologicznym w Świerku w dniu 9 stycznia 2017 r. o godz. 11.30

Badania odporności na kruche pękanie i prędkości rozwoju pęknięć zmęczeniowych w Laboratorium Badań Materiałowych, fot. NCBJ

Naukowcy ze Świerka pomagają w badaniu szyn kolejowych

Naukowcy Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) we współpracy z Instytutem Kolejnictwa (IK) wykonują kompleksową ocenę jakości i bezpieczeństwa szyn kolejowych. Ścisła współpraca obu instytucji w zakresie badań materiałowych zaowocowała wytworzeniem unikalnych w skali kraju kompetencji.

Największa trójwymiarowa mapa Wszechświata sprzed 7 mld lat

Największa trójwymiarowa mapa Wszechświata sprzed 7 mld lat

Międzynarodowy zespół astronomów VIPERS (VIMOS Public Extragalactic Redshift Survey, pol. Publiczny Pozagalaktyczny Przegląd Przesunięć ku Czerwieni zrobiony multispektrografem VIMOS), w którego skład wchodzą polscy naukowcy, zaprezentował właśnie największą trójwymiarową mapę Wszechświata sprzed 7 mld lat oraz udostępnił dane niezbędne do jej stworzenia.

Obraz przepływu w symulacji scenariusza PTS (fot. NRG Holandia)

Polscy i Holenderscy naukowcy wprowadzą nowy standard analiz bezpieczeństwa elektrowni jądrowych

Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) we współpracy z Nuclear Research and Consultancy Group (NRG) rozpoczyna badania nad bezpieczeństwem jądrowym współczesnych elektrowni jądrowych. Naukowcy przeanalizują m.in. wrażliwość zbiorników reaktorów jądrowych na nagłe zmiany temperatury. Prace potrwają trzy lata, w tym przez rok będą wykonywane same obliczenia numeryczne wykorzystując 5000 rdzeni polskiego superkomputera – klastra Centrum Informatycznego Świerk (CIŚ).

Prof. Donne i dr Litaudon zwiedzają reaktor badawczy Maria (fot. M. Pawłowski, NCBJ)

Dyrektor Zarządzający konsorcjum EUROfusion z wizytą w Świerku

Dyrektor Zarządzający międzynarodowego konsorcjum EUROfusion, prof. dr A. J. H. Donne zwiedził laboratoria NCBJ i spotkał się z polskimi uczestnikami konsorcjum. Gościom zaprezentowano potencjał badawczy i konstrukcyjny Instytutu, który może być wykorzystany w pracach nad budową reaktorów termojądrowych.

Wiceprezydent Iranu J.E. dr Ali Akbar Salehi podczas prezentacji powstających w NCBJ akceleratorów medycznych, fot Marcin Jakubowski, NCBJ

Wiceprezydent Iranu w NCBJ

W śro­dę, 09.11.br., do Świer­ku przy­by­ła de­le­ga­cja Przed­sta­wi­cie­li Rzą­du Islam­skiej Re­pu­bli­ki Ira­nu z J. E. dr. Ali Ak­bar’em Sa­le­hi’m – Wi­ce­pre­zy­den­tem na cze­le. Dzi­siej­sze roz­mo­wy do­ty­czy­ły dal­sze­go za­cie­śnia­nia współ­pra­cy w za­kre­sie na­uko­wo-ba­daw­czym.

Kadr z filmu „Gra o tron” (2012) [© Home Box Office (HBO)]

NCBJ zachęca do współpracy twórców kultury

Gru­pa fil­mow­ców go­ściła 4 li­sto­pa­da w ośrod­ku ją­dro­wym w Świer­ku. Twór­cy zwie­dzi­li re­ak­tor ją­dro­wy „Ma­ria” oraz Cen­trum In­for­ma­tycz­ne Świerk, któ­re m.in. re­ali­zu­je Pro­gram Spon­sor­ski Pol­skiej Sztu­ki Fil­mo­wej. Go­ście mie­li oka­zję przyj­rzeć się z bli­ska pra­cy na­ukow­ców i funk­cjo­no­wa­niu po­tęż­nej in­sta­la­cji obli­cze­nio­wej, z któ­rej mo­cy mo­gą sa­mi sko­rzy­stać po­przez ser­wis Ren­de­row­nia Świerk (https://ren­de­row­nia.pl).

Prezes PID Polska Mikołaj Wroniszewski i Dyrektor NCBJ prof. Krzysztof Kurek podczas uroczystość podpisania umowy – fot. NCBJ, Marcin Jakubowski

POLSKI SYSTEM KONTROLI CARGO wchodzi na rynek

Dziś, w czwar­tek 27.10.2016, Na­ro­do­we Cen­trum Ba­dań Ją­dro­wych (NCBJ) pod­pi­sa­ło ze spół­ką PID Pol­ska umo­wę do­ty­czą­cą ko­mer­cja­li­za­cji Pol­skie­go Syste­mu Kon­tro­li Car­go „CANIS”. To mi­lo­wy krok we wpro­wa­dza­niu na ry­nek uni­ka­to­wej tech­no­lo­gii opra­co­wa­nej przez pol­skich na­ukow­ców.

Eric Lu ja­ko 17-la­tek wy­grał Kra­jo­wy Kon­kurs Cho­pi­now­ski w Mia­mi bę­dąc w hi­sto­rii te­go kon­kur­su naj­młod­szym lau­re­atem I na­gro­dy

Fizyka jako muzyka sfer

Fil­har­mo­nia Świę­to­krzy­ska po raz trze­ci we współ­pra­cy z Uni­wer­sy­te­tem Ja­na Ko­cha­now­skie­go or­ga­ni­zu­je Kon­cert Uni­wer­sy­tec­ki tra­dy­cyj­nie za­czy­na­ją­cy się wy­stą­pie­niem przed­sta­wi­cie­la na­uki. Te­go­rocz­ne wy­da­rze­nie mu­zycz­ne, mi­strzow­skie wy­ko­na­nie „Piąt­ki Be­etho­ve­na” po­prze­dzi wy­kład prof. dr. hab. Sta­ni­sła­wa Mrów­czyń­skiego – dy­rek­tora De­par­ta­men­tu Ba­dań Pod­sta­wo­wych NCBJ.

European Nuclear Conference 2016

NCBJ współorganizuje największą naukową konferencję jądrową w Europie

Od 9 do 13 pa­ździer­ni­ka br. w War­sza­wie od­by­wa się naj­więk­sza na­uko­wa kon­fe­ren­cja ją­dro­wa w Eu­ro­pie. Ek­sper­ci, de­cy­den­ci i przed­sta­wi­cie­le prze­my­słu ją­dro­wego z ca­łe­go świa­ta wy­mie­nia­ją się do­świad­cze­nia­mi oraz roz­ma­wia­ją m.in. o in­no­wa­cjach, bez­pie­czeń­stwie, za­sto­so­wa­niach i przy­szło­ści prze­my­słu ją­dro­wego. Ostat­nie­go dnia kon­fe­ren­cji uczest­ni­cy od­wie­dzą Na­ro­do­we Cen­trum Ba­dań Ją­dro­wych (NCBJ), któ­re jest wspó­łor­ga­ni­za­to­rem wy­da­rze­nia.

„Various Faces of QCD 2" — 3 Sympozjum Polskiego Towarzystwa Fizycznego sekcji Fizyki Oddziaływań Fundamentalnych, 8-9 października 2016

„Various Faces of QCD 2" — 3 Sympozjum Polskiego Towarzystwa Fizycznego sekcji Fizyki Oddziaływań Fundamentalnych

8 i 9 pa­ździer­ni­ka w Narodowym Centrum Badań Jądrowych od­bę­dzie się 3 Sym­po­zjum Pol­skiego To­wa­rzy­stwa Fi­zycz­nego sek­cji Fi­zy­ki Od­dzia­ły­wań Fun­da­men­tal­nych – „Va­rio­us Fa­ces of QCD 2”.

Dyrektor NCBJ prof. Krzysztof Kurek uroczyście przekazał Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski wdowie, Profesor Krystynie Siwek-Wilczyńskiej, XXIII Nuc­le­ar Phy­sics Work­shop — Ka­zi­mierz Dol­ny, fot. Mi­chal War­da i An­na Zdeb

Mądrość i wyobraźnia w fizyce

Wspo­mnie­nie o pro­fe­sorze Ja­nuszu Wil­czyń­skim na XXIII Nuc­le­ar Phy­sics Work­shop „Ma­rie & Pier­re Cu­rie”.

Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego

Życzenia dla Instytutu

Z okazji jubileuszu Narodowe Centrum Badań Jądrowych otrzymał listy gratulacyjne od Premiera Jarosława Gowina, od Dyrektora IFJ PAN oraz z  Ministerstwa Energii.

Tort na piąte urodziny NCBJ — fot. NCBJ, Marcin Jakubowski

Jubileuszowe Sympozjum NCBJ

Te­go­rocz­ne Sym­po­zjum In­sty­tu­tu mia­ło wy­jąt­ko­wy cha­rak­ter — Na­ro­do­we Cen­trum Ba­dań Ją­dro­wych skoń­czy­ło pięć lat.

Oficjalne rozpoczęcie uruchamiania European XFEL 6 października 2016. Jeden z tuneli fotonowych, fot. XFEL

Proces uruchomienia European-XFEL rozpoczęty!

Dziś, w czwar­tek 6.10.2016, w ośrod­ku ba­daw­czym DESY w Ham­bur­gu roz­po­czę­to pro­ces uru­cha­mia­nia la­se­ra na swo­bod­nych elek­tro­nach Eu­ro­pe­an-XFEL. W bu­do­wie tej naj­now­szej wiel­kiej in­sta­la­cji ba­daw­czej w Eu­ro­pie (pro­jekt o war­to­ści 1,2 mld eu­ro) bra­li udział Po­la­cy. Ja­ko pierw­si z ośmiu udzia­łow­ców wy­wią­za­li się ze swo­ich zo­bo­wią­zań. Wła­śnie o tym suk­cesie wspo­mniał dr Piotr Dar­dziń­ski, Wi­ce­mi­ni­ster MNi­SW, na ofi­cjal­nej uro­czy­sto­ści.

Festiwal Nauki 2016

Spotkanie weekendowe z NCBJ – XX Festiwal Nauki

Na­ro­do­we Cen­trum Ba­dań Ją­dro­wych za­pra­sza w so­bo­tę 1.10.2016 na spo­tka­nia week­en­do­we od­by­wa­ją­ce się w ra­mach XX Fe­sti­wa­lu Nau­ki w War­sza­wie. Pra­cow­ni­cy in­sty­tu­tu, pa­sjo­na­ci po­pu­la­ry­za­cji na­uki od go­dzi­ny 10.00 bę­dą ocze­ki­wać na za­in­te­re­so­wa­nych nie tyl­ko fi­zy­ką ją­dro­wą i jej zasto­so­wa­niami na ul. Pa­steu­ra 5 w bu­dyn­ku Wy­dzia­łu Fi­zy­ki Uni­wer­sy­te­tu War­szaw­skie­go w sa­li 0.03 i w Śro­do­wi­sko­wym La­bo­ra­to­rium Cięż­kich Jo­nów.

Początek hackathonu, narada. Paweł Posielężny (MIM UW), Adam Zadrożny (NCBJ), Arkadiusz Ćwiek (NCBJ), fot: Kuba Mozolewski, Ministerstwo Cyfryzacji

Reprezentacja Narodowego Centrum Badań Jądrowych w maratonie programowania zorganizowanym przez Ministerstwo Cyfryzacji

Jak wie­le moż­na zdzia­łać wy­ko­rzy­stu­jąc otwar­te ba­zy da­nych pu­blicz­nych mie­li moż­li­wość spraw­dze­nia pro­gra­mi­ści, astro­fi­zy­cy z NCBJ: Adam Za­droż­my i Ar­ka­diusz Ćwiek, na od­by­wa­ją­cym się 24–25 wrze­śnia ma­ra­to­nie Hac­ka­thon da­nych pu­blicz­nych w Bi­blio­te­ce Na­ro­do­wej w War­sza­wie.

Polska delegacja z Dyrektorem Generalnym MAEA Yukiya Amano, fot.PAA

POLSKA Safe and Innovative

Wraz z 60. Kon­fe­ren­cją Ge­ne­ral­ną MAEA roz­po­czę­ła się w po­nie­dzia­łek (26.09) tr­wa­ją­ca ty­dzień wy­sta­wa POLSKA Sa­fe and In­no­va­ti­ve. Za­da­niem zor­ga­ni­zo­wa­nej przez Pań­stwo­wą Agen­cję Ato­mi­sty­ki z Przed­sta­wi­ciel­stwem RP przy biu­rze Or­ga­ni­za­cji Na­ro­dów Zjed­no­czo­nych w Wied­niu wy­sta­wy jest pre­zen­ta­cja Pol­ski ja­ko kra­ju wy­ko­rzy­stu­ją­ce­go pro­mie­nio­wa­nie jo­ni­zu­ją­ce w spo­sób bez­piecz­ny, no­wo­cze­sny i in­no­wa­cyj­ny.

41 Festiwal Filmowy w Gdyni

Program Sponsorski NCBJ na 41 Festiwalu Filmowym w Gdyni

Dzi­siaj, 22 wrze­śnia, w ra­mach tr­wa­ją­ce­go w Gdy­ni 41. Fe­sti­wa­lu Fil­mo­we­go roz­po­czy­na się cykl spo­tkań dla fil­mow­ców – Gdy­nia In­du­stry. W pa­ne­lach dys­ku­syj­nych, wy­kła­dach uzna­nych go­ści za­gra­nicz­nych, pre­zen­ta­cjach ini­cja­to­ra wy­da­rze­nia – Pol­skie­go In­sty­tu­tu Sztu­ki Fil­mo­wej (PISF) oraz je­go part­ne­rów weź­mie udział kil­ka­set twór­ców, pro­du­cen­tów, pro­fe­sjo­na­li­stów bran­ży fil­mo­wej. Jed­nym z tych part­ne­rów jest Na­ro­do­we Cen­trum Ba­dań Ją­dro­wych.

Wakacyjne wydanie magazynu „Nature” z raportem „Nature Index 2016 Rising Stars”.

NCBJ w pierwszej dziesiątce „wschodzących gwiazd nauki”

Na ła­mach spe­cjal­ne­go, wa­ka­cyj­ne­go wy­da­nia ma­ga­zy­nu „Na­tu­re” uka­zał się ra­port „Na­tu­re In­dex 2016 Ri­sing Stars” któ­ry pod­su­mo­wu­je osią­gnię­cia na­uko­we z ostat­nich 4 lat. Ran­king opie­ra się o wskaź­nik WFC (we­igh­ted frac­tio­nal co­unt), od­no­szą­ce­go się do do­rob­ku pu­bli­ka­cyj­ne­go po­szcze­gól­nych kra­jów i in­sty­tu­cji.

W la­tach 2012-2015 in­deks „Na­tu­re” dla Pol­ski wzrósł aż o 34%.

Na­ro­do­we Cen­trum ba­dań Ją­dro­wych za­ję­ło 10 miej­sce wśród 25 naj­lep­szych in­sty­tu­cji Eu­ro­py Po­łu­dnio­wej i Wschod­niej od­no­to­wu­jąc 6.1% wzrost wskaź­ni­ka WFC w la­tach 2014-2015.

Tadeusz Batsch i Dominik Rybka – Fot. M. Zięba/źródło: OPI PIB

NCBJ uczestniczy w badaniach kosmicznych wybuchów

 

Apa­ra­tu­ra opra­co­wa­na i wy­pro­du­ko­wa­na przez na­ukow­ców i in­ży­nie­rów z Na­ro­do­wego Cen­trum Ba­dań Ją­dro­wych (NCBJ) przy­czy­ni się do bliż­sze­go po­zna­nia na­tu­ry jed­nych z naj­po­tęż­niej­szych wy­buchów we Wszech­świe­cie. Urzą­dze­nia, w któ­rych bu­do­wie po­ma­ga­li Po­la­cy, za­mon­to­wa­ne na wy­strze­lo­nej dziś (15.09.2016) chiń­skiej sta­cji ko­smicz­nej „Tian­gong-2” (TG-2), bę­dą ba­dać po­laryzację pro­mie­nio­wa­nia gam­ma roz­bły­sków gam­ma. Wy­sła­nie w ko­smos de­tek­to­ra POLAR jest jed­nym z efek­tów współ­pra­cy pol­sko-szwaj­car­skiej.

Wizyta delegacji z Iranu w NCBJ - fot. NCBJ, Marcin Jakubowski

Delegacja Iranu w NCBJ

1 wrze­śnia br., de­le­ga­cja Mi­ni­ster­stwa Zdro­wia Islam­skiej Re­pu­bli­ki Ira­nu, z Mi­ni­strem Zdro­wia Dr Sey­edem Has­sa­ni Gha­zi­za­de Ha­she­mi na cze­le, od­wie­dzi­ła Na­ro­do­we Cen­trum Ba­dań Ją­dro­wych (NCBJ). W roz­mo­wach po­ru­szo­no za­gad­nie­nia do­ty­czą­ce re­ali­za­cji kon­traktu na do­stawę 20 ak­ce­le­ra­to­rów me­dycz­nych oraz dal­szej współ­pra­cy w dzie­dzi­nie me­dy­cy­ny nu­kle­ar­nej.

Uczestnicy spotkania, od lewej: Jacek Jagielski, Tieshan Wang, Ewa Rondio, Dariusz Szymański i Łukasz Kurpaska – fot. NCBJ

Z myślą o zwiększeniu polskiego udziału w badaniach materiałowych dla reaktorów IV Generacji

Na za­pro­sze­nie in­sty­tu­tu do Świer­ku 8 sierp­nia br. przy­był Pro­fe­sor Tie­shan Wang, Dy­rek­tor In­sty­tu­tu Fi­zy­ki Ma­te­ria­łów i Pro­mie­nio­wa­nia Uni­wer­sy­te­tu w Lan­zhou w Chi­nach. W spo­tka­niu uczest­ni­czył rów­nież Pan Da­riusz Szy­mań­ski z Mi­ni­ster­stwa Ener­gii.

Detektor Super-Kamiokande

T2K prezentuje pierwsze wyniki poszukiwania łamania symetrii CP

Mię­dzy­na­ro­do­wy eks­pe­ry­ment T2K ogło­sił dziś wy­niki do­ty­czą­ce sy­me­trii mię­dzy oscy­la­cja­mi neu­trin i an­ty­neu­trin.

Od­kry­cie, że neu­tri­na i an­ty­neu­tri­na za­cho­wu­ją się ina­czej, po­mo­że w zro­zu­mie­niu dla­cze­go we Wszech­świe­cie do­mi­nu­je ma­te­ria. Gdy­by pra­wa fi­zy­ki by­ły iden­tycz­ne dla ma­te­rii i an­tyma­te­rii, Wszech­świat wy­peł­nia­ło­by tyl­ko pro­mie­nio­wa­nie, po­wsta­łe z ich ani­hi­la­cji.

Na zdjęciu, tuż po podpisaniu umowy dotyczącej kontynuacji współpracy, od lewej Ewa Rondio, Maciej Chorowski, Krzysztof Kurek, Helmut Dosch i Zbigniew Gołębiewski, fot NCBJ.

NCBJ podpisuje umowę o dalszej współpracy z DESY. Polacy przekazują kolejne elementy European XFEL

Dziś, 26 lip­ca br., Na­ro­do­we Cen­trum Ba­dań Ją­dro­wych (NCBJ) pod­pi­sa­ło umo­wę o kon­ty­nu­acji współ­pra­cy z ośrod­kiem ba­daw­czym Deut­sches Elek­tronen Syn­ch­ro­tron (DESY) w Ham­bur­gu. Pol­skiej de­le­ga­cji prze­wod­ni­czyli prof. dr hab. inż. Ma­ciej Cho­row­ski (Dy­rek­tor Na­ro­do­we­go Cen­trum Ba­dań i Ro­zwo­ju, re­pre­zen­tu­ją­cy rów­nież Mi­ni­ster­stwo Nau­ki i Szkol­nic­twa Wyż­sze­go) oraz dr hab. Krzysz­tof Ku­rek (Dy­rek­tor Na­ro­do­we­go Cen­trum Ba­dań Ją­dro­wych). Uro­czy­ście prze­ka­za­no ko­lej­ne ele­men­ty stanowiące na­sz wkła­d do bu­do­wy Eu­ro­pe­an XFEL.

Członkowie zespołu ds. wysokotemperaturowych reaktorów jądrowych w gmachu Ministerstwa Energii

Przedstawiciele NCBJ w zespole doradczym Ministra Energii

Mi­ni­ster Ener­gii po­wo­łał ze­spół do­rad­czy, któ­re­go za­da­niem jest ana­li­za i przy­go­to­wa­nie wa­run­ków do wdro­że­nia wy­so­ko­tem­pe­ra­tu­ro­wych re­ak­to­rów ją­dro­wych (HTR). Ze­spo­ło­wi prze­wod­ni­czy prof. Grze­gorz Wroch­na. Ko­lej­nym przed­sta­wi­cie­lem NCBJ w tym gro­nie eks­per­tów jest dr Sła­wo­mir Po­temp­ski z Za­kła­du Ener­ge­ty­ki Ją­dro­wej i Ana­liz Śro­do­wi­ska NCBJ.

Spo­tka­nie pod­su­mo­wu­ją­ce pro­jekt TAWARA – fot. Mar­cin Ja­ku­bow­ski, NCBJ

Warszawa otrzymała najnowszy system monitorowania radioaktywnych skażeń wody „z kra­nu”

Nau­kow­cy za­koń­czy­li pra­ce nad in­no­wa­cyj­nym sys­temem po­mia­ru po­ten­cjal­nych ska­żeń ra­dio­ak­tyw­nych w sto­łecz­nych wo­do­cią­gach. Cią­głość kon­tro­li i szyb­kość dzia­ła­nia to je­go nie­wąt­pli­we atu­ty. War­sza­wa, pierw­sza na świe­cie, ko­rzy­sta z te­go naj­now­sze­go roz­wią­za­nia ochro­ny lud­no­ści cy­wil­nej.

NCBJ na Mię­dzy­na­ro­do­wych Tar­gach Ener­ge­ty­ki Ją­dro­wej (World Nuc­le­ar Exhi­bi­tion) – 28-30 czerw­ca 2016 – fot. NCBJ

NCBJ uczestnikiem Międzynarodowych Targów Energetyki Jądrowej

W dniach 28–30 czerw­ca 2016 r. Na­ro­do­we Cen­trum Ba­dań Ją­dro­wych uczest­ni­czy­ło w dru­giej edy­cji Mię­dzy­na­ro­do­wych Tar­gów Ener­ge­ty­ki Ją­dro­wej (World Nuc­le­ar Exhi­bi­tion). Ek­spo­zy­cja na­sze­go in­sty­tu­tu by­ła czę­ścią zor­ga­ni­zo­wa­ne­go przez Mi­ni­ster­stwo Ener­gii pol­skie­go sto­iska na­ro­do­we­go.

Graficzna wizualizacja zarejestrowanych 26 grudnia 2015 fal grawitacyjnych powstała w Instytucie Fizyki Grawitacyjnej Instytutu Maxa Plancka pokazuje dwie czarne dziury o masach 14 i 8 Słońca, zaledwie kilka chwil przed ich zderzeniem i połączeniem. Stworzona nową czarna dziura ma masę 21 Słońc.

Fale grawitacyjne wykryte z drugiej pary zderzających się czarnych dziur

Konsorcjum LIGO Scientific Collaboration i Virgo Collaboration zidentifikowało drugi sygnał fali grawitacyjnej w danych detektorów LIGO

26 grudnia 2015, o 03:38:53 czasu uniwersalnego koordynowanego, naukowcy zaobserwowali fale grawitacyjne – zmarszczki czasoprzestrzeni – po raz drugi.

Fale grawitacyjne zostały wykryte przez bliźniacze detektory Laserowego Obserwatorium Fal Grawitacyjnych LIGO znajdujące się w miejscowościach Livingston w stanie Luizjana i Hanford w stanie Waszyngton (Stany Zjednoczone).

W Na­ro­do­wym Cen­trum Ba­dań Ją­dro­wych (NCBJ) działa już la­bo­ra­to­rium dru­ku 3D — fot. arch. NCBJ

Pierwsze w Polsce laboratorium druku 3D

W Na­ro­do­wym Cen­trum Ba­dań Ją­dro­wych (NCBJ) funk­cjo­nu­je już la­bo­ra­to­rium dru­ku 3D. Wy­po­sa­żo­ne jest m.in. w pierw­szą tej kla­sy w Pol­sce dru­kar­kę trój­wy­mia­ro­wą, umoż­li­wiającą two­rze­nie ele­men­tów w me­ta­lach, w tym w sta­li, w brą­zie, zło­cie, sre­brze, alu­mi­nium i sto­pach ty­ta­nu.

Spotkanie European Atomic Energy Society w Warszawie

Spotkanie European Atomic Energy Society w Warszawie

W dniach 4–8 czerw­ca 2016 r. w War­sza­wie od­by­wa­ło się do­rocz­ne spo­tka­nie Eu­ro­pe­an Ato­mic Ener­gy So­cie­ty (EAES). Go­spo­da­rzem im­pre­zy by­ło Na­ro­do­we Cen­trum Ba­dań Ją­dro­wych, a part­ne­rem me­ry­to­rycz­nym spół­ka PGE EJ 1.

Tektrotyd, lek opracowany i wytwarzany w Ośrodku Radioizotopów POLATOM (NCBJ), otrzymał rejestracje umożliwiające stosowanie w prawie wszystkich krajach Unii Europejskiej

Polski lek wchodzi do Europy

Tektrotyd (99mTc-Tektrotyd), lek opracowany i wytwarzany  w Ośrodku Radioizotopów POLATOM Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ), otrzymał właśnie rejestracje umożliwiające jego stosowanie w prawie wszystkich krajach Unii Europejskiej. Dzięki unikatowym właściwościom polskiego produktu oraz niskiej cenie skuteczna diagnostyka i terapia onkologiczna będzie dostępna dla coraz większej liczby pacjentów z całego świata.

Podpisanie listu intencyjnego o powołaniu Centrum Elektromobilności

Podpisanie listu intencyjnego o powołaniu Centrum Elektromobilności

Pod­czas pre­zen­ta­cji „W dro­dze do elek­tro­mo­bil­no­ści”, przy­go­to­wa­nej przez Mi­ni­ster­stwo Ener­gii, 7 czerw­ca 2016 r. Na­ro­do­we Cen­trum Ba­dań Ją­dro­wych, Po­li­tech­ni­ka War­szaw­ska, Enea S A., ENERGA S A., PGE S A. oraz TAURON Pol­ska Ener­gia S A. pod­pi­sa­ły list in­ten­cyj­ny do­ty­czą­cy wspól­nych dzia­łań na rzecz roz­wo­ju, pro­mo­wa­nia i upo­wszech­nia­nia elek­tro­mo­bil­no­ści w Pol­sce oraz roz­wo­ju prze­my­słu zwią­za­ne­go z tym ob­sza­rem.

Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) zakupiło na targach ATOMEXPO w Moskwie płytki uranowe niezbędne do badań nad terapią borowo-neutronową (BNCT)

NCBJ kupuje uran na potrzeby badań i rozwoju terapii BNCT

Na­ro­do­we Cen­trum Ba­dań Ją­dro­wych (NCBJ) za­ku­pi­ło płyt­ki urano­we nie­zbęd­ne do pro­wa­dze­nia ba­dań nad te­ra­pią bo­ro­wo-neu­tro­no­wą (BNCT). Kon­trakt z ro­syj­ską fir­mą TVEL pod­pi­sa­no na od­by­wa­ją­cych się tar­gach ATOMEXPO w Mo­skwie.

Pod­pi­sa­ny list in­ten­cyj­ny po­mię­dzy bry­tyj­skim kon­sor­cjum U-Bat­te­ry a NCBJ otwie­ra dro­gę do po­wsta­nia pierw­sze­go w Pol­sce ba­daw­cze­go re­ak­to­ra wy­so­ko­tem­pe­ra­tu­ro­wego (HTGR).

NCBJ planuje budowę badawczego reaktora nowej generacji

Nau­kow­cy z Na­ro­do­we­go Cen­trum Ba­dań Ją­dro­wych (NCBJ) roz­wa­ża­ją bu­do­wę no­we­go re­ak­to­ra w Świer­ku. Pod­pi­sa­ny list in­ten­cyj­ny po­mię­dzy bry­tyj­skim kon­sor­cjum U-Bat­te­ry a NCBJ otwie­ra dro­gę do po­wsta­nia pierw­sze­go w Pol­sce ba­daw­cze­go re­ak­to­ra wy­so­ko­tem­pe­ra­tu­ro­wego (HTGR). Umo­wa jest jed­nym z owo­ców dwu­dnio­wej wi­zy­ty przed­sta­wi­cieli Mi­ni­ster­stwa Ener­gii w Wiel­kiej Bry­ta­nii.

Podpisanie porozumienia przez Mag­da­le­nę Sro­kę, dy­rek­tor Pol­skie­go In­sty­tu­tu Sztu­ki Fil­mo­wej i prof. Krzysztofa Kurka, Dyrektora NCBJ - fot. Marcin Kułakowski, PISF

Superkomputer Narodowego Centrum Badań Jądrowych wspomoże polskich filmowców

Ru­sza Pro­gram Spon­sor­ski Pol­skiej Sztu­ki Fil­mo­wej. Na­ro­do­we Cen­trum Ba­dań Ją­dro­wych oraz Pol­ski In­sty­tut Sztu­ki Fil­mo­wej pod­pi­sa­ły list in­ten­cyj­ny o współ­pra­cy w za­kresie pre­fe­ren­cyj­ne­go świad­cze­nia usług ofe­ro­wa­nych w ra­mach ser­wisu Ren­de­row­nia Świerk.

Dni Otwarte Funduszy Europejskich w Narodowym Centrum Badań Jądrowych, piątek, 13 maja 2016

Nauka w technice, medycynie i ochronie środowiska – NCBJ zaprasza do współpracy

Nau­kow­cy ze Świer­ku do­łą­czy­li do III edy­cji ak­cji Dni Otwar­tych Fun­du­szy Eu­ro­pej­skich. Już w pią­tek, 13 ma­ja br., za­in­te­re­so­wa­ni współ­pra­cą z Na­ro­do­wym Cen­trum Ba­dań Ją­dro­wych (NCBJ) bę­dą mo­gli od­wie­dzić in­sty­tut i za­po­znać się z je­go ofer­tą.

W najbliższą sobotę, 7 maja br. zapraszamy na Piknik Naukowy na Stadionie Narodowym w Warszawie

Od 11.00 do 20.00 na sta­no­wi­sku nr F18 fi­zy­cy z Na­ro­do­we­go Cen­trum Ba­dań Ją­dro­wych (NCBJ) przy­bli­żą zwie­dza­ją­cym za­gad­nie­nia zwią­za­ne z pro­mie­nio­wa­niem jo­ni­zu­ją­cym.

Europejski Laser na Swobodnych Elektronach (European XFEL), tunel akceleratora XT Europejski Laser na Swobodnych Elektronach (European XFEL) — źródło: baza danych European XFEL fot. European XFEL

Przyszli polscy użytkownicy European XFEL spotkali się w Świerku

Dziś, 26 kwiet­nia br., w Na­ro­do­wym Cen­trum Ba­dań Ją­dro­wych (NCBJ) odby­ło się spo­tka­nie na­ukow­ców za­in­te­re­so­wa­nych ba­da­nia­mi z wykorzysta­niem Eu­ro­pej­skie­go La­sera na Swo­bod­nych Elek­tronach (Eu­ro­pe­an XFEL). In­sty­tut ze Świer­ku jest udzia­łow­cem te­go mię­dzy­na­ro­do­we­go pro­jek­tu o cał­ko­wi­tej war­to­ści po­nad 1,22 mi­liar­da eu­ro. Dzię­ki te­mu Pol­ska sta­nie się w nie­od­le­głej przy­szło­ści współwła­ści­cie­lem uni­ka­to­wej in­fra­struk­tury ba­daw­czej.

Andrzej Przybycin, Prezes Państwowej Agencji Atomistyki, fot PAA

Prezes Państwowej Agencji Atomistyki w Świerku

W dniu 22 kwiet­nia br. Na­ro­do­we Cen­trum Ba­dań Ją­dro­wych od­wie­dził An­drzej Przy­by­cin, pre­zes Pań­stwo­wej Agen­cji Ato­mi­sty­ki. Obejrzał re­ak­tor Ma­ria i za­po­znał się ze sta­nem ak­tu­al­nie pro­wa­dzo­nych w nim prac oraz Ośro­dek Ra­dio­izo­to­pów POLATOM, któ­ry jest pręż­nym pro­du­cen­tem i dys­try­bu­to­rem pre­pa­ra­tów izo­to­po­wych wy­ko­rzy­sty­wa­nych w me­dy­cy­nie, na­uce, prze­my­śle oraz ochro­nie śro­do­wi­ska. Na­stęp­nie za­po­znał się z ofer­tą wy­twa­rza­nych w Świer­ku ak­ce­le­ra­to­rów oraz pra­ca­mi pro­wa­dzo­ny­mi ak­tu­al­nie przez La­bo­ra­to­rium Struk­tur Ak­ce­le­ra­cyj­nych.

Podpisanie umowy przez prof. Kurka, dyrektora NCBJ i dr. Frédéricka Bordry, dyrektora ds. Technologii Akceleratorów w CERN(fot. CERN)

CERN i NCBJ podpisały umowę o dalszej współpracy

W śro­dę, 20 kwiet­nia br., w Ge­ne­wie prof. Krzysz­tof Ku­rek, dy­rek­tor NCBJ i dr Frédérick Bor­dry dy­rek­tor ds. Tech­no­lo­gii Ak­ce­le­ra­to­rów w Eu­ro­pej­skiej Or­ga­ni­za­cją Ba­dań Ją­dro­wych CERN pod­pi­sa­li umo­wę o dal­szej współpra­cy. W po­ro­zu­mie­niu szcze­gól­ny na­cisk po­ło­żo­no na dal­sze pra­ce ba­daw­czo-roz­wo­jo­we zwią­za­ne z podnie­sie­niem wy­daj­no­ści Wiel­kie­go Zder­za­cza Ha­dro­nów (LHC).

Tegoroczny Konkurs „Fizyczne Ścieżki” rozstrzygnięty – fot. Centrum Nauki Kopernik

Tegoroczny Konkurs „Fizyczne Ścieżki” rozstrzygnięty

Naj­lep­si zo­sta­li wy­ło­nie­ni przez ju­ry kon­kur­su po pre­zen­ta­cji prac w In­sty­tu­cie Fi­zy­ki PAN. Tam mło­dzi ba­da­cze za­pre­zen­to­wa­li swo­je pra­ce ju­ry, or­ga­ni­za­to­rom, in­nym uczest­ni­kom, na­uczy­cie­lom i za­pro­szo­nym go­ściom, m. in. prof. dr. hab. Ma­ria­no­wi Gryn­ber­go­wi z Uni­wer­sy­te­tu War­szaw­skie­go (któ­ry jest też człon­kiem Ko­mi­te­tu Doradcze­go Kon­kur­su), prof. dr. hab. Je­rze­mu Za­cho­row­skiemu z Uni­wer­sy­te­tu Ja­giel­loń­skie­go i dr. Krzysz­to­fo­wi Kar­pie­rzo­wi z Uni­wer­sy­te­tu War­szaw­skie­go.

Posiedzenie Rady do spraw Polityki Innowacji w Świerku; fot. Marcin Jakubowski, NCBJ

Posiedzenie Rady do spraw Polityki Innowacji w Świerku

W pią­tek, 8 kwiet­nia br., w Na­ro­do­wym Cen­trum Ba­dań Ją­dro­wych od­by­ło się po­sie­dze­nie Ra­dy do spraw Po­li­ty­ki In­no­wa­cji przy Pre­zy­den­cie Mia­sta Sto­łecz­ne­go War­sza­wy – or­ga­nu do­rad­cze­go władz sa­mo­rzą­do­wych sto­li­cy w za­kre­sie pro­wa­dze­nia dzia­łań ukie­run­ko­wa­nych na wspie­ra­nie in­no­wa­cyj­nych przed­się­wzięć go­spo­dar­czych.

Finał XI edycji „Fizycznych Ścieżek”

Za­pra­sza­my na Fi­nał XI edy­cji „Fi­zycz­nych Ście­żek”

Pod­su­mo­wa­nie edy­cji ogól­no­pol­skie­go kon­kursu „Fi­zycz­ne Ścież­ki” dla uczniów za­in­te­re­so­wa­nych na­uka­mi ści­sły­mi odbę­dzie się 10 kwiet­nia w War­sza­wie. Wszyst­kich za­in­te­re­so­wa­nych wy­da­rze­niem za­pra­sza­my na 1. pię­tro Cen­trum Kon­fe­ren­cyj­ne­go Ko­per­ni­ka (ul. Wy­brze­że Ko­ściusz­kow­skie 20).

Nuclear Security Summit w Waszyngtonie – od 31 marca do 1 kwietnia 2016

Prof. Krzysz­tof Ku­rek w pol­skiej de­le­ga­cji na Nuc­le­ar Se­cu­ri­ty Sum­mit

Od 31 mar­ca do 1 kwiet­nia br. w Wa­szyng­to­nie od­by­wa się Nuc­le­ar Se­cu­ri­ty Sum­mit. To najwięk­sze na świe­cie wy­da­rze­nie do­ty­czą­ce bez­pie­czeń­stwa ją­dro­wego i prze­ciw­dzia­ła­nia za­gro­że­niom ter­ro­ry­stycz­nym zgro­ma­dziło 50. przy­wód­ców państw z ca­łe­go świa­ta. W skła­dzie pol­skiej de­le­ga­cji, któ­rej prze­wod­ni­czy An­drzej Du­da, Pre­zy­dent RP, jest prof. Krzysz­tof Ku­rek – dy­rek­tor Na­ro­do­we­go Cen­trum Ba­dań Ją­dro­wych (NCBJ).

Wielkanocne życzenia Dyrekcji NCBJ

Wielkanocne życzenia Dyrekcji NCBJ

Pełnych wiary, nadziei i miłości Świąt Wielkanocnych,

radosnego, wiosennego nastroju,

oraz serdecznych spotkań w gronie rodziny

 

życzy zespół dyrekcyjny Narodowego Centrum Badań Jądrowych

Wizyta ambasadora Indonezji w Narodowym Centrum Badań Jądrowych - fot. Robert Papliński, NCBJ

Na­ro­do­we Cen­trum Ba­dań Ją­dro­wych od­wie­dził am­ba­sa­dor In­do­ne­zji

W śro­dę, 23 mar­ca br., wi­zy­tę w na­szym in­sty­tu­cie zło­żył am­ba­sa­dor Re­pu­bli­ki In­do­ne­zji w Pol­sce Pe­ter Frans Gon­tha. Ce­lem wi­zy­ty by­ło prze­dys­ku­to­wa­nie per­spek­tyw roz­wo­ju współ­pra­cy po­mię­dzy śro­do­wi­ska­mi na­uko­wy­mi obu kra­jów, a tak­że przed­sta­wie­nie ak­tu­al­nej ofer­ty NCBJ w ob­sza­rze ak­ce­le­ra­to­rów li­nio­wych.

Krzysztof Kurek, Józef Sobolewski, fot. Katarzyna Żuchowicz, NCBJ

Nowy dyrektor Departamentu Energii Jądrowej ME z wizytą w Świerku

W śro­dę, 23 mar­ca br., z wi­zy­tą do Świer­ku przy­by­li przed­sta­wi­cie­le Mi­ni­ster­stwa Ener­gii na cze­le z no­wym dy­rek­to­rem De­par­ta­mentu Ener­gii Ją­dro­wej ME – i jed­no­cze­śnie by­łym pra­cow­ni­kiem na­sze­go in­sty­tu­tu – dr. Jó­ze­fem So­bo­lew­skim. Pod­czas po­by­tu w Na­ro­do­wym Cen­trum Ba­dań Ją­dro­wych go­ście za­po­zna­li się z moż­li­wo­ściami re­ak­to­ra Ma­ria w za­kre­sie pro­duk­cji ra­dio­izo­to­pów oraz wspar­cia dla Pol­skie­go Pro­gra­mu Ener­ge­ty­ki Ją­dro­wej.

Zmarł profesor dr hab. Jerzy Bartke

Zmarł prof. dr hab. Jerzy Bartke

Straciliśmy wybit­nego fizyka, twórcę Zakładu Rela­ty­wi­stycz­nej Fizyki Jądro­wej i Oddzia­ły­wań Hadro­nów w IFJ PAN, men­tora i wycho­wawcę kilku poko­leń pol­skich uczo­nych. Prof. dr hab. Jerzy Bartke był jed­nym z pio­nie­rów badań w dzie­dzi­nie rela­ty­wi­stycz­nej fizyki jądro­wej w Pol­sce.

Marszałek Województwa Mazowieckiego Adam Struzik w instytucie, fot. Marcin Jakubowski, NCBJ

Narodowe Centrum Badań Jądrowych gościło Marszałka Adama Struzika

W ponie­dzia­łek, 14 marca br., wizytę w Naro­do­wym Cen­trum Badań Jądro­wych zło­żył mar­sza­łek Woje­wódz­twa Mazo­wiec­kiego Adam Stru­zik. Pod­czas pobytu w insty­tu­cie gość zapo­znał się z infra­struk­turą i poten­cja­łem Cen­trum Infor­ma­tycz­nego Świerk oraz moż­li­wo­ściami Parku Nau­kowo-Tech­no­lo­gicz­nego. Wizyta była rów­nież oka­zją do przed­sta­wie­nia efek­tów zre­ali­zo­wa­nych w naszym insty­tu­cie pro­jek­tów wyko­rzy­stu­ją­cych środki unijne.

11 marca br, jest piąta rocznica tragicznych wydarzeń w Japonii, trzęsienia ziemi, fal tsunami oraz awarii elektrowni jądrowej Fukushima-Daiichi. Poznaj prawdę o tych wydarzeniach.

Piąta rocznica wydarzeń w elektrowni jądrowej Fukushima. Poznaj fakty

Dziś, 11 marca 2016 mija pięć lat od tragicznych wydarzeń w Japonii, trzęsienia ziemi, fal tsunami oraz awarii elektrowni jądrowej Fukushima-Daiichi.

W opinii publicznej i w mediach nadal pojawiają się przekłamania, które mają negatywny wpływ na cały sektor energetyki jądrowej.

Dlatego uruchomiliśmy kampanię "Fukushima. Poznaj fakty" skierowaną do szerokiego grona odbiorców. Zapraszamy na stronę www.faktyfukushima.pl i na profil na Facebooku.

Prezydent RP Andrzej Duda w NCBJ — fot. Marcin Jakubowski, NCBJ

Prezydent RP Andrzej Duda w NCBJ

Dziś, we wto­rek 8 marca br., Pre­zy­dent Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej Andrzej Duda zło­żył wizytę w Naro­do­wym Cen­trum Badań Jądro­wych (NCBJ). Miej­scem spo­tka­nia była MARIA – jedyny czynny reak­tor jądrowy w kraju. Nau­kowcy przed­sta­wili m.in. efekty zakoń­czo­nego pro­cesu kon­wer­sji paliwa, do czego zobo­wią­zała się Pol­ska w 2004 roku przy­stę­pu­jąc do mię­dzy­na­ro­do­wego pro­gramu GTRI (Glo­bal Threat Reduc­tion Ini­tia­tive).

Pro­jekt BRILLIANT (Bal­tic Region Ini­tia­tive for Long Lasting Inno­vAtive Nuc­lear Tech­no­lo­gies).

Atom – podstawowe źródło energii dla krajów bałtyckich

Dziś, 29 lutego br., w Mini­ster­stwie Ener­gii w War­sza­wie, odbywa się spo­tka­nie grupy robo­czej pro­jektu BRILLIANT (Bal­tic Region Ini­tia­tive for Long Lasting Inno­vAtive Nuc­lear Tech­no­lo­gies). Eksperci z Litwy, Łotwy, Esto­nii, Szwe­cji i Pol­ski dążą do utwo­rze­nia wspól­nej plat­formy naukowo-tech­nicz­nej pozwa­la­ją­cej na regio­nalne podej­ście do roz­woju tech­no­lo­gii jądro­wych w rejo­nie Bał­tyku.

W poniedziałek, 22 lutego br., wizytę w Narodowym Centrum Badań Jądrowych złożyła minister cyfryzacji Anna Streżyńska — fot. Marcin Jakubowski, NCBJ

Minister cyfryzacji z wizytą w NCBJ

W poniedziałek, 22 lutego br., wizytę w Narodowym Centrum Badań Jądrowych złożyła minister cyfryzacji Anna Streżyńska. Podczas pobytu w instytucie zapoznała się z działalnością Narodowego Centrum Badań Jądrowych, szczególnie z infrastrukturą obliczeniową oraz zapleczem technicznym powstałymi w ramach realizacji projektu Centrum Informatyczne Świerk.

Prof. dr hab. Danuta Kiełczewska, ur. 21.08.1945 zm. 22.02.2016

Zmarła prof. Danuta Kiełczewska

22 lutego 2016 zmarła prof. dr hab. Danuta Kiełczewska.

Prof.Kiełczewska pracowała na Wydziale Fizyki UW, była też przez kilka lat pracownikiem Instytutu Problemów Jądrowych, a znacznie dłużej jego długoletnim współpracownikiem. Była twórcą doświadczalnej fizyki neutrin w Polsce. Dzięki niej i jej sukcesom zawodowym i organizacyjnym powstały silne grupy zajmujące się fizyką neutrin w Warszawie, Krakowie, Wrocławiu i Katowicach.

Delegaci na Great Energy Summit 2016 podczas wizyty w reaktorze Maria, fot. Marcin Jakubowski, NCBJ

Uczestnicy konferencji Great Energy Summit w NCBJ

W czwar­tek, 18 lutego br., Naro­dowe Cen­trum Badań Jądro­wych gościło przed­sta­wi­cieli bry­tyj­skich firm sek­tora jądro­wego oraz pra­cow­ni­ków dzia­łów han­dlo­wych amba­sad bry­tyj­skich z kra­jów Europy Środ­ko­wej i Bał­ka­nów.

Krzysztof Łanda, podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia, fot. Katarzyna Żuchowicz

Spotkanie dyrekcji NCBJ z przedstawicielami Ministerstwa Zdrowia

We wto­rek, 9 lutego br., Naro­dowe Cen­trum Badań Jądro­wych odwie­dził pod­se­kre­tarz stanu w Mini­ster­stwie Zdro­wia Krzysz­tof Łanda. Głów­nym tema­tem roz­mów była pre­zen­ta­cja poten­cjału oraz doko­nań insty­tutu w obsza­rze badań i wdro­żeń zwią­za­nych z medy­cyną nukle­arną.

Konferencja prasowa w Pałacu Staszica na temat odkrycia fal grawitacyjnych — fot. Marianna Zadrożna

Odkrycie fal grawitacyjnych 100 lat po tym, jak przewidział je Einstein

Po raz pierwszy w historii naukowcy zaobserwowali zmarszczki na tkaninie czasoprzestrzeni zwane falami grawitacyjnymi, które dotarły do ziemi z kataklizmu mającego miejsce w dalekim kosmosie. Potwierdza to jedną z najważniejszych konsekwencji ogólnej teorii względności Einsteina stworzonej w roku 1915 i otwiera całkowicie nowe perspektywy badania wszechświata.

Wizja fal grawitacyjnych wytwarzanych przez układ dwóch bardzo szybko orbitujących wokół siebie obiektów, fot. NASA

Co wiemy o falach grawitacyjnych

Obchodzimy właśnie 100. rocznicę opublikowania pracy, w której Albert Einstein przewidział istnienie fal grawitacyjnych. Aktualne informacje na temat ich poszukiwania naukowcy przedstawią 11 lutego na konferencji prasowej w Pałacu Staszica w Warszawie, ul. Nowy Świat 72.

GRB 080319B – niezwykły rozbłysk gamma w konstelacji Wolarza, zaobserwowany w ramach programu Pi of the Sky (fot. NASA - domena publiczna)

Projekt EM Follow-up kolaboracji LSC-Virgo

Polski projekt astronomiczny Pi of the Sky bierze czynny udział w poszukiwaniach przejść optycznych związanych z kandydatami na fale grawitacyjne w danych sieci detektorów Advanced LIGO i Advanced Virgo. Obserwacje te są prowadzone w ramach projektu EM Follow-up kolaboracji LSC-Virgo. Analiza danych zebranych przez teleskopy Pi of the Sky jest wspólnym projektem grupy badawczej Pi of the Sky i grupy Polgraw.

Reaktor Maria w Narodowym Centrum Badań Jądrowych w Świerku — fot. Marcin Jakubowski, NCBJ

Ponad 75,5 mln osób otrzymało już pomoc od MARII

Reaktor jądrowy MARIA pomógł już ponad 75,5 mln osób. Z napromienianych w Narodowym Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) tarcz uranowych uzyskuje się molibden-99. Polska zapewnia blisko 20% światowego zapotrzebowania na ten izotop, niezbędny w medycynie nuklearnej ratującej ludzkie życie.

Wizualizacja plazmy otrzymanej w stellaratorze Wendelstein 7-X, źródło: IPP

Coraz bliżej okiełznania fuzji jądrowej

Dziś, w środę 3 lutego, uroczyście zainaugurowano nową fazę badań na urządzeniu Wendelstein 7-X (W7-X). W budowę największego na świecie eksperymentalnego reaktora syntezy jądrowej zaangażowani są Polacy. Naukowcy oczekują, że już w tym roku otrzymają plazmę wodorową, na której prowadzić będą docelowe badania fuzji jądrowej.

Zespół INTRA-DOSE

Milowy krok w budowie polskiego Kompleksowego Systemu do Radioterapii Śródoperacyjnej

Naukowcy Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) osiągnęli założone parametry akceleratora medycznego rozwijanego w projekcie INTRA-DOSE. To milowy krok w budowie polskiego Kompleksowego Systemu do Radioterapii Śródoperacyjnej. Podczas dzisiejszej wizyty w Świerku prof. dr hab. Juliana Malickiego, dyrektora Wielkopolskiego Centrum Onkologii (WCO) szczegółowo omówiono stan prac.

Komandor Jacek Barański i pułkownik Bogusław Kot na spotkaniu z prof. Krzysztofem Kurkiem, dyr. NCBJ - fot. Marcin Jakubowski, NCBJ

Podsumowanie ćwiczeń „Patrol-2015” w Świerku

W Narodowym Centrum Badań Jądrowych 11 stycznia br. gościliśmy komandora Jacka Barańskiego i pułkownika Bogusława Kota. Prof. Krzysztof Kurek odebrał  podziękowania za życzliwość i zaangażowanie pracowników NCBJ w przygotowanie i przeprowadzenie ćwiczenia KSWSiA „Patrol -2015”.

Trzecia edycja programu „Atom dla Nauki”. Atrakcyjny konkurs dla młodych naukowców

Rusza trzecia edycja programu „Atom dla Nauki”

12 stycznia br. startuje kolejna, trzecia już edycja programu „Atom dla Nauki”, ogólnopolskiego projektu informacyjno-edukacyjnego PGE EJ 1, poprzez który Spółka zachęca studentów i kadrę naukową szkół wyższych do bliższego zainteresowania się energetyką jądrową. W bieżącym roku akademickim PGE EJ 1, odpowiedzialna za budowę pierwszej elektrowni jądrowej w Polsce, będzie rozwijać współpracę programową z kilkoma uczelniami wyższymi, a dla młodych naukowców przygotowała atrakcyjne konkursy.

Iniektor elektronów European XFEL, fot. Dirk Nölle, DESY

Pierwsze elektrony w European XFEL

Otrzymanie pierwszej wiązki elektronów w europejskim laserze European XFEL jest milowym krokiem w budowie międzynarodowego centrum badawczego. Polska jest pełnoprawnym udziałowcem konsorcjum European XFEL (Eu-XFEL) Accelerator Consortium od 2010 r. Naszym dotychczasowym wkładem do największego europejskiego lasera są elementy liniowego akceleratora elektronów oraz procedury i instrumenty ich testowania.

Marek Sieczkowski (L), rzecznik prasowy Narodowego Centrum Badań Jądrowych w Świerku, Urszula Rybicka (C), red. prowadząca Serwis Nauka w Polsce PAP oraz Lidia Sobańska (P) członek Zarządu PAP SA. Fot. PAP/ B.Szumiec-Presch

Nagroda dla NCBJ za wzorcową politykę informacyjną

Marek Sieczkowski, rzecznik Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ), otrzymał wyróżnienie im. red. Tomasza Trzcińskiego za wzorcową politykę informacyjną. Prestiżowa nagroda przyznana przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Serwis PAP Nauka w Polsce w ramach konkursu "Popularyzator Nauki 2015" jest potwierdzeniem skuteczności prowadzonych działań komunikacyjnych.

Francusko - polski zespół badawczy GAMMA MAJOR w reaktorze MARIA

Finał programu GAMMA MAJOR w reaktorze MARIA

Narodowe Centrum Badań Jądrowych zakończyło ostatni etap programu badawczego GAMMA MAJOR (Gamma Heating of MARIA and Jules Horowitz Reactor). Efekty przeprowadzonych w Świerku eksperymentów, pomiarów i analiz pomogą zapewnić bezpieczną pracę powstającemu we Francji reaktorowi badawczemu Jules Horowitz Reactor.

Ćwiczenia antyterrorystyczne w Świerku - fot. Marcin Jakubowski, NCBJ

Ćwiczenia antyterrorystyczne w Świerku

W czwartek, 19 listopada br., w Narodowym Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) rozegrany został antyterrorystyczny epizod ogólnopolskich manewrów „Patrol-15” sprawdzających działanie Krajowego Systemu Wykrywania Skażeń i Alarmowania (KSWSiA).

Dr hab. inż. Krzysztof Kurek, nowy dyrektor Narodowego Centrum Badań Jądrowych - fot. NCBJ

Nowy dyrektor Narodowego Centrum Badań Jądrowych

Największy instytut badawczy w Polsce ma nowego dyrektora. Po dziewięciu latach kierowania Instytutem Problemów Jądrowych oraz powstałym we wrześniu 2011 r. Narodowym Centrum Badań Jądrowych ze stanowiska odchodzi prof. dr hab. Grzegorz Wrochna. Jego miejsce zajmie dotychczasowy Sekretarz Naukowy NCBJ – dr hab. inż. Krzysztof Kurek.

Schemat modelowego reaktora Allegro - źródło World Nuclear News

Małe kroki ku wielkiemu celowi – spotkania grup zaangażowanych w badania nad reaktorami jądrowymi czwartej generacji

W dniach 21–22 października br. w Narodowym Centrum Badań Jądrowych odbyły się dwa międzynarodowe spotkania poświęcone realizacji prac badawczych nad chłodzonymi gazem reaktorami jądrowymi czwartej generacji. Podczas rozmów międzynarodowego zespołu koordynującego projekt Allegro oraz obrad komitetu sterującego stowarzyszenia V4G4 dokonano podsumowania dotychczasowych prac i określono harmonogram działań na najbliższe miesiące

Wizyta Klubu Radców Handlowych w NCBJ, fot. Marcin Jakubowski, NCBJ

Radcy handlowi z wizytą w Świerku

Narodowe Centrum Badań Jądrowych odwiedziła grupa zajmujących się tematyką ekonomiczno-handlową zagranicznych dyplomatów zrzeszonych w Klubie Radców Handlowych przy Krajowej Izbie Gospodarczej. Goście zapoznali się ze strukturą i aktualnym potencjałem naukowym oraz ofertą handlowo-usługową największego instytutu badawczego w Polsce.

VIII Międzynarodowa Szkoła Energetyki Jądrowej

Jeszcze można zapisać się na VIII edycję Międzynarodowej Szkoły Energetyki Jądrowej

Tegoroczna VIII Międzynarodowa Szkoła Energetyki Jądrowej będzie poświęcona zagadnieniom renesansu energetyki jądrowej, wpływu małych dawek promieniowania na zdrowie, postępowania z odpadami promieniotwórczymi, medycyny nuklearnej oraz wdrażania energetyki jądrowej na przykładzie Wielkiej Brytanii.

Dr Łukasz Świderski, fot. Marcin Jakubowski, NCBJ

W NCBJ finał prac nad detektorem dla systemu zabezpieczającego wodociągi europejskie przez skażeniem

Naukowcy Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) opracowali i skonstruowali prototyp układu detekcyjnego do identyfikacji śladowych ilości radioizotopów w wodzie. To jeden z kluczowych elementów innowacyjnego systemu monitorowania radioaktywnych skażeń wody wodociągowej, który buduje międzynarodowy zespół ekspertów w ramach projektu FP7 Security Unii Europejskiej.

Nagrodę Nobla z fizyki otrzymali badacze oscylacji neutrin

Nagroda Nobla dla badaczy oscylacji neutrin

Królewska Szwedzka Akademia Nauk ogłosiła tegorocznych laureatów Nagrody Nobla z fizyki. Zwycięzcami zostali Takaaki Kajita z japońskiego eksperymentu Super-Kamiokande oraz Arthur B. McDonald z kanadyjskiego eksperymentu SNO. Grupy polskie, od wielu lat uczestniczące w eksperymencie Super-Kamiokande, składają serdeczne gratulacje

Inauguracja roku akademickiego 2015/2016 Uniwersytetu Dzieci, fot. Uniwersytet Dzieci

Prof. Grzegorz Wrochna na uroczystości inauguracji nowego roku akademickiego Uniwersytetu Dzieci

Minionej soboty, 3 października, odbyła się uroczystość inauguracji nowego roku akademickiego Uniwersytetu Dzieci połączona z galą wręczenia nagród dla najlepszych wykładowców roku akademickiego 2014/15. Zwieńczeniem uroczystości był wykład pt. „Z czego składa się Wszechświat?” prof. dr hab. Grzegorza Wrochny, dyrektora Narodowego Centrum Badań Jądrowych.

Innowacyjność, finanse, współpraca i rozwój, czyli 6. Forum Rozwoju Mazowsza

Innowacyjność, finanse, współpraca i rozwój, czyli 6. Forum Rozwoju Mazowsza

Forum Rozwoju Mazowsza promuje innowacyjność i przedsiębiorczość oraz fundusze europejskie w województwie mazowieckim. Tegoroczna edycja odbędzie się 7-8 października 2015 na stadionie PGE Narodowym w Warszawie. Zapraszamy.

Zaawansowana Szkoła Fizyki Akceleratorowej CERN w Świerku

W Świerku ruszyła szkoła CERN

W Narodowym Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) ruszyła Zaawansowana Szkoła Fizyki Akceleratorowej CERN. Blisko 100 osób z całego świata zgłębia w Polsce wiedzę z obszaru szeroko pojętej fizyki i techniki akceleratorów.

Polskie Towarzystwo Nukleoniczne nagrodziło prace licencjackie wykonane w Świerku

Polskie Towarzystwo Nukleoniczne nagrodziło absolwentów kierunku Energetyka i Chemia Jądrowa, których prace powstały w Świerku

W XVI Konkursie Polskiego Towarzystwa Nukleonicznego na najlepsze prace z atomistyki przygotowane w latach 2014/2015 w kategorii prac licencjackich pierwszą i trzecią nagrodę przyznano pracom, które powstały w Świerku.

Dr Karol Wawrzyniak. Naukowiec ze Świerku laureatem prestiżowego stypendium

Naukowiec ze Świerku laureatem prestiżowego stypendium

Doktor Karol Wawrzyniak z Narodowego Centrum Badań Jądrowych wygrał prestiżowy grant finansowany ze środków Funduszu Badań Naukowych AXA.

Prezydent RP Andrzej Duda i Prof. Michał Spaliński, fot. Eliza Radzikowska-Białobrzewska, Kancelaria Prezydenta RP

Nominacja profesora Spalińskiego

Prof. Michał Spaliński z Zakładu Fizyki Teoretycznej Narodowego Centrum Badań Jądrowych  16 września 2015 r. otrzymał akt nominacyjny, po raz pierwszy wręczany pracownikom nauki przez Prezydenta RP Andrzeja Dudę. 

Wrocławski Park Technologiczny. Konferencja "Oferta parków technologicznych dla nowoczesnego przemysłu"

Oferta parków technologicznych dla nowoczesnego przemysłu

Wrocławski Park Technologiczny we współpracy z Parkiem Naukowo Technologicznym "Świerk", utworzonym przez Narodowe Centrum Badań Jądrowych, zapraszają na konferencję "Oferta parków technologicznych dla nowoczesnego przemysłu". Zapraszamy 28.09.2015 o godz. 11:00 do Wrocławskiego Parku Technologicznego przy ul. Duńskiej 11, do budynku Sigma.

 

Dokładne informacje w załączniku.

XIX Festiwalu Nauki. Zapraszamy na spotkanie z Narodowym Centrum Badań Jądrowych

Zobacz reaktor jądrowy, poznaj promieniowanie, zbliż się do tajemnic Wszechświata

Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ), współorganizuje tegoroczny XIX Festiwalu Nauki w Warszawie. Przygotowaliśmy dla młodzieży i dorosłych cykl interesujących wykładów, warsztatów, wycieczek i pokazów naukowych przedstawiających niezwykle ciekawe fragmenty badań prowadzonych w naszym instytucie.

Prof Kari Enqvist, prof. Juan Maldacena, prof. Katherine Freese, prof. Stephen Barr, prof. Raphael Bosso, prof Leszek Roszkowski podczas otwartej debaty „Czy współczesna fizyka przekracza granice nauki?” w auli dawnej Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego 10.09.2015 r., źrodło: COSMO-15 - fot. Jaroslaw Chrostowski

COSMO-15: Czy fizyka wkrótce znów przekroczy swe granice – by natychmiast wyznaczyć nowe?

Ogólnoświatowa konferencja kosmologiczna COSMO-15 przyciągnęła w tym  tygodniu do Warszawy niemal ćwierć tysiąca wybitnych specjalistów z zakresu  astrofizyki, kosmologii i fizyki cząstek elementarnych. W trakcie wykładów i spotkań  wielokrotnie wyrażano przekonanie, że już w najbliższych dwóch latach można  się spodziewać przełomowych wyników w badaniach nad budową i genezą  Wszechświata.

otwarta debata o naturze Wszechświata i granicach nauki

COSMO-15: W czwartek otwarta debata o naturze Wszechświata i granicach nauki

Wybitni fizycy z całego świata – goście międzynarodowej konferencji kosmologicznej COSMO-15 – wezmą w najbliższy czwartek udział w debacie „Czy współczesna fizyka przekracza granice nauki?”. Debata, otwarta dla publiczności, zostanie przeprowadzona w budynku dawnej Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego (BUW).

W ciągu dwóch lat możemy zobaczyć pierwsze cząstki ciemnej materii

COSMO-15: W ciągu dwóch lat możemy zobaczyć pierwsze cząstki ciemnej materii

Tajemnicza ciemna materia, której grawitacyjne „cienie” od dawna obserwujemy w kosmosie, być może składa się z neutralin, cząstek przewidywanych przez supersymetryczne teorie budowy materii. Oszacowania fizyków z Narodowego Centrum Badań Jądrowych w Świerku sugerują, że dzięki nowej, właśnie oddawanej do użytku generacji detektorów, o istnieniu lub nieistnieniu neutralin będzie można ostatecznie rozstrzygnąć już w najbliższych dwóch latach.

Monika Szołucha, która prowadziła w tym roku obliczenia neutronowe w reaktora MARIA wygrała polski etap konkursu „Absolwent Roku”.

Sukces kobiet związanych z fizyką jądrową

Monika Szołucha, studentka Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego na kierunku Energetyka i Chemia Jądrowa, która prowadziła w tym roku obliczenia neutronowe w reaktora MARIA wygrała polski etap konkursu „Absolwent Roku.” Mogli w nim uczestniczyć wszyscy tegoroczni absolwenci z dowolnej dziedziny z całego kraju.

COSMO-15: Fundamenty Wszechświata pod lupą światowej konferencji fizyków w Warszawie

COSMO-15: Fundamenty Wszechświata pod lupą światowej konferencji fizyków w Warszawie

Wszechświat wciąż skrzętnie skrywa przed nauką swe największe tajemnice. Nad fundamentalnymi zagadnieniami związanymi z pochodzeniem, ewolucją i budową Wszechświata dyskutują uczestnicy międzynarodowej konferencji COSMO-15, rozpoczynającej się dziś w Warszawie.

Wizualizacja nowego stanowiska do badań w reaktorze MARIA

Renesans terapii BNCT

Reaktor MARIA w Świerku wkrótce zyska nowe stanowiska badawcze. Naukowcy Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) chcą uruchomić specjalistyczne laboratorium do badań nad wiązkami neutronów epitermicznych. Dzięki temu Polska będzie mogła włączyć się w światowe badania nad terapią borowo-neutronową (BNCT), innowacyjną metodą leczenia nowotworów np. mózgu.

Wicepremier, Minister Gospodarki RP Janusz Piechociński w Świerku

Wicepremier Janusz Piechociński w Świerku

Wicepremier, Minister Gospodarki RP Janusz Piechociński, wziął udział w III Forum Gospodarczym Powiatu Otwockiego zorganizowanym w Narodowym Centrum Badań Jądrowych (NCBJ).

III Forum Gospodarcze Powiatu Otwockiego

III Forum Gospodarcze Powiatu Otwockiego w NCBJ

W piątek, 4 września br, w Narodowym Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) odbędzie się III Forum Gospodarcze Powiatu Otwockiego.

Profesor Roman Juszkiewicz

NIELINIOWY WSZECHŚWIAT - I Sympozjum Romana Juszkiewicza

W najbliższy poniedziałek, 24 sierpnia, w Pałacu Staszica, rozpocznie się sympozjum kosmologiczne gromadzące aż 70 naukowców z całego świata. Pięciodniowe spotkanie przyciągnie do Polski największe sławy środowiska kosmologicznego, aby mogły dzielić się swoim dorobkiem w duchu i tradycji jednego z najsłynniejszych polskich kosmologów – ś.p. profesora Romana Juszkiewicza.

Superkomputer ze Świerku wśród najszybszych instalacji obliczeniowych świata

Superkomputer ze Świerku wśród najszybszych instalacji obliczeniowych świata

Klaster komputerowy zbudowany w Narodowym Centrum Badań Jądrowych został oficjalnie zaliczony do grona najszybszych superkomputerów na świecie. Stworzona w ramach projektu Centrum Informatyczne Świerk instalacja znalazła się na 155. miejscu prestiżowej listy TOP500.

Rada Naukowa NCBJ zatwierdziła kandydata na nowego dyrektora

Komisja powołana przez Radę Naukową wyłoniła kandydata na stanowisko dyrektora NCBJ

Komisja Konkursowa powołana przez Radę Naukową Narodowego Centrum Badań Jądrowych po zakończeniu rozmowy kwalifikacyjnej i dokonaniu oceny końcowej zdecydowała o przedstawieniu Panu Ministrowi Gospodarki kandydatury Pana dr. hab. inż. Krzysztofa Kurka na stanowisko Dyrektora NCBJ.

Laboratorium Struktur Akceleracyjnych

Jeszcze nowocześniejszy Świerk

Blisko 40 mln zł kosztowały nowe inwestycje programu „4LABy” w Narodowym Centrum Badań Jądrowych w Świerku, częściowo dofinansowane przez Unię Europejską. Dzięki nim wzrósł potencjał naukowo techniczny ośrodka. Dziś, 24 czerwca br, na specjalnej konferencji, omówiono wyniki i zaprezentowano efekty przeprowadzonych prac.

Wiesława Krawczyk, Wiceprzewodniczącą Sejmiku Województwa Mazowieckiego wręcza prof. Grzegorzowi Wrochnie, specjalne odznaczenie dla NCBJ w postaci Odznaki Honorowej „Zasłużony dla Mazowsza”, fot. Marcin Jakubowski, NCBJ

Odznaczenia na Zamku Królewskim

Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Bronisław Komorowski nadał odznaczenia: Krzyże Oficerskie Orderu Odrodzenia Polski, Krzyże Kawalerskie Orderu Odrodzenia Polski oraz Krzyże Zasługi osobom wybitnie zasłużonym dla chemii i fizyki jądrowej oraz działaczom opozycyjnym na rzecz przemian demokratycznych z Instytutu Badań Jądrowych oraz zasłużonym pracownikom Narodowego Centrum Badań Jądrowych i Instytutu Chemii i Techniki Jądrowej.

Jubileuszowe sympozjum Narodowego Centrum Badań Jądrowych

Jubileuszowe sympozjum Narodowego Centrum Badań Jądrowych

Jednym z elementów uroczystych obchodów jubileuszu 60-lecia Narodowego Centrum Badań Jądrowych będzie okolicznościowe sympozjum, które odbędzie się w poniedziałek, 15 czerwca 2015 r., w sali konferencyjnej budynku Parku Naukowo – Technologicznego w Świerku.

Odznaczenia z okazji 60-lecia powstania Instytutu Badań Jądrowych. Uroczystość na Zamku Królewskim w Warszawie - fot. Marcin Jakubowski, NCBJ

60 lat polskiej atomistyki

Polska atomistyka kończy 60 lat! W czerwcu 1955 powołano Instytut Badań Jądrowych, pierwszy tego typu ośrodek naukowo-badawczy w Polsce. Dziś Prezydent RP na Zamku Królewskim wręczył odznaczenia państwowe najbardziej zasłużonym naukowcom. Uroczystość była zwieńczeniem cyklu wydarzeń przygotowanych przez instytuty jądrowe z okazji jubileuszu.

Opracowane w NCBJ urządzenie Jet Counter, fot. NCBJ

W poszukiwaniu zwiększenia efektywności radioterapii

Dobiegł końca projekt „Wielkości pomiarowe w radioterapii z uwzględnieniem efektów biologicznych” (BioQuaRT). Naukowcy zrzeszeni w organizacji EURAMET EMPR poszukiwali nowych metod metrologicznych pozwalających na optymalizację planowania leczenia nowotworów z zastosowaniem radioterapii.

60-lecie IBJ: Sympozjum "Fizyka i Chemia Jądrowa w służbie medycyny"

Z okazji 60-lecia IBJ Narodowe Centrum Badań Jądrowych oraz oraz Instytut Chemii i Techniki Jądrowej w Warszawie organizują 10 czerwca 2015 r, w sali konferencyjnej Parku Naukowo-Technologicznego w Świerku sympozjum "Fizyka i Chemia Jądrowa w służbie medycyny"

Dni Otwarte w NCBJ (Narodowym Cenrum Badań Jądrowych). W hali reaktora MARIA (fot. Marcin Jakubowski, NCBJ)

Ogromne zainteresowanie Dniami Otwartymi

Tak dużo osób w Świerku dawno nie było! Podczas Dni Otwartych w ostatni weekend maja Narodowe Centrum Badań Jądrowych odwiedziło 3006 osób. Z dziesięciu tras tematycznych największą popularnością cieszyło się zwiedzanie reaktora MARIA, Ośrodka Radioizotopów Polatom i Centrum Informatycznego Świerk.

Reaktor Maria

Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) zaprasza wszystkich zainteresowanych na Dni Otwarte w Świerku

W ostatni weekend maja 30-31.05.2015 r. od godz. 9.00 do 18.00 będzie można będzie zwiedzić bezpłatnie obiekty wyjątkowo udostępnione zwiedzającym z  okazji 60-lecia Narodowego Centrum Badań Jądrowych. achęcamy do obejrzenie reaktora MARIA, Centrum Informatycznego Świerk, Ośrodka Radioizotopów Polatom, Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów Promieniotwórczych.

Spotkanie parlamentarzystów z kierownictwem instytutów jądrowych

Spotkanie parlamentarzystów z kierownictwem instytutów jądrowych

Dyrektorzy Instytutu Chemii i Technik Jądrowych i Narodowego Centrum Badań Jądrowych spotkali się z przedstawicielem rządu i parlamentarzystami, którzy w Sejmie pracują nad kształtowaniem  polityki rozwoju nauki w Polsce w tym finansowania badań naukowych i instytutów badawczych.

Logo Narodowego Centrum Badań Jądrowych

Konkurs na stanowisko dyrektora Narodowego Centrum Badań Jądrowych

Rada Naukowa Narodowego Centrum Badań Jądrowych  ogłasza konkurs na stanowisko dyrektora
Narodowego Centrum Badań Jądrowych

Na zeszłorocznym Pikniku Naukowym

Zaproszenie na Piknik Naukowy i Dni Otwarte w Świerku

W najbliższą sobotę, 9 maja br. na Pikniku Naukowym na Stadionie Narodowym w Warszawie fizycy z NCBJ zapraszają do namiotu E26. Tematem przewodnim tegorocznych pokazów jest "Światło źródłem naszej cywilizacji".

Unikatowe w skali światowej źródło plazmy IBIS II

W Świerku wybudowano działo plazmowe nowej generacji

W Narodowym Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) zbudowano unikatowe w skali światowej źródło plazmy IBIS II, otwierające drogę do nowych zastosowań w nauce i przemyśle.

Mobilne laboratorium pomiarów środowiskowych na tle reaktora Maria

Czyste powietrze w Świerku

Analizy wykonane przez mobilne laboratorium pomiarów środowiskowych wykazały, że w Narodowym Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) w Świerku, tuż obok reaktora MARIA, powietrze jest czyste.

Nowoczesne laboratorium struktur z budynkiem bunkrów akceleracyjnych

Laboratorium struktur akceleracyjnych na ostatniej prostej

W NCBJ dobiegła końca budowa nowoczesnego budynku laboratorium struktur wraz z  budynkiem bunkrów akceleracyjnych. To największa inwestycja w dziedzine rozwoju technologii wykorzystujących promieniowanie jonizujące.

„Przestrzenne układy oporników” Bartosza Marchlewicza, Tomasza Sokołowskiego i Mateusza Zycha z Liceum Ogólnokształcące im. marsz. S. Małachowskiego w Płocku zdobyły I miejsce w kat. praca naukowa, fot. Łukasz Adamowski

Zwycięzcy X edycji konkursu „Fizyczne Ścieżki”

11 kwietnia br. na jubileuszowym podsumowaniu konkursu „Fizyczne Ścieżki” w Instytucie Fizyki PAN w Warszawie wyłoniono najlepszych uczestników konkursu w trzech kategoriach: pracy naukowej, pokazu i eseju.

Atom dla Nauki – konkursy dla studentów, samorządów studenckich i kół naukowych

Atom dla Nauki – startują konkursy dla studentów, samorządów studenckich i kół naukowych

Ruszyły zmagania studentów oraz samorządów i kół naukowych w konkursach drugiej edycji programu „Atom dla Nauki”.
NCBJ jest partnerem projektu inicjowanego przez PGE EJ 1 – spółkę odpowiedzialną za budowę pierwszej polskiej elektrowni jądrowej.

Finał X edycji „Fizycznych Ścieżek”

Finał X edycji „Fizycznych Ścieżek”

Finał jubileuszowej edycji prestiżowego konkursu „Fizyczne Ścieżki” dla uczniów zainteresowanych naukami ścisłymi rozpocznie się w sobotę, 11 kwietnia br o godzinie 8:30 w auli Instytutu Fizyki Polskiej Akademii Nauk przy Alei Lotników 32/46 w Warszawie.

Hala reaktora MARIA (fot. NCBJ)

MARIA dostała pozwolenie na kolejne 10 lat pracy

NCBJ otrzymało nowe, dziesięcioletnie, pozwolenie na dalszą eksploatację badawczego reaktora jądrowego „Maria”. Dokument otrzymany z PAA jest potwierdzeniem przestrzegania najwyższych standardów pracy polskiego reaktora i jego pełnego bezpieczeństwa.

Wizualizacja urządzeń projektu CTA (źródło: portal.cta-observatory.org)

Kolejny ważny krok w realizacji światowego projektu Cherenkov Telescope Array (CTA)

26.3.2015 w Heidelbergu odbyło się zebranie projektu Cherenkov Telescope Array. W prace tego konsorcjum czynnie włącza się też NCBJ.

Wręczenie dyplomów uzyskania stopni naukowych w NCBJ

Wręczenie dyplomów uzyskania stopni naukowych

W dniu 24 marca 2015 odbyła się uroczysta Rada Naukowa, na której wręczone zostały dyplomy uzyskania stopnia doktora habilitowanego oraz doktora nauk fizycznych.

D. Verwaerde (CEA) i prof. G. Wrochna (NCBJ) podpisują porozumienie o współpracy między instytutami (fot. M. Śmiarowski KPRM)

Polska i Francja zacieśniają współpracę przy rozwijaniu technologii jądrowych

12.3.2015 w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów została podpisana umowa pomiędzy CEA a NCBJ, ICHTJ i CLOR. Pozwoli to na efektywniejszą realizację międzynarodowych projektów, skuteczniejsze pozyskiwanie środków z funduszy Unii Europejskiej jak również rozwijanie kompetencji w poszczególnych krajach.

Tunel LHC (fot. CERN)

Druga odsłona LHC – największy akcelerator na świecie gotowy do ponownego uruchomienia

Fizycy z całego świata czekali na tę chwilę. W CERN w Genewie właśnie przygotowano Wielki Zderzacz Hadronów (LHC) do ponownego uruchomienia. Po sukcesie odkrycia bozonu Higgsa (podczas tzw. „Run 1”) oczekuje się teraz jeszcze ciekawszych wydarzeń. „Run 2” czas zacząć!

Dr inż. Andrzej Strupczewski, profesor NCBJ

Fukuszima – mimo katastrofy naturalnej, nie trzeba bać się promieniowania

Dominującym motywem w dyskusjach o skutkach awarii w Fukuszimie jest strach.

11 marca 2011 roku nastąpiło najsilniejsze w historii Japonii trzęsienie ziemi i największe tsunami.

Reaktory w Fukuszimie wytrzymały trzęsienie ziemi, ale zalane wodą i pozbawione zasilania elektrycznego uległy awarii. Mimo zniszczenia reaktorów, promieniowanie jądrowe nie zabiło nikogo

Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) jako pierwszy ośrodek w Polsce, skorzystało z dostępu do banku danych Agencji Energii Jądrowej Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (NEA-DATA-BANK).

NCBJ z dostępem do NEA-DATA-BANK

Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) jako pierwszy ośrodek w Polsce, skorzystało z dostępu do banku danych Agencji Energii Jądrowej Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (NEA-DATA-BANK).

EWA - pierwszy w Polsce jądrowy reaktor badawczy

EWA i MARIA świadectwem kompetencji polskich naukowców

24 lutego 1995 roku, a więc 20 lat temu, wyłączono pierwszy w Polsce reaktor jądrowy EWA. Przez lata służył polskim naukowcom do badań i doskonalenia umiejętności z zakresu projektowania, budowy, oceny i bezpiecznej eksploatacji elektrowni jądrowych. Efektem ich pracy jest m.in. znajdujący się w Narodowym Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) reaktor jądrowy MARIA, jeden z najlepszych reaktorów badawczych w Europie.

Eksperyment COMPASS to ważne potwierdzenie teorii oddziaływań silnych, chromodynamiki kwantowej

COMPASS dostarcza kluczowe dane o oddziaływaniach silnych

Naukowcy biorący udział w eksperymencie COMPASS przeprowadzonym w CERN opublikowali w Physical Review Letters doniesienie o uzyskaniu kluczowych danych dotyczących oddziaływań silnych.

Zdjęcia wykonane podczas praktyk uczniowskich NCBJ w lutym 2014 r. (fot. Justyna Wojciechowicz)

NCBJ proponuje modernizację oferty kształcenia zawodowego

Programy nauczania, model podręcznika czy zbiór ćwiczeń laboratoryjnych to oferta Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) mająca na celu podniesienie poziomu nauczania przedmiotów ścisłych w technikach. Naukowcy chcą również stworzyć Mazowiecką Sieć Nukleoniki, miejsce wymiany wiedzy związanej z zagadnieniami promieniowania jonizującego.

Techimmuna, stosowana w medycynie nuklearnej, pomoże w diagnostyce stanów zapalnych

Polska Techimmuna pomoże w walce z reumatoidalnym zapaleniem stawów

OR Polatom wprowadza na rynek nowy produkt. Techimmuna, stosowana w medycynie nuklearnej, pomoże w diagnostyce stanów zapalnych, w szczególności w przypadkach reumatoidalnego zapalenia stawów.

Generator technetu-99m (fot.POLATOM NCBJ)

W Świerku powstanie nowa linia produkcji technetu-99m dla szpitali

Dzięki wysiłkom polskich naukowców zwiększy się dostępność preparatu stosowanego w 80% wszystkich procedur medycyny nuklearnej. Ośrodek Radioizotopów Polatom (OR Polatom), będący częścią Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) znacząco zwiększy wytwarzanie technetu-99m. Ogłoszony dziś europejski przetarg wyłoni wykonawcę nowej linii produkcyjnej.

Gratulacje dla Marii

Gratulacje dla MARII

Profesor Grzegorz Wrochna przyjął wiele słów uznania, życzeń pomyślnego rozwoju Instytutu i gratulacji z dotychczasowych osiągnięć dla Rady Naukowej i pracowników NCBJ z okazji obchodzonego wczoraj święta.

40 lecie MARII. Goście MARII (fot. Marcin Jakubowski, NCBJ)

Sto lat MARIO!

Przedstawiciele OECD, MAEA, Komisji Europejskiej, Agencji Dostaw Euratom dyskutowali w NCBJ nad znaczeniem reaktorów badawczych w różnych dziedzinach życia. Ekspercka debata była punktem kulminacyjnym uroczystości z okazji 40-tych urodzin MARII – jedynego czynnego reaktora jądrowego w Polsce.

Serce reaktora MARIA

40 lat minęło, na drugie tyle przygotowuje się MARIA

17.12.2014 MARIA obchodzi 40-te urodziny. To młody wiek jak na reaktor jądrowy. Choć nie produkuje energii elektrycznej to napromienia izotopy niezbędne do ratowania ludzkiego życia, wytwarza materiały dla przemysłu, prowadzi badania jak również szkoli kadry.

X Międzynarodowa Konferencja POWER RING 2014 (fot. proinwestycje.pl) / The POWER RING 2014 10th International Conference (photo proinwestycje.pl)

NCBJ na Power Ring

Faith Birol, główny ekonomista Międzynarodowej Agencji Energetycznej przedstawił raport World Energy Outlook na konferencji Power Ring. Był to wstęp do debaty eksperckiej o roli energetyki jądrowej w światowej gospodarce, w której wziął udział prof. Grzegorz Wrochna, dyrektor Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ).

Elektrownia Jądrowa Zaporoże na mapie Ukrainy

Komentarz ekspercki NCBJ - sytuacja w Zaporoskiej Elektrowni Jądrowej

Usterka w elektrowni jądrowej na Ukrainie to nie awaria jądrowa. Nie stwarza żadnego zagrożenia, bo nie było uwolnienia substancji promieniotwórczych – wyjaśnia prof. Grzegorz Wrochna, dyrektor Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ).

he CERN education website offers educational public resources (Image: CMS/Open Data Portal)

CERN po raz pierwszy upublicznił dane z eksperymentów LHC

20 listopada 2014 CERN po raz pierwszy w historii uruchomił portal Open Data. Otwarty dostęp do danych z eksperymentów (prawdziwych zderzeń) prowadzonych przez naukowców w Wielkim Zderzaczu Hadronów LHC to ogromna szansa dla zapoznania się z nimi szerokiego grona, np. studentów.

Konwerter neutronów termicznych na 14 MeV(fot. NCBJ)

Jedyny na świecie konwerter neutronów termicznych na 14 MeV

Naukowcy Narodowego Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) zaprojektowali i zbudowali ciągłe źródło neutronów prędkich o energii 14 MeV. Właściwości nowego urządzenia w połączeniu z parametrami polskiego reaktora „Maria” pozwolą przeprowadzić badania materiałów niezbędnych do budowy źródeł „energii przyszłości” – reaktorów IV generacji i elektrowni termojądrowych. To jedyna tego typu pracująca instalacja na świecie.

GPARP gala held in The Polish Product of the Future award statuette (photo Marcin Jakubowski)

ItraPol i LutaPol "Polskim Produktem Przyszłości"

Nowe leki opracowane i produkowane w Narodowym Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) – ItraPol i LutaPol zwyciężyły w konkursie „Polski Produkt Przyszłości”. Ich zastosowanie w medycynie nuklearnej przyczyni się do skuteczniejszego zwalczania nowotworów i poprawy jakości życia pacjentów. Pierwsze partie są już stosowane w terapii.

Mobile environmental analyses lab (photo Andrzej Bigos, NCBJ)

Mobilne laboratorium bada jakość powietrza na drogach Warszawy

Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) nawiązało współpracę ze Stowarzyszeniem Zielone Mazowsze i Stowarzyszeniem Ekologicznym Światowid. W ramach wspólnych działań naukowcy badają jakość powietrza przy warszawskich węzłach drogowych. Mobilne laboratorium pomiarów środowiskowych stworzone w Świerku wyjeżdża na stołeczne ulice.

Kaja Swat, z-ca kierownika projektu Intra-DOSE (fot. NCBJ)

Kompleksowy System do Radioterapii Śródoperacyjnej powstaje w Świerku

Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ), Wielkopolskie Centrum Onkologii (WCO), UJP Hitec Systems S.A. i Jarosław Kołcun rozpoczynają prace nad innowacyjnym, Kompleksowym Systemem do Radioterapii Śródoperacyjnej INTRA-DOSE.

NCBJ włącza się w prace nad reaktorami jądrowymi IV generacji

NCBJ włącza się w prace nad reaktorami jądrowymi IV generacji

Polscy naukowcy będą pracować nad reaktorami jądrowymi IV generacji. Lepsze wykorzystanie paliwa jądrowego i zmniejszenie ilości odpadów promieniotwórczyh to podstawowe założenia opracowywanych koncepcji technologicznych. W poniedziałek, 25 czerwca br., Narodowe Centrum Badań Jądrowych (NCBJ) przystąpiło do międzynarodowego programu Allegro.